Tijdens een vakantie op Bali dronken wij Kopi Luwak, ofwel poepkoffie. Kosten? Tot € 250,- voor 500 gram. Kopi loewak is de duurste koffie ter wereld en... wordt gemaakt van poep. Of beter gezegd: van koffiebonen die gedeeltelijk zijn verteerd en vervolgens worden uitgepoept door de civetkat, een klein roofdier. De enzymen in zijn spijsvertering veranderen de structuur van de eiwitten in de koffiebonen, wat zorgt voor een zachte smaak.

Maar waar veel geld wordt verdiend ligt fraude op de loer… Misschien gaat daar een dikke streep door als ze weten wat wij nu weten.

Wat is Kopi Luwak?

Kopi Luwak is een koffiesoort gemaakt van Robusta of Arabica bonen, welke worden verbouwd op plantages. In Indonesië lopen op deze plantages van oudsher civetkatten (ook wel bekend als de Luwak) rond. De katachtige civetkat, ook wel Luwak genoemd, loopt rond op koffieplantages en eet de rode rijpe koffiebessen. De katten zijn dol op het vruchtvlees van deze koffiebessen. De koffiebonen worden door de lokale bevolking met de hand uit de uitwerpselen van de civetkat gehaald en gedurende 4 tot 7 dagen gedroogd. Vervolgens worden de bonen goed gewassen en licht gebrand tot Kopi Luwak koffiebonen. Het is een ongelofelijk verhaal, maar het is waar. Koffiebonen uit katten uitwerpselen…

De smaak van Kopi Luwak is aardachtig, zacht, rijk, siroopachtig en mossig en het wordt ook wel de kaviaar onder de koffiesoorten genoemd. Deze bijzondere koffie dankt zijn unieke smaak aan het feit dat zuren, maagsappen en enzymen van de Luwak even hebben kunnen inwerken op de bonen tijdens het verteringsproces. Door de hitte bij het koffiebranden werken deze zuren sterk op elkaar in, wat zorgt voor de specifieke smaak. De geur wordt omschreven als: “mooi, met veel body en een perfecte balans tussen zoet en fris”.

Waarom is Kopi Luwak zo duur?

Kopi Luwak is de duurste koffie ter wereld. Deze uit Indonesië afkomstige koffie (kopi) kost tussen de € 90,- en € 450,- per 500 gram en wordt daarom ook wel de kaviaar onder de koffiesoorten genoemd. Aangezien de ontlaste bessen van de civetkat worden verzameld, is het proces arbeidsintensief en exclusief. Jaarlijks wordt er slechts een beperkte hoeveelheid kg kopi loewak geproduceerd, wat bijdraagt aan de zeldzaamheid en hoge prijs.

In het koffieseizoen verzamelt de lokale bevolking de uitwerpselen van de Luwak. Aangezien dit moeilijk te vinden is, is de prijs zeer hoog en heeft de koffie een exclusief karakter. Per jaar wordt er slechts zo’n 200 tot 250 kilogram Kopi Luwak bonen geoogst. Desondanks is Kopi Luwak nog steeds schaars en blijft het de allerduurste koffie ter wereld.

Daarnaast is het, aangezien het verkrijgen van de Kopi Luwak koffiebonen zo een tijdrovend en duur proces is, zaak dat de koffiebonen niet oud worden na het branden. Om deze reden worden Kopi Luwak koffiebonen veelal in kleine hoeveelheden en op bestelling gebrand, wat de prijs nog verder opdrijft.

De keerzijde van Kopi Luwak

Aanvankelijk leek de handel in civetkoffie, zoals kopi loewak ook wel wordt genoemd, goed nieuws voor deze beestjes. Zo zette men zich in Indonesië steeds vaker in voor de bescherming van de gewone palmcivetkat, omwille van zijn kostbare uitwerpselen. Maar met de toenemende populariteit van civetkoffie en de groei van het toerisme in Indonesië worden steeds meer wilde civetkatten opgesloten in hokken op koffieplantages. Deels om de productie van koffie, maar ook om een toeristisch slaatje te slaan uit betalende toeristen die de dieren willen zien.

