Intuïtief zou men verwachten, dat zwaarlijvige mensen moeilijker in water drijven dan slanke. Echter, wie ook maar de minste kennis van natuurkunde heeft, ziet onmiddellijk in dat dit niet zo is. Of een object drijft of zinkt, hangt niet af van de totale massa van het object, maar van de soortelijke massa: de hoeveelheid massa per volume-eenheid. Is die hoger dan die van het medium waarin het object zich bevindt, dan daalt het, is de massadichtheid lager dan die van het medium, dan drijft het.

De soortelijke massa van het menselijk lichaam is bij benadering gelijk aan die van water, daarom kan een mens tamelijk gemakkelijk boven water blijven, maar ook kiezen om te duiken. Zwaarlijvige mensen hebben per definitie veel meer vet dan slanke, en vet heeft een lagere soortelijke massa dan water, terwijl die van beenderen en spieren iets hoger is. Het ligt dus voor de hand dat het lichaam van zeer vette mensen een lagere massadichtheid heeft dan dat van magere en gespierde. Dus zouden dikkerds in principe gemakkelijker blijven drijven dan hun slanke medemens.

De Rol van Lichaamssamenstelling

Of je blijft drijven of niet heeft te maken met je soortelijk gewicht”, legt Maarten Bobbert uit. Bobbert is bewegingswetenschapper aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Simpel gezegd: een blokje metaal zinkt in het water, maar een even groot blokje hout blijft drijven. Dat komt omdat een bepaalde hoeveelheid metaal, bijvoorbeeld een liter, meer weegt dan diezelfde hoeveelheid water. En andersom: een liter hout, hoe raar dat ook klinkt, weegt minder dan een liter water.

Of een mens zinkt, hangt dus af van het soortelijk gewicht van het lichaam dat probeert te blijven drijven. Daarbij maakt het niet uit hoe groot of hoe zwaar het hele lichaam is, het gaat erom hoe het lichaam samengesteld is. Die samenstelling verschilt van persoon tot persoon. De cruciale vraag hierbij is: bestaat het lichaam meer uit vet of bestaat het meer uit spieren? Want spieren wegen meer dan vet”, legt Bobbert uit. „Hoe gespierder je bent, hoe eerder je zinkt.

Anekdotisch Bewijs en Wetenschappelijke Verklaringen

Tijdens haar vakantie viel het Ellen van Bommel uit Wageningen op dat ze zowel in het zwembad als in de zee „urenlang kan drijven zonder daar moeite voor te moeten doen”. Haar dochter daarentegen zinkt al na tien seconden. Waar zit dat verschil dan toch in, vraagt van Bommel zich af.

Er zijn persoonlijke ervaringen die dit illustreren: "Ik kan niet alleen makkelijker drijven. Ik drijf gewoon echt heel makkelijk. Zonder enige inspanning eigenlijk. Nu weeg ik dan wel 95kg. Echter kon ik ook heel makkelijk drijven toen ik 75 woog. Ik moet moeite doen om mijn benen omlaag te houden als ik zit in het bubbelbad van het zwembad. Ik ga vanzelf omhoog. En ja dan vraag ik me af hoe kan dat."

Invloed van Spiermassa en Psychologische Factoren

De vragensteller had al zo’n vermoeden. Daarom schrijft ze: „Sinds begin dit jaar heb ik een knieblessure. Het spierweefsel in mijn benen is daardoor flink afgenomen. Normaal gesproken zakten mijn benen na verloop van tijd naar beneden. Maar sinds die knieblessure blijven ook mijn benen netjes op het water liggen, terwijl mijn gewicht helaas niet is afgenomen. Verklaart de afname van spiermassa dat mijn benen nu wel drijven?”

„In theorie zou dit kunnen kloppen”, legt Bobbert uit. „Je benen bevatten minder spieren en blijven dus gemakkelijker drijven. Maar ik denk eerder dat psychologische aspecten hierbij een rol spelen.” Om te kunnen blijven drijven, moet een mens namelijk ook zijn spieren op een bepaalde manier aanspannen. „Wanneer je denkt dat de spiermassa van je benen drastisch is afgenomen, en je daardoor gemakkelijker zult blijven drijven, doe je dat inspannen misschien gemakkelijker.”Volgens Bobbert zou een allerlaatste mogelijkheid kunnen zijn dat er zich zoveel vocht in de knie heeft opgehoopt dat die daardoor heel licht is geworden.

De Rol van Ontlasting

Allereerst is het belangrijk om te weten dat ontlasting niet zomaar een substantie is. Poep is samengesteld uit water, bacteriën, onverteerde voedselresten, dode cellen en vezels. De verhouding van deze factoren kan variëren, afhankelijk van wat je hebt gegeten, je hydratatie en je darmgezondheid. Zinkt of drijft je drol, dan kan dit een hele uh.. ‘hoop’ zeggen over de verhouding.

