De Rijksoverheid streeft ernaar om tegen 2050 alle Nederlandse woningen gasvrij te maken. Dit betekent dat de meeste Nederlandse huishoudens uiteindelijk niet meer zullen koken op een gaskookplaat. Als je van plan bent om je keuken te vernieuwen, is het verstandig om hier rekening mee te houden en te kiezen voor elektrisch koken. Er zijn verschillende technieken om elektrisch te koken, zoals keramisch, halogeen en inductie. Die laatste is de meest zuinige en steeds meer huishoudens koken dan ook op inductie.

Naast het feit dat koken op inductie beter is voor het milieu (vooral naarmate steeds meer elektriciteit in Nederland duurzaam wordt opgewekt), heeft het ook praktische voordelen. Het is bijvoorbeeld gemakkelijk schoon te maken en veiliger dan koken op gas.

De belangrijkste misverstanden over inductie koken

Over het koken op inductie gaan diverse verhalen rond, maar hier blijkt lang niet alles van waar te zijn. Want hoe zit het met het rendement? En moet u nu nieuwe pannen kopen als u overstapt op inductie? Kortom, genoeg zaken om eens in te duiken. Wij zochten het voor u uit.

  • Is inductie duurder dan gas?
  • Rendement van inductie
  • Nieuwe pannen kopen?
  • Kan een grillplaat ook op inductie?

Is inductie duurder dan gas?

Deze vraag wordt regelmatig gesteld, zeker nu we als samenleving voor een definitieve overstap naar koken op elektra staan. In een gemiddeld huishouden wordt ongeveer 37 tot 40 m³ gas verbruikt. Bij een inductie kookplaat is dit ongeveer 180 tot 200 kWh aan stroom. Als we dit omrekenen naar kosten dan komt dit neer op 20 euro voor koken op gas en ongeveer 35 euro voor koken op elektra. Je kunt dus stellen dat koken op gas voordeliger is.

Echter indien u helemaal afstapt van gas (dus ook met uw cv-ketel) dan komt het verhaal er heel anders uit te zien. Aangezien de transportkosten van gas (zie de afrekening van uw netbeheerder) hoog zijn komt deze besparing er dan nog overheen. In dat geval is koken op inductie veel voordeliger.

Het rendement van inductie is zeer hoog

Bij een gaskookplaat is een wokbrander een veel gevraagd item. Een brander met een hoog vermogen is perfect voor wokken en het bereiden van andere gerechten waarbij een sterk vuur nodig is. Vermogens van 3,5 tot 5 kW zijn dan ook zeer gewenst. Maar wist u dat u bij een inductie kookplaat dit vermogen helemaal niet nodig heeft?

Een inductie kookplaat heeft een rendement van 95%, daar waar een gas kookplaat een rendement van slechts 50% heeft. Concreet betekent dit dat als u een gaskookplaat met een wok van 5,5 kW heeft, dit vergelijkbaar is met een inductie wok van ruim 10 kW !

U waarschijnlijk geen nieuwe pannen hoeft te kopen als u van gas naar inductie overstapt?

De meest gehoorde opmerking in winkels en bij klanten is dat u - bij de overstap van gas naar inductie - u nieuwe pannen moeten kopen. Dit omdat bij gebruik van pannen op gas de bodem hiervan kromgetrokken zou kunnen zijn. Dit verhaal is echter van toepassing op keramische kookplaten, maar niet op inductie.

Aangezien inductie tot maximaal 3 cm. boven de zone de warmte over kan geven is een niet vlakke onderzijde van de pan geen enkel probleem. Wel is het belangrijk dat u controleert of u pan magnetisch is en of deze geschikt is voor gebruik op inductie. Echter de pannensets van de laatste jaren zijn dit bijna allemaal.

U geen gietijzeren grillplaat zou kunnen gebruiken op een inductie kookplaat

Een grillplaat van gietijzer is zeer magnetisch en daardoor perfect te gebruiken op een inductie kookplaat. Houdt u er echter wel rekening mee dat de plaat zo vlak mogelijk om de kookzone geplaatst moet worden.

Elektrisch, gas, keramisch of inductie?

Koken doen we allemaal maar wat is nu de beste kookplaat en waarom zou je gaan voor gas, klassiek elektrisch, keramisch of inductie? Wat zijn de verschillende voor- en nadelen van elke methode?

Koken op gas

Koken op gas is een van de meest gangbare manieren van koken en het meest rechttoe rechtaan. Bijna alle huizen in Nederland hebben een gasaansluiting. Echter, sinds 1 juli 2018 mogen nieuwe woningen geen aardgasaansluiting meer hebben. Gas ook relatief goedkoop: koken op gas kost voor een gemiddeld huishouden op jaarbasis zo’n €20.

Een ander groot voordeel is dat alle pannen op gas gebruikt kunnen worden en dat de warmte goed te regelen is, zodat het eten niet overkookt of juist aanbrandt.

Klassiek elektrisch koken

Het klassieke elektrisch koken begint al een beetje uit de mode te raken, u zult het misschien alleen nog kennen van de kookplaatjes uit een studentenhuis of van de camping. Klassiek elektrisch koken gebeurt met gietijzeren verwarmingselementen. Een van de redenen dat u het niet vaak meer tegenkomt is dat het altijd een beetje behelpen is: het duurt lang voordat de plaatjes warm zijn of juist weer afkoelen.

Keramisch koken

Dit is de opvolger van het klassieke elektrische koken en is in essentie een keramische glasplaat met daaronder verwarmings- of infraroodelementen. Deze gloeien vaak rood op als ze warm zijn en zodoende weet u dat de plaat warm genoeg is om op te gaan koken. Een groot voordeel van keramisch koken is dat de plaat gemakkelijk schoon te houden is en gemorst eten er niet inbrandt.

Wel is er sprake van energieverlies doordat de plaat na het koken nog lang warm blijft, dit kan ook onhandig zijn wanneer u kinderen heeft die in de keuken komen. Ook is er weinig controle over de temperatuur doordat de plaat langer warm blijft of juist meer tijd nodig heeft om op temperatuur te komen.

Het is belangrijk om andere pannen aan te schaffen wanneer u overstapt van koken op gas naar een keramische plaat. De vlam van het gasfornuis heeft de bodem van de pannen namelijk vervormt omdat de vlam niet overal een gelijke temperatuur heeft. Hierdoor zal de warmtegeleiding dus niet optimaal zijn.

Inductie koken

Bij koken op inductie wordt de plaat niet verwarmt maar de bodem van de pan zelf. Dit gebeurt doordat er een elektromagnetisch veld nadat de pan op de kookplaat is gezet. Ook warmt de pan sneller op vergeleken met koken op een keramische kookplaat of gas.

Er gaat weinig energie verloren doordat alleen de onderkant van de pan verhit wordt en dus is dit een zuinige optie in gebruik. De aanschaf daarentegen kan een investering zijn. Een ander nadeel is dat er in de keuken een zogenaamde perilex aansluiting (dat is meer dan de standaard 220 volt omdat de inductieplaat meer stroom nodig heeft) gemonteerd moet worden. De keuken is dus misschien niet in een keer klaar voor een overstap naar inductie.

De inductie kookplaat blijft na gebruik niet lang heet en is daardoor snel schoon te maken. Doordat de plaat niet hoeft af te koelen is het ook een veilige optie voor kinderen. Ook voor koken op inductie moet u andere pannen aanschaffen als u overstapt van gas om precies dezelfde reden als bij keramisch koken: de bodem moet vlak zijn voor een optimale hittegeleiding. Er mag dus absoluut geen glooiing in de bodem zitten zoals vaak bij Tefal pannen het geval is.

De voordelen en nadelen van inductie koken

Inductie koken is een snelle, veilige en energiezuinige manier van koken. In plaats van de plaat zelf, warmt alleen de pan op doordat er met magnetische energie direct hitte naar de pan wordt gestuurd. Dit werkt alleen met speciale pannen die magnetisch zijn, zoals staal en gietijzer. Steeds meer huishoudens stappen over van koken op gas naar inductie kookplaten.

Inductiekookplaten zijn efficiënter en kunnen de CO2-uitstoot verminderen, vooral als je groene stroom gebruikt. Inductiekoken is veiliger omdat de plaat alleen warm wordt als er een pan op staat.

Voordelen van inductie koken:

  1. Inductiekoken is snel.
  2. De energie die je gebruikt, gaat bijna volledig naar het verwarmen van de pan zelf. Hierdoor is op inductiekookplaten koken energie-efficiënter dan koken op gas. Inductiekoken zet zo'n 85-90% van de gebruikte energie om in warmte, terwijl dit bij gasfornuizen slechts 40-50% is.
  3. Inductie kookplaten worden zelf niet heet, alleen de pit waar de pan opstaat wordt verwarmd. Dit maakt het veiliger, zeker met kinderen in huis. Daarnaast schakelen de meeste inductieplaten vanzelf uit als er een tijdje geen pan op staat en koelen de pitten snel af.
  4. Inductiekookplaten hebben een glad oppervlak, wat ze zeer gemakkelijk schoon te maken maakt.
  5. Je kunt de temperatuur snel en goed regelen, waardoor het op koken op gas lijkt.
  6. Er zijn geen vlammen en dus ook geen verbrandingsgassen: de lucht in de keuken is daardoor schoner.
  7. Verder heb je niet het risico dat je het gas per ongeluk aan laat staan. En eten dat naast de pan belandt, brandt niet snel in.

Nadelen van inductie koken:

  1. Voor een inductie kookplaat heb je meestal een extra groep nodig in de meterkast. Dit betekent extra installatiekosten. De kosten voor een extra groep voor inductie koken kunnen variëren, maar liggen meestal tussen de 200 en 400 euro.
  2. Niet alle pannen zijn geschikt voor inductie. Zelfs sommige ‘inductie-geschikte’ pannen kunnen niet optimaal werken als de bodem niet volledig vlak is of de magnetische laag te dun is.
  3. Inductiekookplaten hebben een hoog vermogen nodig en vereisen vaak een speciale aansluiting met meerdere fasen.
  4. Inductiekookplaten kunnen op hogere standen een zoemend of fluitend geluid maken.
  5. Inductiekookplaten vereisen krachtstroom, wat soms een meterkastaanpassing vraagt.

Inductie vs. andere kookmethoden

Hieronder een korte vergelijking tussen inductie en andere kookmethoden:

  • Gas: Gaskookplaten werken met echt vuur, wat de pan direct en intensief verwarmt.
  • Elektrisch koken (keramisch): Maakt gebruik van verwarmingsspiralen onder een keramische plaat.

Inductiekookplaten werken met verschillende standen die je eerst leert inschatten. Gaspitten kunnen vuil vasthouden, waardoor schoonmaken nogal wat tijd in beslag neemt. Inductiekookplaten bieden nu ook wokmogelijkheden, zoals een speciale wokring die de pan gelijkmatig verwarmt. Koken op gas vereist een standaard gasaansluiting.

Kosten van inductie koken

Een inductiekookplaat verbruikt ongeveer 175 kWh per jaar, wat neerkomt op 50-70 euro afhankelijk van de elektriciteitsprijs. Over het algemeen blijkt inductiekoken iets duurder te zijn qua energieprijzen, maar dit verschil wordt steeds kleiner.

Aanschaf en installatiekosten:

  • Inductiekookplaten zijn te koop van € 200 tot € 2.400, afhankelijk van de grootte (het aantal kookzones), de functies, het merk enzovoort. Gemiddeld kost een kookplaat zo’n € 600.
  • Een extra stroomdraad naar de keuken + extra groep(en) in de meterkast kost zo’n € 600, verzwaren van je aansluiting op het stroomnet naar 3x25A zo’n € 200.
  • In totaal kom je dan voor een gemiddelde inductie kookplaat + pannen op zo’n € 1.500.

Subsidies:

Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Waar moet je op letten bij de overstap naar inductie?

Controleer je huurcontract: Vaak mag je niet zomaar wijzigingen aanbrengen in de meterkast of de keuken. Elektrische aansluiting controleren: Zorg dat je stopcontact en elektrische installatie het vermogen aankunnen. VvE-regels: Als je in een appartementencomplex woont, bekijk dan eerst de regels van de Vereniging van Eigenaren (VvE). Eventuele geluidsproblemen: In nieuwbouwappartementen is het meestal geen probleem, maar in oudere panden kan het zoemend geluid van inductiekookplaten hoorbaar zijn voor buren.

Check of je pannen geschikt zijn voor inductie. In de bodem moet een stalen laag zitten die magnetiseerbaar is. Dit kun je checken met een magneetje. Heb je een pacemaker? Vraag dan aan de pacemakertechnicus/cardioloog of je op inductie mag koken.

Tips voor energiezuinig koken

  • Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Bij gas betekent dit dat de vlam ónder de pan moet zitten en bij keramisch dat de kookzone niet groter is dan de pan.
  • Een snelkookpan bespaart energie.
  • Wat je ook kunt doen: haal de pan eerder van het vuur en laat hem nagaren in een warme (slaap)zak of bak volgens de hooikistmethode.
  • Zowel bij keramisch en inductie geldt: doe altijd de deksel op de pan. Dit zorgt voor 2 tot 3 keer minder energiegebruik.

De nadelen van een 1 fase inductie kookplaat

Hoewel fase inductie kookplaten steeds populairder worden in Nederlandse huishoudens vanwege hun snelheid, energiezuinigheid en gemakkelijke reiniging, zijn er enkele nadelen verbonden aan dit type fase kookplaat. Een van de grootste nadelen van 1 fase inductie kookplaat met 1 fase is de beperkte capaciteit. In Nederland hebben de meeste huishoudens een aansluiting van 1x220V. Dit betekent dat u maar een beperkt vermogen tot uw beschikking heeft, waardoor u niet alle pitten tegelijk op maximale stand kunt gebruiken.

Een ander nadeel van beperkte capaciteit is dat u niet zomaar extra apparaten kunt aansluiten op dezelfde groep als uw fase inductie kookplaat. Een ander nadeel van een fase inductie kookplaat met 1 fase is de beperkte flexibiliteit. Bovendien is het ook minder flexibel als u in de toekomst wilt upgraden naar een kookplaat met meer pitten.

Een inductie kookplaat met 1 fase heeft vaak een hoge piekbelasting. Daarom is het belangrijk om te controleren of uw elektriciteitsnetwerk geschikt is voor een inductie kookplaat met 1 fase voordat u deze aanschaft. Een inductie kookplaat met 1 fase is minder toekomstbestendig dan een kookplaat met drie fasen.

Conclusie

Kortom, wil je energie besparen, veiliger koken en je huis toekomstbestendig maken? Kies dan voor elektrisch koken met inductie. Hoewel er initiële kosten zijn, biedt het vele voordelen en past het in het streven van Nederland om van het aardgas af te stappen.

Tabel: Vergelijking van kookmethoden

Kookmethode Voordelen Nadelen
Gas Alle pannen geschikt, goede warmteregeling Minder energie-efficiënt, minder veilig
Keramisch Gemakkelijk schoon te maken Energieverlies, trage reactie
Inductie Snel, veilig, energiezuinig Speciale pannen nodig, installatiekosten

labels: #Koken

Zie ook: