Steeds vaker kiezen bewoners voor aardgasvrij koken. Volgens de gasmonitor uit 2022 is ruim 85% van de verkochte inbouw kookplaten uit dat jaar elektrisch. Dat zijn in totaal ruim 278.000 elektrische kookplaten. Waarom stappen bewoners over op elektrisch koken? Welke mogelijkheden zijn er, wat zijn de voor- en nadelen, en wat zijn belangrijke aandachtspunten wanneer u elektrisch gaat koken?

In de toekomst worden woningen aardgasvrij. Aardgasvrij wonen betekent niet alleen aardgasvrij verwarmen en het maken van warm tapwater, maar ook aardgasvrij koken. Het aandeel aardgas dat voor koken wordt gebruikt in een woning is 5% van het totale gasverbruik. Een groot voordeel van elektrisch koken is dat er geen open vuur meer aan te pas komt waardoor er geen verbrandingsgassen vrij komen in de woning.

Elektrische kookplaten: De opties

U kunt aardgasvrij koken op verschillende manieren. De bekendste elektrische alternatieven voor het gasfornuis zijn de keramische- en de inductie kookplaat. Heeft u nog een gasoven? Dan is een elektrische oven, al dan niet gecombineerd met magnetron, tegenwoordig makkelijk te verkrijgen.

Keramische kookplaat

Een keramische kookplaat bestaat uit een dikke glasplaat met daaronder een verwarmingselement, een gloeispiraal die de kookplaat verwarmt. Een keramische kookplaat heeft specifieke ‘zones’ die warm worden. Een keramische kookplaat warmt langzaam op. Hierdoor duurt het vaak even voordat deze voldoende is opgewarmd of na gebruik volledig is afgekoeld. Het is lastig om snel de temperatuur te veranderen tijdens het koken.

De lange afkoelperiode kan een nadeel zijn van keramisch koken, omdat het een risico tot verbranding met zich meebrengt. Een keramische kookplaat is goedkoper in aanschaf dan een inductie kookplaat, maar gebruikt ook meer elektriciteit. Doordat de keramische kookplaat een hoog vermogen heeft, is een speciale zogenaamde vijfpolige stekker nodig, ofwel perilexstekker. Een keramische kookplaat gaat gemiddeld 15 tot 20 jaar mee.

Inductie kookplaat

Koken op een inductie kookplaat lijkt het meeste op koken met gas. Een inductie kookplaat werkt vergelijkbaar met een magneet. Er wordt door middel van een elektrische spoel een magnetisch veld opgewekt. Bij contact met een magnetisch geleidende pan, ontstaat er warmte. Een inductie kookplaat warmt snel op en koelt snel af. De inductie kookplaat verandert daarom snel van temperatuur.

Dit is niet helemaal juist, omdat een inductie kookplaat zelf niet opwarmt. Koken op inductie werkt op basis van elektromagnetisme. De inductie kookplaat draagt energie over aan de pannen die er op staan. Hierdoor warmen de pannen en daarmee de inhoud van de pannen op. De meeste pannen zijn vaak wel magnetisch en daarmee geschikt. Toch kan dit een extra kostenpost bij het aanschaffen van een inductie kookplaat zijn.

Het is belangrijk om voor kwaliteit te kiezen, want hoe beter de kwaliteit van de pannen, hoe energiezuiniger de kookplaat verwarmt. Dit bespaart ook weer op elektriciteit. Van inductie kookplaten zijn er modellen die een gewone stekker hebben. Dit zijn vaak modellen met een of twee kookzones. Voor deze modellen is geen speciaal stopcontact nodig is.

Inductie kookplaten met flexibele kookzones

Wist u dat: er zijn ook inductie kookplaten met flexibele kookzones. Pannen kunnen op een willekeurige plek op de plaat geplaatst worden. Er is geen beperking meer door de grootte van de kookzones. Als u bijvoorbeeld twee hele grote pannen wilt gebruiken, kan dat gewoon. De pannen worden herkend onafhankelijk van de afmeting. Het is de meest energiezuinige manier van elektrisch koken. De inductie kookplaat warmt op maar wordt nooit echt heet, wat bij keramisch koken wel zo is. De magnetische straling kan een risico zijn voor mensen die een pacemaker hebben.

Voordelen van inductiekookplaten

  • Inductiekookplaten zijn energiezuinig en een inductiekookplaat is dus verreweg de duurzaamste keuze.
  • Warmte ontstaat namelijk uitsluitend daar waar het moet: in de bodem van de pan.
  • Ook als een plan kleiner is dan de kookzone, wordt er geen warmte en energie verspild.
  • Voor het koken van twee liter water verbruikt een inductiekookplaat een derde minder energie dan een keramische kookplaat.
  • Inductiekookplaten zijn snel en nauwkeurig.
  • Omdat de warmte rechtstreeks in de pan wordt gegenereerd, zijn bereidingstijden op een inductiekookplaat maar half zo lang als op een elektrische kookplaat of een gaskookplaat.
  • Een inductiekookplaat laat zich minstens zo nauwkeurig bedienen als een gaskookplaat: als je de knop lager draait, merk je dit direct.
  • Koken op inductie is verreweg de veiligste manier van koken.
  • Uitsluitend de bodem van de pan wordt heet, niet de kookzone.
  • Als je per ongeluk een kookzone inschakelt zonder dat er een pan op staat, dan blijft de zone koud.

Zeker als je jonge kinderen heeft is dit wel zo veilig. Wil je helemaal op zeker spelen, kies dan voor een kookplaat met een kinderbeveiligingstoets, waarmee je alle functies in één keer kunt blokkeren. Inductiekookplaten zijn zeer onderhoudsvriendelijk. Je hoeft alleen het gladde oppervlak af te nemen met een vochtige doek. Omdat de kookzone zelf niet verhit wordt, heb je van inbranden geen last.

Nadelen van Koken op Inductie

  • U moet soms pannen vervangen.
  • De magnetische straling kan een risico zijn voor mensen die een pacemaker hebben.

Waar moet u op letten bij de aankoop?

Bij de keuze van de situatie meest geschikte inbouw kookplaat spelen verschillende aspecten een rol, zoals de nisafmetingen van je keuken, het type kookplaat en persoonlijke wensen of voorkeuren.

Nisafmetingen

Een inbouw kookplaat moet goed passen in de nis van je keuken. Bij kookplaten kunnen we onderscheid maken tussen binnenmaten (de nisafmeting) en buitenmaten. De nisafmeting bepaal je door de afstand tussen de linker en de rechter binnenkant van de uitsparing in je aanrechtblad te meten.

Kookplaten zijn in veel verschillende buitenmaten verkrijgbaar. De standaard breedte van een kookplaat is 60 cm. Als je voldoende ruimte heeft op je werkblad dan kunt je ook kiezen voor kookplaten van 70, 75, 80 of zelfs 90 cm breed. Deze zijn veelal voorzien van meer of ruimere kookzones of bijvoorbeeld een wokbrander.

Type kookplaat

Afhankelijk van je wensen en mogelijkheden heb je de keuze uit drie soorten kookplaten. Natuurlijk is er de traditionele gaskookplaat, maar omdat veel nieuwbouwwoningen tegenwoordig zonder gasaansluiting worden opgeleverd wordt er in Nederland steeds meer elektrisch gekookt. Voor elektrisch koken heeft u de keuze tussen een keramische kookplaat en een inductie kookplaat.

Bediening

Gaskookplaten zijn voorzien van draaiknoppen. Kookplaten waarvan de knoppen zich aan de voorzijde bevinden zijn niet alleen gemakkelijker maar ook veiliger te bedienen: je hoeft niet over de kookplaat te reiken. Zeker linkshandigen ervaren knoppen aan de rechterzijde van de kookplaat als uiterst onpraktisch.

Elektrische kookplaten zijn er met draaiknoppen, met een erg handige (multi)sliderbediening en met een tiptoetsbediening. Ouderen en slechtzienden hebben een voorkeur voor knoppen, terwijl elektronische bediende kookplaten eenvoudiger schoon zijn te houden.

Kookzones

Ben je geen culinair wonder en ervaar je koken als een noodzakelijk maar dagelijks terugkerend kwaad? Dan kan je aan een kookplaat met vier zones of pitten al snel genoeg hebben. Als je veel roerbakt, dan raden we je een kookplaat met een krachtige wokbrander aan. Inductiekookplaten kennen vaak variabele kookzones, die zich aanpassen aan de vorm en grootte van je pannen.

Vermogen

Je eten sneller klaar? Kies dan een gaskookplaat met een wokbrander, een kookplaat met kookzones met veel kW of een kookplaat met een boosterfunctie. Let op: je hebt hier over het algemeen wel een perilex aansluiting (380 volt) voor nodig. Er zijn nu ook inductiekookplaten op de markt die je op een standaard 220 volt contactpunt kunt aansluiten. Vanwege het beperkte vermogen kun je dan alleen niet alle kookzones tegelijk op vol vermogen gebruiken.

Timerfunctie

Veel inductiekookplaten zijn programmeerbaar. Zodra de ingestelde bereidingstijd is verstreken, schakelt de kookplaat zichzelf automatisch uit. Met een eco-timer bespaar je energie door de kookplaat uit te schakelen en de restwarmte te gebruiken voor de laatste minuten van het kookproces.

Elektrisch koken: Aansluiting in de meterkast

Als je alle zones ('pitten') van je inductieplaat gebruikt, gaat er veel stroom naartoe. Daarom moet er een aparte stroomdraad komen van de meterkast naar je inductie kookplaat, en een speciaal stopcontact voor de perilex stekker van je kookplaat. Bovendien neemt de kookplaat 2 groepen in je meterkast in beslag (bij een grote kookplaat zelfs 3 groepen). Verder moet jouw aansluiting op het stroomnet misschien verzwaard worden.

Kostenplaatje

Inductiekookplaten zijn te koop van € 200 tot € 2.400, afhankelijk van de grootte (het aantal kookzones), de functies, het merk enzovoort. Gemiddeld kost een kookplaat zo’n € 600. Een extra stroomdraad naar de keuken + extra groep(en) in de meterkast kost zo’n € 600, verzwaren van je aansluiting op het stroomnet naar 3x25A zo’n € 200. In totaal kom je dan voor een gemiddelde inductie kookplaat + pannen op zo’n € 1.500.

Subsidie

Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Alternatieven voor Inductie

  • Een keramische kookplaat is een goede keuze als je gevoelig bent voor elektromagnetische velden.
  • Heb je een pacemaker, overleg dan met de pacemakertechnicus/cardioloog of je een inductie kookplaat mag nemen: zo’n plaat kan soms de instelling van je pacemaker veranderen.
  • Keramisch koken heeft nadelen ten opzichte van inductiekoken: de plaat reageert vrij traag, de kookzones worden heet, en je pannen moeten een perfect gladde bodem hebben.

labels: #Koken

Zie ook: