Wie wil weten hoeveel pesticiden op groente en fruit zitten, kan terecht bij de PesticidenEetwijzer van het Pesticide Action Network (PAN-NL). Deze ranglijst toont van tientallen groente- en fruitsoorten de gemiddelde vervuiling. PAN-NL wil consumenten zo helpen een gezondere keuze te maken.

Basis van de Eetwijzer

De eetwijzer is gebaseerd op de resultaten van steekproeven die de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) tussen 2021 en 2023 heeft uitgevoerd bij onder meer supermarkten, groothandels en distributiecentra. Alleen soorten die meer dan tien keer zijn getest zijn opgenomen in de eetwijzer.

Uit de steekproeven blijkt volgens PAN-NL dat op 73 procent van de gangbare soorten groente en fruit sporen zitten van een of meer bestrijdingsmiddelen.

Verschillen in gifresten

Citrusvruchten bevatten de meeste gifresten, met gemiddeld 4,2 soorten. Bij de groenten scoort kropsla het slechtst (3,6 soorten gif). Kiwi’s en watermeloenen zijn het schoonste fruit, met 0,6 soorten gif, en asperges de schoonste groente. De NVWA heeft op asperges helemaal geen sporen van pesticiden gevonden.

Overzicht van gifresten

Categorie Meeste gifresten Minste gifresten
Fruit Citrusvruchten (4,2 soorten) Kiwi's en watermeloenen (0,6 soorten)
Groente Kropsla (3,6 soorten) Asperges (geen sporen)

Zijn pesticiden schadelijk?

De meeste metingen blijven onder de maximaal toegestane waarden, zegt PAN-NL. Desondanks maken consumenten zich volgens de organisatie zorgen. Bij de toelating van pesticiden wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden met het zogeheten cocktaileffect, met hoe schadelijk de combinatie van verschillende middelen is.

Volgens emeritus hoogleraar milieuchemie en toxicologie aan de VU Jacob de Boer, hoeven we ons in Nederland niet echt zorgen te maken dat we door bestrijdingsmiddelen op ons eten ziek worden. "Het leidt niet tot acute problemen en ook niet tot ziektes, dat gebeurt pas bij hogere gehalten. In Nederland is dat zo goed geregeld dat we daar geen enkele zorgen over hoeven hebben."

Daar voegt hij wel aan toe dat het verstandig is om er meer op te letten bij kwetsbaardere groepen, zoals kinderen of zwangere vrouwen. "Kinderen en baby's, en ook de foetus die nog in de baarmoeder zit, zijn kwetsbaarder omdat die allemaal nog in ontwikkeling zijn."

Alternatieven en adviezen

Het is dus niet per se zo dat je alle groenten en fruit op de lijst moet gaan vermijden bij de boodschappen. Maar wil je toch bewust bezig zijn met het aantal bestrijdingsmiddelen dat je binnenkrijgt via groenten en fruit, dan zijn er wel een aantal dingen waar je op kan letten, vertelt De Boer.

  • Biologisch eten: Er is altijd een mogelijkheid, zeker in Nederland, om biologisch geteelde groenten en fruit te eten. Daarin worden minder bestrijdingsmiddelen gebruikt, of soms helemaal niet.
  • Gevarieerd eten: Je moet liefhebbersconsumptie, dus dat je één ding heel veel eet, voorkomen. Maak niet elke dag dezelfde salade, eet niet elke dag dezelfde soort fruit.

Wil je minder bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen? Dan kan het zelf (gedeeltelijk) kweken van groente en fruit een oplossing zijn. Het wassen van groente en fruit kan nuttig zijn om vuil, stof en oppervlakkige bacteriën weg te spoelen. Toch zijn bestrijdingsmiddelen niet zo weg te wassen van groente en fruit.

SeizoensEetwijzer

Consumenten die graag groente en fruit van het seizoen eten én niet teveel pesticidenresten binnen willen krijgen, kunnen terecht bij de SeizoensEetwijzer Pesticiden van Pesticide Action Network (PAN-NL). De Eetwijzer is gebaseerd op duizenden pesticidentesten van de NVWA over de afgelopen drie jaar.

Zo zie je in de SeizoensEetwijzer dat in april zowel asperges en paksoi van het seizoen zijn. Maar waar een Nederlandse asperge geen enkel residu bestrijdingsmiddelen bevat, zitten er op een gemiddelde Nederlandse paksoi pakweg 2 soorten landbouwgif (1,9).

PAN-NL raadt consumenten primair aan om waar mogelijk onbespoten (biologische) producten te kiezen. Als onbespoten producten niet beschikbaar zijn kies dan voor seizoensgroente en -fruit met minder gifresten, zoals in de SeizoensEetwijzer vermeld.

labels:

Zie ook: