Een ei is een voedingsmiddel dat vanouds veel door mensen wordt gegeten. In Nederland werden in 2002 gemiddeld 184 eieren per persoon gegeten. De meeste eieren worden thuis gegeten, maar er worden ook veel eieren verwerkt in koek, gebak, pasta en beschuiten.
Vogels waarvan de eieren gegeten worden zijn onder voornamelijk de kip, maar ook gans, eend (vooral gebruikt bij de productie van beschuit) en kwartel (vanwege het kleine formaat dienen deze gevlekte eitjes vooral als versiering of als afrodisiacum). Alle vogeleieren zijn eetbaar voor de mens, ook de schaal. De schaal is een goede bron van calcium.
De Onderdelen van een Ei
Een gemiddeld ei van een kip weegt rond de 66 gram. Twee letters voor het herkomstland (bijv. 60% van het ei bestaat uit het eiwit (hoofdbestanddeel ovalbumine), 30% uit de dooier, en 10% uit de eischaal.
- Eiwit: Het eiwit is het hoofdbestanddeel en bestaat voornamelijk uit ovalbumine.
- Dooier: De dooier is slechts één enkele cel. Met een doorsnede van 3 tot 4 cm is het de grootst bekende cel.
- Eischaal: De schaal is ongeveer 0,3 mm dik.
De Dooier
De dooier is slechts één enkele cel. Met een doorsnede van 3 tot 4 cm is het de grootst bekende cel. De dooier heeft een dun vlies om zich heen. Binnenin de dooier bevindt zich het kiempje, dat wit blijft bij koken.
De kleur van de dooier kan variëren tussen zeer licht geel en donker oranje. De kleur van de dooier wordt veroorzaakt door caroteen en hangt af van de voeding van de kip. In wortelen zit bijvoorbeeld veel caroteen. Als een kip voornamelijk graan eet, blijft de dooier licht.
Het Eiwit
Rond de dooier zit het eiwit. Daarbinnen houden de hagelsnoeren (ook wel de strengen genoemd) de dooier min of meer op zijn plaats.
De Schaal
De schaal van het ei is ongeveer 0,3 mm dik. Binnen de schaal zitten twee dunne vliezen, die het eiwit tegen besmetting door bacteriën beschermen.
Voedingswaarde van een Ei
De voedingswaarde van een ei bedraagt 80 kcal (334 kJoule), geleverd door 7,3 g eiwit, 5,8 g vet en 0 g koolhydraten. Verder bevat het ei een aantal mineralen, zoals fosfor, kalium, natrium, calcium en ijzer.
De eidooier bevat cholesterol. Omdat vermoed werd dat het eten van veel cholesterol tot hart- en vaatziekten zou kunnen leiden, kregen eieren een slechte naam.
Eieren en Salmonella
Eieren kunnen zowel binnen als buiten de schaal de Salmonella bacterie meedragen. Binnen de schaal bevindt de Salmonella bacterie zich vooral in het eigeel. Het gaat dan meestal om een specifieke stam Salmonella enteritidis, die in staat is om te overleven in de eierstokken (ovaria) of eileiders (oviducten) van de kip en zich in het eigeel kan vestigen voordat het ei wordt gevormd.
Aan de buitenzijde kunnen eieren besmet zijn met Salmonella doordat eieren het lichaam van de kip verlaten via dezelfde weg als de ontlasting. Hierdoor kunnen allerlei bacteriën, waaronder mogelijk ook Salmonella stammen, op de buitenzijde van de eierschaal terechtkomen.
Ondanks dat procentueel maar weinig eieren met Salmonella besmet zijn, is er een relatief groot risico op besmetting bij eiermengsels, zoals bavarois en tiramisu. Hierbij is slechts één besmet ei al genoeg om het gehele mengsel te besmetten.
Interessante Feiten en Uitdrukkingen
- Het ei van Columbus: Een eenvoudige oplossing van een schijnbaar moeilijk probleem.
- Dat is een (zacht) eitje: Iets is heel gemakkelijk.
- Eieren voor zijn geld kiezen: Genoegen nemen met minder dan gehoopt om erger te voorkomen.
- Beter een half ei dan een lege dop: Beter iets dan niets.
Eieren van Andere Dieren
Naast eieren van gevogelte worden ook wel eieren van vissen gegeten. Deze worden anders aangeduid. Zo heten eieren van de steur kaviaar. Eieren van vis in het algemeen heet kuit, tenzij de eieren weer relatief groot zijn zoals haaien- en roggeneieren, maar deze worden doorgaans niet door mensen gegeten.
labels: #Ei
