Organiseer je binnenkort een gezellig etentje voor vrienden of een feestelijk diner met de familie? De tafel netjes dekken hoort er natuurlijk bij. Van lepels en vorken tot messen - met deze simpele etiquette tips geef je jouw thuisrestaurant meteen een luxe uitstraling. Natuurlijk is het essentieel om voldoende bestek in huis te hebben.

Bestek Etiquette in Nederland

Klinkt ingewikkeld? Met deze simpele bestek etiquette zorg je voor een stijlvol gedekte tafel die indruk maakt op je gasten. Zo wordt jouw thuisdiner niet alleen een feest voor de smaakpapillen, maar ook voor het oog.

  • Van buiten naar binnen werken: Het bestek voor de eerste gang leg je helemaal aan de buitenkant neer, want je gasten hebben dit bestek als eerste nodig.
  • Vorken links, messen en lepels rechts: Plaats de vorken aan de linkerkant en de messen en lepels aan de rechterkant.

Geen diner is compleet zonder een heerlijk dessert! Het dessertbestek plaats je boven het bord, zodat het al klaar ligt voor de laatste gang. Het dessertlepeltje wijst naar links en het dessertvorkje naar rechts.

Tijdens een uitgebreid diner kan het zijn dat je gasten even willen pauzeren of klaar zijn met een gang.

Bestek voor Rijst en Pasta

Voor rijstgerechten kun je een vork en lepel combineren. Voor spaghetti en andere lange pasta’s is een vork handig. Het traditionele eten in Nederland bestond vooral uit aardappelen, vlees en groenten. Dit at je met je vork. Je at rijst- en pastagerechten gewoon met mes en vork.

Aanvullend Bestek

Zorg ervoor dat je alle lepels, vorken en messen aanvult die je nog nodig hebt, zodat je altijd het juiste bestek bij de hand hebt voor elke gang. Kies voor los bestek of breid je verzameling uit met een complete bestekset. Wil je echt iets bijzonders op tafel? Denk dan eens aan goud bestek of zwart bestek.

Internationale Tafelmanieren

Eet met vork en mes. Slurp niet, maar nip. Sla een drankje af als je teveel gedronken hebt. Het zijn zomaar wat regels die bij ons gelden, maar in andere landen juist getuigen van ongemanierdheid. Wil je in het buitenland gênante situaties voorkomen, check dan deze lijst van vreemde tafelmanieren.

  1. Stop geen eten in je mond met een vork - Thailand: Wanneer je in Thailand een gerecht met rijst eet, gebruik je alleen een vork met je linkerhand om het eten op je lepel te scheppen. In de Thaise keuken is het gebruik van een mes ook overbodig; alle gerechten worden namelijk al klein gesneden. Noord- en noordoostelijke Thaise gerechten worden zelfs karakteristiek met de hand gegeten. En behalve tijdens het nuttigen van Chinese gerechten zijn eetstokjes ook uit den boze!
  2. Laat je stokjes nooit rechtop in je rijst staan - Japan: Tussen het eten van sushi en andere Japanse heerlijkheden door, plaats je je eetstokjes in de daarvoor bestemde houder. Als die ontbreekt, plaats je je eetstokjes voor je, parallel aan de rand van de tafel. Wee degene die denkt dat de eetstokjes ook wel even in een kom met rijst mogen staan! In Japan wordt dit namelijk als een teken van de dood gezien. Bij een begrafenis wordt de kom met rijst van de overleden eigenaar voor de grafkist geplaatst, met de eetstokjes rechtop in de rijst.
  3. Eet niet met je linkerhand - Midden-Oosten, India en delen van Afrika: In het zuiden van India, in het Midden-Oosten en in sommige delen van Afrika is het niet aan te bevelen om je bord aan te raken met je linkerhand tijdens het eten. De linkerhand gebruik je namelijk tijdens het toiletbezoek. Eten met links wordt dan ook als heel onhygiënisch beschouwd!
  4. Het is onbeleefd om van je wijn te nippen - Georgië: Op een traditioneel Georgiaans feest (ook wel supra genoemd), wordt wijn alleen gedronken tijdens een toost. Het is dan ook even wachten op die momenten, maar dan wordt ook meteen je dorst gelest. Want wanneer je eindelijk van je wijn mag genieten, is het beleefd om de drank in een keer op te drinken.
  5. Eet je taco nooit met vork en mes - Mexico: Je eet je burger toch ook niet met bestek? Voor Mexicanen is het eten van een taco hetzelfde als een hamburger. Het wordt daarom gezien als maf, maar ook als aanstellerig, om mes en vork te gebruiken bij het eten van een taco. Eet daarom gewoon met je handen, zoals elke Mexicaan dat doet.
  6. Drink alleen cappuccino vóór het middag is - Italië: Italianen betrap je dus niet snel op het drinken van een cappuccino in de late middag of na een diner. Wil je niet de toerist uithangen, maar heb je toch cafeïne nodig? Drink dan een espresso.
  7. Mix nooit wodka en sla het al helemaal niet af - Rusland: Wodka wordt in Rusland altijd zuiver gedronken, zelfs een ijsblokje is niet gebruikelijk. Nog erger dan wodka mixen, is het aangeboden drankje afslaan. In Rusland ziet men het aanbieden van drank als een teken van vertrouwen en vriendschap. Wie ervoor bedankt een drankje aan te nemen, kan dus rekenen op boze blikken.
  8. Patatje met je handen eten? Not done - Chili: In Chili zijn tafelmanieren streng en net iets formeler dan in andere Zuid-Amerikaanse landen. Dus wanneer je denkt een patatje met je handen te kunnen eten, wat voor ons vrij logisch is, heb je het mis. In Chili eten ze alles met een mes en vork, dus ook patat.
  9. Na het drinken van koffie je kopje schudden - Midden-Oosten: Als je bij de Bedoeïenen in het Midden Oosten bent, kun je koffiedrinken tot je een ons weegt als je de regels niet kent. Ze blijven de drank namelijk net zolang inschenken tot je het kopje een aantal keer kantelt, als teken dat je genoeg hebt.
  10. Brood is niet als aperitief bedoeld - Frankrijk: In Frankrijk geldt brood als aanvulling op de maaltijd, of als extraatje bij de kaas aan het einde van het diner.

Japanse Eet Etiquette: Eten met Stokjes (Chopsticks)

Reis je naar Japan dan krijgt iedereen te maken met chopsticks, ook wel eetstokjes genoemd. Het zijn de Aziatische varianten van een mes en vork die je toch echt moet leren gebruiken om voldoende voeding binnen te krijgen. De Japanse eetstokjes zijn niet anders dan de Chinese eetstokjes maar de Japanse tafelmanieren (etiquette) zijn dit wel.

In karate films zie je vaak dat de eetstokjes gebruikt worden als wapen of om rijst mee naar binnen te werken. Dit ziet er allemaal simpel uit maar voor veel mensen is het toch net even iets lastiger.

Japanse rijst is ‘dik/nat/plakkerig’, waardoor je het veel makkelijker kunt vastpakken met eetstokjes. Witte rijst in Nederland is droog, en niet bedoelt om te eten met stokjes!

Eetstokjes (hashi) zijn onmisbaar in de Japanse keuken, maar het is belangrijk om ze correct te gebruiken. Eén van de grootste fouten is het stokje rechtop in de rijst steken, dit wordt geassocieerd met rituelen bij begrafenissen.

Hoe Houd Je Eetstokjes Vast?

Het leren van om met stokjes te eten is voor de gewone Nederlander best lastig. Wij hebben daarom een makkelijke guide gemaakt waarin je in een paar stappen leert hoe je de eetstokjes moet vasthouden en voorbereid bent op je volgende Japanse maaltijd.

  1. Dit is het ‘rust stokje‘ en blijft in dezelfde positie, en beweegt niet tijdens het gebruik! Je beweegt dus geen van deze 3 vingers.
    1. Leg het uiteinde van het eetstokje in het kuiltje tussen je duim en wijsvinger.
    2. Klem vervolgens het stokje (met je thenar spier) tegen je ringvinger, op ongeveer 1/3 van het uiteinde van het stokje, zoals in de foto.
    3. Positioneer hierbij het stokje tegen je eindkootje, net boven het DIP gewricht, en niet tegen je nagel!

    Tip: gebruik je pink om je ringvinger te onderstunen bij het drukken.

  2. Het tweede eetstokje is het ‘werk stokje‘ en gebruik je om het eten op te pakken.
    1. Leg het stokje neer over de lengte van je wijsvinger en middelvinger, met je wijsvinger uiteindelijk bovenop het stokje, en je middelvinger aan de zijkant. Je wijsvinger doet het meeste werk (werkvinger), en met je middelvinger ‘stuur’ je het stokje (stuurvinger).
    2. Met je duim hou je het stokje op zijn plaats, en beweegt verder niet. Je wijs- en middelvinger doen al het werk, en zijn de enige 2 vingers die op en neer bewegen om je eten vast te pakken. Je kunt deze houding een beetje vergelijken met het vasthouden van een pen of dartpijltje.
  3. Combineer nu beide stokjes, waarbij het rust stokje tussen de onderkant van je duim en ringvinger blijft. De duim moet stil gehouden worden want de beweging wordt gemaakt met de wijsvinger en middelvinger.
  4. Zo ziet eten met stokjes eruit! Open, gesloten, en rust. Het is heel gewoon dat je het kommetje rijst oppakt en dan de rijst met de eetstokjes in de mond in schuift (beetje zoals Anime karakters dat altijd doen).

Japanse Eetstokjes Etiquette

  • Nooit de stokjes in het eten rechtop laten staan (bijvoorbeeld kom rijst). Omdat deze kom met rijst dan aan een spirit van een overleden persoon geofferd wordt.
  • In tegenstelling tot onze etiquette met mes en vork mag je nooit de eetstokjes kruisen over je bord.
  • Als derde tip willen wij meegeven dat je nooit één chopstick moet gebruiken om bijvoorbeeld eten als een speer eraan te rijgen.
  • Geef nooit eten over met eetstokjes. Dit is not done! Omdat dit bij een boeddhistisch crematie ritueel hoort.
  • Gebruik niet twee verschillende chopsticks.
  • Niet met chopsticks in je mond lopen of praten. Dit is onbeleefd en zou je ook niet doen met mes en vork.
  • Gebruik je stokjes niet om ergens naar te wijzen.
  • Je stokjes mogen ook niet gebruikt worden om een bord of iets te verschuiven.
  • Zoals eerder vermeld zijn chopsticks bijna heilig in Japan waardoor je ze niet mag gebruiken als bijvoorbeeld haarspelden, drumsticks of iets anders.

Geschiedenis en Materialen van Eetstokjes

Al sinds de eerste jaartelling werden er chopsticks gebruikt in Japan. Dit weten we omdat er naast de traditionele houten eetstokjes vooral eeuwenoude zeer luxe varianten zijn gevonden die niet zijn vergaan door de jaren heen.

Tegenwoordig kan je stokjes krijgen van titanium voor een prijs van rond de €1.000 per setje. Soms zijn deze houten chopsticks versierd met Japanse kalligrafie of prachtige minuscule houtsnijwerkjes.

Ook voor Japanners blijft het lastig grote stukken eten, zoals vlees, in kleinere stukjes te maken met alleen stokjes.

Tip: als je eetstokjes wilt kopen, vraag dan even na of je ze kunt wassen in een vaatwasser.

Andere Interessante Punten over Eten met Stokjes

  • ⏱️ Kan je eten met stokjes leren in vijf minuten? Jazeker, volg onze handige guide en je kan binnen 5 stappen eten met stokjes. Handig om dit onder de knie te krijgen voordat je naar Japan op reis gaat.
  • 💚 Is eten met stokjes gezonder? Een lastige vraag om te beantwoorden. Feit is wel dat snelle eters vaak zwaarder zijn. Met stokjes kan je meestal minder snel eten waardoor dit een positief effect kan hebben op je gewicht.
  • 🥢 Eten Japanners alleen met stokjes? Ja, in Japan zal je in geen enkele restaurant een mes en vork vinden.
  • 🇨🇳 Waar komen eetstokjes vandaan? Het is niet helemaal duidelijk waar het eten met stokjes vandaan komt. Maar het eerste waargenomen moment dat mensen met stokjes aten is rond het jaar 1200 voor onze jaartelling tijdens de Chinese Shang Dynasty.

Algemene Tafelmanieren

Over het algemeen hebben de waarschuwingen betreffende dingen, die men onder alle omstandigheden dient te vermijden de overhand en daarom willen wij ons daarmede het eerste bezig houden.

Zij, die gesteld zijn op goede vormen en manieren (en dit geldt óók voor dagelijksch gebruik in den huiselijken kring!) moeten niet:

  • leunen, noch over de tafel hangen
  • niet eten met de ellebogen op de tafel geplant
  • niet met open mond eten
  • niet smakken
  • niet slurpen
  • niet morsen
  • nimmer met de vingers de spijzen aanraken
  • niet praten met eten in den mond
  • niet drinken met eten in den mond
  • geen eten - ook geen kruimels - uit den mond laten vallen
  • geen groote happen nemen noch de mond haastiglijk vol proppen
  • nimmer aardappelen met het mes snijden
  • niet spelen met het dessertzilver, dat boven aan het bord ligt, noch de steel van het wijnglas tusschen de vingers laten draaien, noch pilletjes draaien van broodkruimels
  • onder het praten niet gesticuleeren met vork, mes of lepel in de hand
  • ten slotte: niet prakken! d.w.z. eten fijndrukken met de vork, de verkregen substantie omroeren en nog eens omroeren en ten slotte naar den mond brengen; ook stapele men z'n bord niet torenhoog op.

Overige Tafeltips

  • Alvorens den mond aan glas of kopje te zetten vege men met het servet de lippen af.
  • Bij het plaats nemen zorge men ervoor niet te ver van den tafelrand te gaan zitten.
  • Het servet wordt open gevouwen doch niet heelemaal, het blijft als een lange, smalle driedubbelige reep over de knieën liggen.
  • Het mes wordt in bovenhandschen greep vastgehouden precies zooals men een trapleuning of het handvat van een fietsstuur vasthoudt.
  • Men houdt het mes in de rechter en de vork in de linkerhand.
  • Aanbeveling verdient het den soeplepel niet heelemaal vol te scheppen, teneinde morsen te voorkomen.
  • Terwijl men het hapje kauwt wordt langzaam op het bord het volgende hapje gereed gemaakt, zoodat het nuttigen van een bordvol rustig achter elkaar kan geschieden.

Specifieke Gerechten

  • Artisjokken worden per halve of vierde op het bord gelegd (indien klein van formaat soms een heele). Men hapt er een flink stuk af en legt het uiteinde op het bord.
  • Aardbeien worden met vork en lepel gegeten of alleen met de vork.
  • Appelen en peren worden met de linkerhand aangevat, waarna men ze met de rechterhand, die het fruitmes hanteert in vier partjes snijdt.
  • Bananen worden met de linkerhand aangevat; met de rechterhand, die het fruitmesje houdt maakt men aan een der uiteinden een inkeping, waarna de schil in reepen wordt afgepeld.
  • Sinaasappelen kan men afschillen en vervolgens in partjes breken, die men dan met vork en mesje nuttigt na ze in tweeën te hebben gesneden.
  • Bouillon in koppen wordt gelepeld zoolang deze zeer heet is.
  • Het broodje wordt met de vingers gebroken.
  • Cream crackers of toast bij oesters geserveerd, worden op het kleine bordje gelegd of naast het groote bord op het tafellaken.
  • Doperwten worden als ze groot en melig zijn aan de vork geprikt, als ze klein zijn met de vork (met de tanden van de vork naar boven) gelepeld.
  • Een kievitsei wordt gewoon met de vingers gepeld.
  • Olijven worden nooit met een vork gegeten, doch aan een scherp gepunt dun houtje geprikt (genre tandenstoker) en daarvan af gegeten.
  • Salade wordt niet fijn gesneden op het bord. Een maal doorsnijden is voldoende.
  • Spaghetti wordt om de vork gedraaid met de linkerhand, na in de saus te zijn gedoopt, met het mes aangedrukt en snel naar den mond gebracht.

Conclusie

Door de Japanse eet etiquette te omarmen, wordt uw maaltijd een nog completere ervaring. Door kennis van Japanse etiquette kunt u uw culinaire ervaring verrijken.

labels:

Zie ook: