Het houden van kippen kan een verrijkende ervaring zijn, maar het is cruciaal om op de hoogte te zijn van de verschillende infectieziekten die uw pluimvee kunnen treffen. Vroegtijdige herkenning en behandeling zijn essentieel om de verspreiding van ziekten te voorkomen en de gezondheid van uw kippen te waarborgen.
Bacteriële en Schimmelinfecties
Verschillende bacteriën en schimmels kunnen kippen infecteren, wat leidt tot diverse symptomen. Het is belangrijk om deze infecties tijdig te behandelen om verdere verspreiding te voorkomen.
Favus (Poederkam)
Favus, ook wel poederkam genoemd, wordt veroorzaakt door een schimmelinfectie. Op de kam en lellen van de kip ontstaan witte, schilferige plekken. De schimmel kan overslaan op de vleugels en luchtwegen. Favus is besmettelijk en kan een dodelijke afloop hebben, maar gelukkig is de schimmel goed te behandelen.
Bumblefoot
Bumblefoot is een bacteriële infectie die een gewrichtsontsteking veroorzaakt. Bumblefoot zien we bij kippen voornamelijk op de poten. Door een harde ondergrond halen de kippen hun poten open en de wondjes kunnen gaan ontsteken. De poten worden dik en opgezwollen, waardoor op den duur de kip mank gaat lopen.
Virusziekten
Virusziekten kunnen zeer besmettelijk zijn en ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van kippen.
De Ziekte van Marek
De Ziekte van Marek is een virusziekte en ontzettend besmettelijk bij pluimvee. Het virus veroorzaakt tumoren en tast het zenuwstelsel en de organen aan. De Ziekte van Marek is alleen besmettelijk via huidschilfers en veertjes, niet via het broedei. Eieren die uitgebroed worden in een broedmachine kunnen daardoor niet besmet worden met Marek als je -het ei goed schoon maakt. Na besmetting is er geen behandeling meer mogelijk.
De ziekte van Marek is een tumorziekte en wordt veroorzaakt door een herpesvirus, het Marek Disease Virus (MDV). Marekse ziekte is een van de meest voorkomende aandoeningen bij pluimvee. Het virus is alom aanwezig en zeer resistent tegen omgevingsinvloeden. Naast aviaire leucose is Marekse ziekte de belangrijkste besmettelijke tumorziekte bij de kip. Beide aandoeningen waren aanvankelijk niet van elkaar te onderscheiden, maar sinds de ontdekking van het herpesvirus dat de ziekte van Marek veroorzaakt, is het onderscheid mogelijk. De ziekte wordt kenmerkt door tumorvorming in diverse organen zoals lever, milt, nieren, longen, hart, geslachtsorganen, spieren en huid (acute vorm). Soms wordt de iris aangetast (oculaire vorm). De neurale vorm (klassieke vorm) is het gevolg van aantasting van diverse zenuwen. Viscerale of acute Marekse ziekte wordt gekenmerkt door plotselinge hoge uitval zonder specifieke ziekte verschijnselen.
De ziekte openbaart zich meestal tussen de 10 en 13 weken leeftijd, maar kan ook op latere leeftijd opduiken. Bij de oog vorm wordt de iris van het oog aangetast, waardoor deze grijs verkleurt en een onregelmatige vorm krijgt. Gedegen pathologisch macroscopisch onderzoek levert meestal een waarschijnlijkheidsdiagnose op. Blootstelling van kuikens aan veldvirus op zeer jonge leeftijd (voordat het vaccin bescherming biedt) door onvoldoende hygiëne.
Het virus van Marekse ziekte komt overal voor waar kippen worden gehouden. De ziekte kan ook bij kalkoenen en kwartels voorkomen. De aandoening behoort tot een van de meest besmettelijke pluimveeziekten. Het virus wordt horizontaal, door direct of indirect diercontact overgebracht via huidcellen en veerfollikelcellen die als stofdeeltjes worden verspreid (veerstof). In deze cellen is het virus zeer goed beschermd en kan derhalve jaren in de omgeving overleven. Besmetting van dieren treedt op door inademen van virusbevattende stofdeeltjes.
Met name jonge kuikens zijn zeer gevoelig voor infectie. Vanaf ongeveer 6 weken leeftijd bouwen de kuikens natuurlijke resistentie op tegen het ontstaan van tumoren als gevolg van infectie met het Marek virus. Volledige resistentie wordt pas na ongeveer 16 weken bereikt. De mate waarin de ziekte van Marek in een koppel voorkomt varieert en is onder andere afhankelijk van virusstam en gevoeligheid van de dieren.
Vaccinatie tegen Marekse ziekte is zeer effectief, mits het vaccin correct bewaard en toegediend wordt. (Commerciële) kuikens worden gevaccineerd met levend vaccin dat één of meerdere serotypen van het virus bevat. De vaccinatie dient op de eerste levensdag of tijdens het broedproces (in ovo vaccinatie) plaats te vinden. Dankzij de komst van vaccins werd preventie van de ziekte van Marek een feit. Hierdoor is de pluimveehouderij grootschalig kunnen worden.
Goede reiniging en ontsmetting voorafgaande aan de opzet van jonge kuikens om de horizontale transmissie van het Marek virus te voorkómen. De ziekte komt wereldwijd voor. In het verleden kon de ziekte niet worden onderscheiden van aviaire leukose. Tegenwoordig lukt dat wel. Het Marekvirus komt overal voor waar kippen worden gehouden. Vooral jonge kuikens, tot 6 weken leeftijd zijn erg gevoelig voor infectie, maar ook oudere kippen kunnen worden geïnfecteerd. Geïnfecteerde dieren scheiden het virus levenslang uit.
De PCR test kan worden ingezet voor de detectie van Marek virus DNA in diverse monsters (stof, organen, veren) die het mogelijk maakt om de veroorzaker van Marekse ziekte op te sporen, ook bij afwezigheid van ziekteverschijnselen. Hiermee kan b.v. Omdat in het veld massaal geënt wordt tegen Marekse ziekte moet de PCR differentiërend zijn, d.w.z. onderscheid kunnen maken tussen de verschillende vaccinstammen en het veldvirus.
Kippenpokken
Wanneer je kippen in aanmerking komen met het avipoxvirus, ontstaan er pokken. Dit virus wordt verspreid door onder andere muggen en bloedluis. Het virus ontwikkelt zich in een bacteriële infectie wat zorgt voor wratten bij de snavel, ogen, kam en lellen. Kippenpokken is erg besmettelijk voor andere kippen en kan met antibiotica via de dierenarts behandeld worden.
Vogelgriep (Aviaire Influenza)
De vogelpest wordt ook wel vogelgriep of aviaire influenza genoemd en wordt veroorzaakt door het influenza A virus. Dit virus behoort tot dezelfde virusgroep als het menselijke griepvirus. Het is een uitermate besmettelijk virus.
Bent u bang dat uw kippen of andere vogels vogelgriep hebben? In Nederland heerst onder vogels vooral de hoogpathogene variant van het virus. Deze variant is erg schadelijk en ook erg besmettelijk. Na infectie met dit virus worden vogels snel ziek. Vaak al binnen enkele uren, in ieder geval binnen 3 dagen. Houders van kippen ontdekken de ziekte meestal binnen 3 tot 14 dagen. Vogelgriep heet ook wel aviaire influenza of vogelpest. Bij deze variant zijn de ziekteverschijnselen meestal niet zo ernstig. Ook is het virus minder besmettelijk voor vogels. Besmette vogels gaan minder eieren leggen en krijgen luchtwegklachten. Deze variant is veel schadelijker: de vogels kunnen plotseling dood gaan. Ook is deze variant erg besmettelijk.
Een milde, laagpathogene variant van het virus kan muteren tot een hoogpathogene variant. Dit komt bijna niet voor. Als het toch gebeurt, is dit vooral voor bij de varianten H5 en H7. Daarom monitoren we deze varianten vooral. Bij hoogpathogene varianten is er veel virus aanwezig. Daardoor is er meer kans op mutaties. Dit kan heel snel gaan. Het risico neemt toe dat er een nieuwe variant ontstaat die nog meer schade bij dieren kan veroorzaken en mensen makkelijker kan besmetten.
Als het virus zo is veranderd dat het van mens naar mens over kan gaan, dan kan de ziekte zich over de hele wereld verspreiden. Zo kan een pandemie ontstaan. Daarom wordt er altijd geruimd bij hoogpathogene varianten.
Waarschijnlijk zijn er nog meer vogelsoorten die ziek kunnen worden van het vogelgriepvirus. Kom direct in actie, om verdere verspreiding te voorkomen. Neem contact op met uw dierenarts. Alle houders van vogels zijn verplicht om vogelgriep te melden bij het Landelijk meldpunt dierziekten, via telefoonnummer 045 - 546 31 88.
Bel de gemeente of bel Meldpunt 144 als u een zieke of gewonde vogel vindt. Het is mogelijk dat de vogel aan vogelgriep is doodgegaan. Daarom kan het zinvol zijn dit te melden. Zo helpt u bij het onderzoek naar de verspreiding van vogelgriep in Nederland. Geef het ook door aan de terreinbeheerder.
Parasitaire Ziekten
Coccidiose
Coccidiose bij kippen is een redelijk veel voorkomende ziekte en slaat vaak onverwachts toe. Vooral als het weer warm en broeierig wordt.
Overige Ziekten
Aspergillose
Aspergillose is een aandoening veroorzaakt door de Aspergillus-schimmel.
Symptomen van een Zieke Kip
Een zieke kip kun je meestal herkennen als er een afwijking is ten opzichte van normaal gedrag. Maar zodra de kip afwijkend gedrag gaat vertonen kun je er vanuit gaan dat er wat aan de hand is. Dit verschilt per ziekte.
- Afwijkend gedrag
- Verminderde eierproductie
- Luchtwegklachten
- Diarree
- Verlamming
- Tumoren
Behandeling van Ziekten
Als het duidelijk is waar de zieke kip last van heeft, is raadzaam om zo snel mogelijk met de behandeling te starten. Lees je goed in bij het betreffende artikel en ga over tot behandeling. Per ziekte kan dit enorm verschillen. Ook hier geldt, twijfel je? Raadpleeg dan een dierenarts.
Is je kip ziek en heeft zij geen last van onderstaande ziekten? Geef haar dan pijnstilling en antibiotica en als ze slecht eet ook daarbij nog metocloral drops en dwangvoeding. Knapt ze dan nog niet op, dan is het de moeite waard om haar ontlasting behalve op wormen en coccidiose ook te onderzoeken op gisten. Een paar gisten in de ontlasting is normaal. Als er veel gisten zijn is dat meestal secundair gekomen door een bacteriële infectie in het lichaam.
Preventie
Na het genezen van de ziekte begint het voorkomen ervan. Door het kippenhok goed schoon te houden en te ontsmetten na het ontdekken van een schimmel of bacteriële infectie, hebben de kippenziektes veel minder kans om te overleven. Gebruik de juiste middelen om het kippenhok te ontsmetten.
Bekijk de berichten in Verzorging & Welzijn voor adequate zorg en tips voor gezonde kippen.
labels: #Kip