Onderzoekers van de University of Oxford en World Animal Protection in Londen brachten de leefomstandigheden in kaart van bijna vijftig wilde civetkatten die in kooien werden gehouden op zestien plantages op Bali. De resultaten werden in 2016 gepubliceerd in Animal Welfare en schetsen een somber beeld. Geen van de plantages die werden bezocht, voldeed aan basale regels op het gebied van dierenwelzijn. De hokken waren te klein en vies. Daarnaast hadden veel civetkatten geen toegang tot schoon drinkwater en leefden ze afgezonderd van soortgenoten. Bovendien werden ze overdag blootgesteld aan lawaai van verkeer en toeristen, wat voor nachtdieren als de civetkat erg storend is.

Los van de talloze ethische bezwaren zorgt het houden van civetkatten in gevangenschap voor een mindere kwaliteit koffie. Desondanks bestaat er geen keurmerk om vast te stellen dat een zak kopi loewak afkomstig is van poep van wilde of gekooide civetkatten.

Alex Morgan van Rainforest Alliance, dat zich inzet voor duurzame landbouw en het tegengaan van ontbossing, zegt dat het onbegonnen werk is om kopi loewak te certificeren. Het is simpelweg niet met zekerheid vast te stellen of bonen afkomstig zijn van dieren in het wild of niet. ‘Mijn persoonlijke advies is om het product links te laten liggen,’ zegt hij. ‘Het is meer dan waarschijnlijk afkomstig van gekooide productie.’

Alternatieven en ethische overwegingen

Tegenwoordig is er een groeiend bewustzijn onder consumenten over de herkomst en productiewijze van de koffie die zij drinken. Deze verschuiving in consumentenvoorkeuren moedigt producenten aan om over te stappen op meer duurzame en ethische productiemethoden.

Natuurlijk zijn er ook ethisch verantwoorde producten van Kopi Luwak. Maar om aan de grote vraag te voldoen, worden in veel gevallen de civetkatten in kleine kooien geplaatst en krijgen ze uitsluitend koffiebessen te eten. Hierdoor zijn de katten stressgevoelig, vatbaar voor ziekten en ontstaan gedragsproblemen. Er is inmiddels overigens een chemische variant voor het fermentatieproces aan de Universiteit van Florida ontwikkeld, zodat de koffie dus fabrieksmatig en veel voordelig, en zonder uitbuiting van katten, kan worden geproduceerd. Deze variant wordt ook de Coffee Primero genoemd en is in prijs vergelijkbaar met reguliere koffie.

Top 10 Duurste Koffiesoorten ter Wereld

In het onderstaande rijtje vind je de 10 duurste koffiesoorten ter wereld. Ontdek de schokkende redenen welke deze soorten zo duur maken en op welke bijzondere manieren deze soorten gemaakt worden.

  1. De exclusiviteit, samen met de beperkte productie, draagt bij aan de hoge prijs.
  2. De Ospina Gran Café is afkomstig uit Colombia. Deze koffie wordt verbouwd op grote hoogten in vulkanische bodem, wat bijdraagt aan de complexiteit en diepte van de smaak. De zorgvuldige selectie van de bonen wordt gecombineerd met een traditie die teruggaat tot de 19e eeuw. De Ospina familie, pioniers in de Colombiaanse koffieproductie, heeft hun naam verbonden aan dit merk.
  3. Kopi Luwak is niet alleen duur, maar wordt vaak beschreven als de meest controversiële koffie ter wereld. Deze katten selecteren de rijpste en meest smaakvolle koffiebessen om te eten. De bonen worden vervolgens gefermenteerd tijdens hun reis door het spijsverteringskanaal. Er is echter veel terechte kritiek op de manier waarop deze katten behandeld worden. Ze worden vaak gestopt in kleine kooien voor een efficiënter productieproces.
  4. El Injerto Peaberry koffie is afkomstig uit Guatemala. Het is een zeldzame vondst door zijn unieke “peaberry” bonen. Normaal ontwikkelt elke koffiebes twee zaden, maar bij een peaberry vormt zich slechts één zaad. De Finca El Injerto, een familiebedrijf met een lange geschiedenis van koffieproductie, heeft meerdere prijzen gewonnen voor hun uitzonderlijke kwaliteit. Hun peaberry koffie wordt gekenmerkt door een zorgvuldig gecontroleerde verwerking en roosterproces. De boerderij zet zich in voor duurzaamheid door het behoud van natuurlijke hulpbronnen en het bieden van eerlijke arbeidsomstandigheden voor hun werknemers.
  5. De vijfde in dit rijtje is de Esmeralda Geisha uit Panama. De exclusieve lots van de Esmeralda Geisha bereiken recordprijzen op veilingen. De plantage zet zich ook in voor duurzame praktijken en de bescherming van het milieu.
  6. Saint Helena koffie wordt verbouwd op het afgelegen Zuid-Atlantische eiland Saint Helena. Deze koffie is bekend om zijn uitzonderlijk schone smaak, met subtiele hints van citrus en karamel. De afgelegen ligging en de beperkte productiecapaciteit maken de koffie van Saint Helena zeldzaam en gewild. De koffieplantages op het eiland zetten zich in voor traditionele teeltmethoden.
  7. Het wordt verbouwd in de prestigieuze Blue Mountains van Jamaica.
  8. Kona Extra Fancy koffie is afkomstig van de vulkanische hellingen van het Grote Eiland van Hawaï. Deze koffie profiteert van de unieke omstandigheden van het klimaat in de Kona-regio. De boon heeft tonen van noten, fruit en een subtiele zoetheid.
  9. De een na laatste duurste koffie in dit rijtje is de Greenwell Organic koffie. Deze wordt verbouwd in de rijke, vulkanische bodems van Nepal. Deze biologisch gecertificeerde koffie wordt geproduceerd zonder het gebruik van synthetische pesticiden of meststoffen. De koffie van Greenwell Organic biedt een rijk en vol smaakprofiel, met een perfecte balans tussen zoetheid en bitterheid.
  10. De laatste dure koffie in dit rijtje is de Molokai Prime koffie. Deze verbouwd op het kleine en ongerepte eiland Molokai in Hawaï. Met een focus op de rode Catuai variëteit, biedt Molokai Prime een kopje koffie met diepe tonen van chocolade, noten en een lichte fruitige zuurheid. De beperkte productie en de toewijding aan kwaliteit maken deze koffie tot een exclusieve ervaring.

Factoren die de prijs van koffie beïnvloeden

De prijs van koffie wordt sterk beïnvloed door de kwaliteit en het type koffieboon. Arabica bonen staan bekend om hun zoete, zachte smaak en worden hoger gewaardeerd dan Robusta bonen, die een sterker, bitterder smaakprofiel hebben. De kosten van het produceren en oogsten van koffie spelen een cruciale rol. Handgeplukte koffie vereist meer arbeid en tijd, wat de kosten verhoogt. Daarnaast kunnen milieuvriendelijke teeltmethoden ook bijdragen aan een hogere prijs.

Het klimaat heeft een directe impact op de koffieproductie. Onvoorspelbare weersomstandigheden, zoals droogte of overmatige regenval, kunnen de oogst beïnvloeden en leiden tot prijsschommelingen op de markt. Transport- en logistieke kosten dragen daarnaast ook bij aan de prijs van koffie.

Economische factoren zoals vraag en aanbod, inflatie en wisselkoersen hebben invloed op de koffieprijzen. Daarnaast kunnen politieke instabiliteit en economische beleidsveranderingen in producerende landen de koffiehandel beïnvloeden.

labels:

Zie ook: