Men denkt dat brood voeren aan eendjes een onschuldige en bovenal leuke bezigheid is. Echter, de realiteit is complexer. Het voeren van eendjes lijkt onschuldig, maar brood bevat teveel zout en te weinig voedingsstoffen.
Waarom Brood Schadelijk is voor Eenden
Net als voor mensen is een gezond en gevarieerd dieet ook erg belangrijk voor de gezondheid van dieren. Brood is ongezond voor eenden, het is te vet en te zout. Ze worden er dik van. In brood zit veel zout en dat is hartstikke slecht voor de gevleugelde dieren.
Gezondheidsproblemen
De darmen van de dieren kunnen hierdoor verstopt raken en ze kunnen hier erg ziek van worden, of zelfs van overlijden. Zo zitten er onvoldoende voedingsstoffen in brood en dat kan de gezondheid van de vogels in gevaar brengen. Beschimmeld brood is zelfs giftig voor vogels en daar kunnen ze aan komen te overlijden.
Impact op de Natuur
Daarnaast zorgt het voor botulisme, een vergiftiging door botulinetoxine waaraan vooral watervogels en vissen sterven, maar ook mensen slachtoffer van kunnen worden. Door het brood wat niet gegeten wordt kunnen er giftige algen ontstaan zoals blauwalg. Door de blauwalg kan het water ook gaan stinken en troebel raken.
Voedsel dat zich ophoopt in een vijver gaat schimmelen en stimuleert bacteriën die zuurstof uit het water trekken en gifstoffen produceren. Bovendien kan het ongewenste dieren zoals ratten aantrekken. Het teveel aan voer bleek gemiddeld zo’n 153 ratten per park van voedsel te kunnen voorzien!
Gedragsproblemen bij Watervogels
Voor watervogels is brood eigenlijk nog gevaarlijker dan voor landvogels. Het zorgt er namelijk voor dat ze minder hoeven te zoeken naar eigen voedsel en dat creëert verveling. Door die verveling zoeken vooral woerden een andere bezigheid en dat resulteert vaak in verkrachting van de vrouwtjes.
Alternatieven voor Brood
Eenden eten normaliter algen. Eenden zouden voornamelijk groenvoer uit de natuurlijke omgeving moeten eten, zoals gras en lage plantjes, eendenkroos, kleine visjes, kikkers en andere waterdiertjes.
Gelukkig zijn er veel gezonde alternatieven die veilig en voedzaam zijn voor eenden. Hier wat tips - van goed naar slecht:
- Zaden en noten: Vogelzaad is een van de beste opties omdat het rijk is aan vet, maar door de hoge concentratie essentiële vetzuren is het verstandig om niet te veel te geven.
- Groenten en fruit: Mais, sla, erwtjes, appel, banaan en andere groenten en fruit zijn goede opties omdat ze voorzien in vezels, water, en essentiële vitaminen. Probeer kleine hoeveelheden groenten en fruit daarom te combineren met zaden en noten.
- Rijst: In kleine hoeveelheden zijn zowel gekookte als ongekookte rijst prima opties omdat ze een goede bron van energie zijn maar een vrij lage voedingswaarde hebben. Heel belangrijk: voer eenden nooit gekruide of gebakken rijst zoals nasi, maar alleen naturel rijst zonder kruiden.
Daarom geldt, net als voor alle andere suggesties in deze lijst: met mate.
Wat te Doen met Oud Brood?
Maar waar moet je dan naartoe met je brood? In Den Haag hebben ze daar een oplossing voor gevonden: de broodcontainers. Hier kunnen buurtbewoners hun resten brood inwerpen en dit wordt dan op een verantwoorde manier afgevoerd en vergist. Er bestaat een receptenboekje over wat te doen met oud brood.
Initiatieven en Beleid
In de APV van Rijswijk staat dat het verboden is om wild levende dieren te voeren. Momenteel zijn er zes borden besteld die bij de bekendste voerplekken geplaatst moeten worden. Je kan via de gemeente aangeven op welke plekken er nog een bord moet komen. Omzetten in beleid Jan Buijs, onderzoeker Leefomgeving GGD Amsterdam, gebruikt de resultaten om de oorzaken van dierplagen aan te pakken.
De Dierenbescherming werkt samen met gemeenten om het voeren van eenden te ontmoedigen. Hiervoor is een speciale bewustwordingscampagne opgezet: Komt een eend bij de bakker. De Dierenbescherming heeft hiervoor een toolkit ontwikkeld met diverse voorlichtingsmiddelen. Zo maakten we een animatiefilmpje, posters en een lesbrief over de eend voor basisscholen. Als alternatief voor oud brood maakten we het receptenboekje, waarmee men in een handomdraai de lekkerste gerechten met oud brood kan maken.
De Mythen Ontkracht
We vragen het bioloog, eendenkenner en directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam Kees Moeliker.
- Eenden die brood gevoerd krijgen, gaan eerder dood
"Dit is een fabel, dit is nooit onderzocht. Eenden die niet eten gaan eerder dood, dat is zeker."
- Een stadseend leeft veel korter dan een wilde eend
"Fabel. Stadseenden en wilde eenden behoren tot dezelfde vogelsoort. Stadseenden zijn meestal net zo 'wild' als wilde eenden die buiten de stad in de vrije natuur leven. Hoewel het verschil in overleving tussen eenden in de stad en daarbuiten niet is onderzocht, zou het in de stad wel eens veel veiliger kunnen zijn voor eenden dan daarbuiten. In de stad wordt niet op ze gejaagd en zijn ze dankzij de eendjesvoerende mensen het hele jaar verzekerd van eten. Daardoor zouden stadseenden wel eens langer kunnen leven."
- De maag van de eend kan helemaal niet tegen brood
"Een overdaad aan zout is zeker ongezond voor vogels."
- Brood voeren is niet slecht voor eenden, wel voor de waterkwaliteit
"Eenden met mate brood voeren, in kleine stukjes, en stoppen met voeren op het moment dat ze niet meer toehappen is helemaal niet verkeerd. Het dumpen van hele broden is natuurlijk slecht voor de waterkwaliteit, en een feestmaal voor ratten."
- Eenden voeren moet je alleen in de winter doen
"Dat is een goede tip. Dan is er onvoldoende natuurlijk voedsel in de vorm van waterplanten en -dieren. Dat geldt ook voor het voeren van andere vogelsoorten."
- Als eenden te veel brood krijgen, gaan ze niet meer op zoek naar natuurlijk voedsel. Door de verveling neemt het aantal verkrachtingen door soortgenoten toe
"Fabel. Verkrachting is een natuurlijke voortplantingsstrategie van eenden, waarbij de vrouwtjeseend er zelf voor zorgt dat het zaad van het 'beste' mannetje haar eieren bevrucht. Dat gedrag bestaat overal, ook diep in ondoordringbare moerassen waar eenden nog nooit brood gezien, laat staan gegeten hebben. Verkrachtingen hebben niets met verveling of agressie te maken."
Verantwoord Eenden Voeren
Ondanks alle tegenargumenten mag je gewoon met de (klein)kinderen eendjes voeren. Want, al die nadelen kun je teniet doen door verantwoord te voeren.
- Voer zo min mogelijk brood.
- Bied de dieren variatie als je wilt bijvoeren: doperwten, mais of ander graan (kippenvoer).
- Vraag de gemeente het voeren niet te verbieden, maar een informatiebord te plaatsen over goed voeren.
labels: #Brood