Drijvende Ontlasting

Drijvende ontlasting is vaak het gevolg van een hoger vezelgehalte in je dieet. Vezels, zoals die in groenten, fruit en volkorengranen, voegen volume toe aan je ontlasting en maken het minder dicht. Bovendien kunnen vezels de vorming van gas in je darmen bevorderen. Deze gassen worden opgesloten in de ontlasting en kunnen ervoor zorgen dat het drijft. Dus, als je ontlasting drijft, is het een teken dat je goed bezig bent met je vezelinname en je spijsvertering gezond is.

Let wel op: drijft, maar stinkt je ontlasting meer dan normaal, is het dunner en lichter van kleur? Dan kan je ook te maken hebben met vette ontlasting, meldt de Maag Lever Darm Stichting. Het kan ontstaan wanneer vetten niet goed verteerd worden. Voor die vertering zijn galvloeistof en alvleeskliersappen nodig. Galvloeistof wordt door de lever gemaakt en via de galwegen komt het in de dunne darm terecht. Ook de alvleesklier maakt sappen aan die in de dunne darm terecht komen. Wanneer de vetvertering niet goed gaat, kan dit komen door te weinig galvloeistof of alvleeskliersap. Vette ontlasting voorkomen? Zorg dan dat je genoeg vezels binnenkrijgt.

Zinkende Ontlasting

Zinkende ontlasting kan worden veroorzaakt door een lager vezelgehalte in je dieet en een hoger vochtgehalte in je ontlasting. De aanwezigheid van water maakt de ontlasting zwaarder en dichter, waardoor het naar de bodem zakt. Als je ontlasting zinkt, kan het een aanwijzing zijn dat je lichaam meer hydratie nodig heeft, en dat je dus meer water moet drinken, of het kan wijzen op een spijsverteringsprobleem dat de opname van voedingsstoffen beïnvloedt.

Praktische Tips en Oefeningen

Vaak wordt dan gezegd ‘je moet je hoofd lager houden’. Dat kan een oplossing zijn. Je haalt door met gestrekte arm. Je maakt de beenbeweging te veel vanuit je knie waardoor je benen dieper komen dan nodig. Je maakt de beenslag vanuit je voet, waarbij knieën en enkels ontspannen zijn. Geeft drijfvermogen en lift daardoor je benen.

Daar is een simpele truuk voor, neem veel lucht in je longen en blijf daarna opppervlakkig ademen, je long inhoud werkt als drijver. Probeer maar eens. Iedereen blijft drijven door zijn longinhoud. Echter bij het minste paniek maak je bewegingen die je doen zinken. Probeer eens: inademen en vasthouden, gestrekt op het water gaan liggen, rug naar boven, gezicht onder water. Naar beneden zakken is dan gewoon onmogelijk. Op de rug gaat het nog veel beter.

De Wetenschap Achter Drijven

Dag Mariska,Of iets drijft of zinkt is een kwestie van dichtheid.Steen heeft bijvoorbeeld een dichtheid van ongeveer 2,7 kilogram per liter. Dat wil zeggen, als je een steen neemt met een volume van 1 L (1 dm³) dat die een massa zal hebben van 2,7 kg.Water heeft een dichtheid van 1 kg/L.Als je nou een balans pakt, en je legt een liter water aan de ene kant en een liter steen aan de andere kant, dan zal de balans doorslaan naar de steen: de zwaartekracht op de steen is groter.

Pak dan eens een blok eikenhout met een volume van 1 liter. Dat heeft een massa van ongeveer 0,8 kg. Leg dat weer op de balans met een liter water aan de andere kant: nou zal de balans zakken aan de kant van het water.Deze balans kun je weer in evenwicht brengen door wat minder water te pakken, 0,8 L. Dan heb je precies evenwicht. Gooi je nu je houtblok in een bak water, dan betekent dat dat het houtblok precies 0,8 L water zal verplaatsen, en dan is er evenwicht tussen de massa hout die omlaag wordt getrokken en de massa water die omhoog wordt geduwd. Het houtblok drijft, met 0,8 L hout onder water, en 0,2 L hout boven water.

Een mensenlichaam heeft een dichtheid van gemiddeld ietsje meer dan 1 kg/L, 1,01 kg/L of zo. Een mensenlichaam in (zoet) water zal dus nét zinken. Dat je kunt zwemmen is omdat je je met je zwembewegingen niet alleen vooruit, maar ook steeds een beetje omhoog duwt.

Maar laten we dan eens naar zeewater kijken: dát heeft door het zout dat tussen de watermoleculen zit een dichtheid van ongeveer 1,03 kg/L. Dit sommetje heeft dus iets moeilijker getalletjes dan het blok eikenhout, maar omdat de dichtheid van een mensenlichaam nét iets lager is dan de dichtheid van zeewater blijf je dus in zeewater nét drijven. (1,01 /1,03) x 100 % = 98% zal maar onder water verdwijnen. Dat is nog niet zo heel prettig drijven dus, je moet al slim sturen om nét je mond en neus boven water te kunnen houden.

Nou is een mens natuurlijk geen homogene stof. Je botten en spieren hebben een wat hogere dichtheid, je lichaamsvet een wat lagere dichtheid, en de lucht in je longen een nog véél lagere dichtheid. Dat moet je dan eigenlijk allemaal apart uitrekenen (zoveel liter botten van zoveel kg/L, zoveel liter vet van zoveel kg/L, zoveel liter lucht van zoveel kg/L enzovoort), en daarvan dan het gewogen gemiddelde nemen. Iemand met wat meer lichaamsvet zal dus net iets makkelijker drijven, en je drijft ook net iets makkelijker als je diep inademt dan wanneer je diep uitademt. (Met een beetje geluk kun je zo net als een onderzeeboot: uitademen--> zinken, inademen-->drijven).

Makkelijker is het om te gaan zwemmen in een vloeistof die een hogere dichtheid heeft. Google maar eens op afbeeldingen met de zoekwoorden DEAD SEA FLOAT.

Overwegingen voor Kinderen met Lage Spierspanning

Ze is vrij mager, is hypermobiel en heeft een lage spierspanning (ze heeft dus bijvoorbeeld ook veel moeite met leren fietsen), wat er wellicht allemaal mee te maken heeft.

Onze zoon heeft ook een lage spierspanning en hypermobiliteit in al zijn gewrichten, maar hier had hij niet perse moeite met drijven. Hij is op zijn zesde begonnen met zwemmen, want toen had hij pas genoeg kracht. Daar heeft het ook mee te maken. Ook zijn er kinderen die een groter drijfvermogen hebben dan een ander. Mijn dochter heeft dat ook, zij had bijvoorbeeld veel moeite met het gat, ze kwam veel te snel weer boven drijven.

Zoon even gevraagd wat hij er van vindt. Hij zegt dat hij zijn adem inhield , want dan had hij lucht in zijn buik en dat is lichter dan water en hij leerde eerst drijven in een ster vorm, armen en benen naar buiten. En verder toch oefenen met aanspannen. Hij heeft dat geleerd bij fysio en ergotherapie, misschien kunnen die je nichtje ook helpen?

Ontspanning versus Spanning

Volgens mij moet je om te blijven drijven als een plank op het water liggen, toch? Dan is de clou dus spieren allemaal aanspannen. Dat kan je leren volgens mij. Kwestie van snappen wat je spieren zijn en ze voelen en aanspannen/ontspannen. Begin met 1 hand ofzo. Strekken en laat 'm met die andere hand erin duwen, dan voel je die spanning. Nou en zo verder ledemaat voor ledemaat. Op het droge hé?

Juist ontspannen op je rug in het water! Alsof je in bed ligt. Benen wijd, armen wijd, oren in het water en omhoog kijken, niet naar je voeten want dan zakken je billen... Op je buik precies contra maar wel ontspannen.

Ik weet niet beter dat juist ontspannen het toverwoord is, hoe meer ontspannen, hoe beter drijven. En hier wordt zomaar het tegendeel beweerd. Ik snap er niets meer van. Eens met kaatje.. Door de opwaartse stuwkracht, kunnen wij drijven op water (Wet van Archimedes). Dat is goed om te weten. Drijven gaat het makkelijkst op je rug en is een ideale manier om even uit te rusten van het zwemmen op je buik. Drijven lukt alleen maar als je ontspannen bent. Ga op je rug liggen en zorg ervoor dat je lichaam zo veel mogelijk boven water is. Houd je armen wat gespreid, zodat je een T vormt met je lichaam. Je zult merken dat je op een gegeven moment geen moeite meer hoeft te doen om je hoofd boven water te houden. Het gaat vanzelf. Ook hier geldt natuurlijk dat je dit het best in ondiep water kunt proberen.

Oppervlaktespanning en Experimenten

Om dezelfde reden blijf jezelf ook beter drijven in de zee dan in een zwembad. Zeewater is zout en dus zwaarder.

Aluminiumfolie is zwaarder dan water en als je hier een propje van maakt of heel klein opvouwt. Maar als je een bakje vouwt of je legt een velletje plat op het water blijft het wel drijven. Scheur een stukje aluminium folie afVouw het folie zo klein mogelijk opDruk ook alle lucht eruit door er even op te gaan staanLeg het folie in het water -> wat gebeurt er?

Aluminiumfolie is zwaarder dan water, maar toch blijft het als het plat is op het water liggen. Dit komt door de oppervlaktespanning. De kleinste deeltjes van water, de watermoleculen, trekken elkaar heel hard aan. Hierdoor ontstaat er in de bovenste laag water een soort van sterk vlies van watermoleculen. Als je hier iets op legt dat het vlies doorprikt, zoals een propje aluminiumfolie, dan zinkt het. Als je hier voorzichtig iets op legt dat het vlies niet direct doorprikt zoals een velletje aluminiumfolie, dan kun je testen hoe sterk water is.

labels: #Ei

Zie ook: