Erwtensoep, een ware klassieker in de Nederlandse keuken, is niet alleen een bron van warmte op koude winterdagen, maar ook een symbool van huiselijkheid en gezelligheid. Voor velen is het bereiden van deze stevige soep een ritueel dat generatie op generatie wordt doorgegeven. Maar hoe zorg je ervoor dat jouw erwtensoep de perfecte consistentie en smaak heeft? De sleutel ligt in de juiste verhoudingen, en in het bijzonder, de hoeveelheid spliterwten per liter soep.

In dit artikel duiken we dieper in de wereld van erwtensoep en helpen we je bij het vinden van de ideale mix, zodat je jouw diners kunt verrijken met een perfect bord vol comfort. Het moest, het zou er komen, échte ouderwetse erwtensoep op tafel! Ik vind het héérlijk! Mijn moeder maakt de lekkerste, althans dat vind ik nou eenmaal 😉 . Gelukkig deelt ze graag haar recept met mij zodat ik jullie kan vertellen hoe je deze heerlijke erwtensoep zelf op tafel zet.

Overigens valt deze “erwtensoep” officieel onder de term “snert”. Erwtensoep is gemaakt van o.a. spliterwten, verschillende groentes & rookworst. In snert zit ook nog varkensvlees zoals de schouderkarbonade die ik in dit recept gebruik. De schenkel voeg je toe om een lekkere bouillon te trekken en is dus uitsluitend voor de lekkere smaak. Nu refereer ik altijd naar erwtensoep als ik deze soep bedoel en daarom noem ik deze soep ook gewoon lekker ouderwetse erwtensoep.

Erwtensoep (en snert) zijn beide echte winterkorst en mijn trek erin komt vaak pas op gang op het moment dat het echt ijs en ijskoud is buiten. Het liefst met sneeuw, hagel en wind erbij maar dit laatste blijft al een tijdje uit (niet geheel vervelend) en toch had ik zin in erwtensoep.

De Basis: Spliterwten en Water

Voor een rijke, romige erwtensoep is het essentieel om de juiste verhouding van spliterwten tot water te hanteren. Een gangbare richtlijn is om voor elke liter water ongeveer 250 gram spliterwten te gebruiken. Deze verhouding zorgt ervoor dat de soep de perfecte dikte en textuur krijgt, waardoor de smaken volledig tot hun recht komen. Bij het koken moet je ook rekening houden met het absorptievermogen van spliterwten. Na een paar uur koken zullen de spliterwten uitzetten en de vloeistof absorberen, wat betekent dat je mogelijk extra water moet toevoegen om de gewenste consistentie te behouden.

Factoren die de Verhouding Beïnvloeden

Bij het bepalen van de juiste hoeveelheid spliterwten per liter erwtensoep spelen verschillende factoren een rol. Een van de belangrijkste aspecten is de soort spliterwt die je gebruikt. Er zijn namelijk verschillende variëteiten, zoals groene en gele spliterwten, die elk hun eigen kookeigenschappen hebben. Groene spliterwten zijn vaak iets sneller gaar dan hun gele tegenhangers. De wang van de soep is ook een bepalende factor: wil je een dikkere of dunne soep? Voor een romige, volle smaak kan je overwegen om meer spliterwten toe te voegen. De kooktijd, die afhankelijk is van de voorbereiding van de soep, zoals het weken van de erwten en de keuze van andere ingrediënten, speelt ook een rol in de benodigde hoeveelheden.

Tips voor het Welslagen van je Erwtensoep

Erwtensoep is een oer-Hollandse delicatesse, maar het bereiden ervan vereist de juiste techniek en ingrediënten voor de ultieme smaak. Begin met goedkope spliterwten van hoge kwaliteit; deze vormen de basis van je soep. Voor een perfect resultaat is het belangrijk om de juiste verhouding spliterwten tot water te gebruiken. Een richtlijn is ongeveer 200 gram spliterwten per liter water. Laat de spliterwten een nacht weken, zodat ze beter koken en een romige textuur krijgen. Naast de spliterwten zijn er enkele andere ingrediënten die cruciaal zijn voor het maken van een authentieke erwtensoep. Door de soep op laag vuur te laten trekken, kunnen de smaken zich optimaal ontwikkelen.

Variëren met Ingrediënten

Erwtensoep is een klassieker in de Nederlandse keuken, maar je kunt deze traditionele soep zonder moeite een persoonlijke twist geven. Door te experimenteren met verschillende ingrediënten kun je een unieke smaakervaring creëren. Daarnaast zijn er spannende aanvullingen die je kunt overwegen om je erwtensoep nog bijzonderder te maken.

Veelgestelde Vragen over Spliterwten en Erwtensoep

  1. Wat zijn spliterwten en waarom zijn ze belangrijk voor erwtensoep?

    Spliterwten zijn gedroogde erwten die zijn gesplitst en ontdaan van hun schil. Ze zijn essentieel voor erwtensoep omdat ze de basis vormen voor de smaak en de romige textuur van de soep.

  2. Wat is de ideale hoeveelheid spliterwten per liter erwtensoep?

    Een goede richtlijn is om ongeveer 250 gram spliterwten per liter water te gebruiken.

  3. Hoe bereid ik spliterwten voor voordat ik ze in de soep doe?

    Het is aan te raden om de spliterwten een paar uur, of bij voorkeur ’s nachts, te weken in water.

  4. Zijn er andere ingrediënten die het beste samengaan met spliterwten in erwtensoep?

    Absoluut! Traditionele erwtensoep bevat vaak groenten zoals selderij, wortelen en uien. Daarnaast kun je ham of spek toevoegen voor extra smaak.

  5. Wat als ik geen spliterwten kan vinden? Zijn er alternatieven?

    Als je geen spliterwten kunt vinden, kun je eventueel nog steeds met andere soorten erwten werken, zoals groene of gele erwten.

  6. Kun je erwtensoep ook zonder vlees maken?

    Zeker!

  7. Hoe lang moet de erwtensoep koken?

    De kooktijd voor erwtensoep varieert, maar doorgaans kookt de soep ongeveer 1,5 tot 2 uur op een laag vuur.

  8. Hoe kan ik de erwtensoep bewaren en opnieuw opwarmen?

    Erwtensoep kan tot een week in de koelkast worden bewaard en zelfs langer in de vriezer. Bij het opnieuw opwarmen is het goed om een beetje extra water of bouillon toe te voegen, omdat de soep bij het afkoelen kan indikken.

Wel of niet weken?

De grote vraag, wel of niet weken? Het antwoord is: dat is een persoonlijke keuze! Spliterwten hoeven niet geweekt te worden voor het koken, het is niet noodzakelijk. Maar weken heeft wel een paar voordelen.

Het voordeel van spliterwten weken:

  • Door de spliterwten te weken, verkort je de kooktijd.
  • De erwten worden zachter en volledig tot pulp gekookt.
  • Ze zijn makkelijker te verteren omdat door het weken het fytinezuur deels wordt verwijderd, het breekt stoffen af die ‘gas’ kunnen veroorzaken en het zorgt ervoor dat de vezels van de erwten zachter worden zodat het fijner is voor je spijsvertering.

Weken heeft dus zin als:

  • je wilt dat je gerecht ‘snel’ klaar is;
  • een romige textuur je voorkeur heeft;
  • je last hebt van je buik (van ‘gas’) na het eten van peulvruchten;
  • de spliterwten al wat ouder zijn (al een tijdje in je voorraadkast liggen).

Niet weken, dan:

  • is de kooktijd langer (tot 2 uur in een pan of 8 tot 10 uur in de slowcooker);
  • worden de erwten zacht gekookt en houden een subtiele bite;
  • spoel je ze af onder de koude kraan tot het schuim weg is. Dat is voldoende.

Tips voor het koken van spliterwten

Spliterwten behoren tot de peulvruchten. Anders dan bijvoorbeeld bruine bonen, kidneybonen of zwarte bonen bevatten spliterwten minder fytinezuur. Ze koken daardoor sneller kapot dan andere stevigere bonensoorten en daarom is het niet noodzakelijk om spliterwten te weken. Gedroogde bonen koken werkt weer iets anders. Bij bonen is het juist wel aan te raden deze eerst te weken. Wel of niet weken is dus een persoonlijke keuze.

Het kan altijd gebeuren dat de erwten zelfs na een nacht weken en een paar uur koken nog steeds hard kunnen zijn. Dit kan komen omdat de erwten misschien niet meer zo vers zijn. Een optie is om ze langer te koken, zodat je toch het gewenste resultaat krijgt. Kooktijden in recepten zijn daarom ook een richtlijn. Het kan voorkomen dat de kooktijd voor de spliterwten die je gebruikt iets langer is dan aangegeven in het recept. Ook is het handig om zout pas achteraf toe te voegen. Zout zou ervoor kunnen zorgen dat de buitenkant (het schilletje) hard blijft. Als je zout later toevoegt , geef je de spliterwten de kans gelijkmatig te koken en krijgen ze die romige textuur. Erwtensoep kun je prima na de kooktijd op smaak brengen.

Als erwtensoep warm is, is het dun en erg vloeibaar. Pas als het afkoelt komt het zetmeel vrij uit de spliterwten waardoor er een soort ‘gel’ ontstaat. Hierdoor blijft je lepel er de volgende dag in rechtop staan.

Erwtensoep maken: een recept van moeder

Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen. De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater.

Doe de spliterwten in een grote soeppan en doe hierbij 2 liter water. Voeg ook de runderschenkel en de schouderkarbonade toe en breng dit aan de kook. Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je dit zo’n 1,5 á 2 uur zachtjes pruttelen.

Na het pruttelen haal je het vlees uit de pan en schep je het schuim af. Schil nu de aardappelen en snijd in kleine blokjes. Doe de aardappel samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de soep. Breng dit vervolgens weer aan de kook, zet het vuur laag zodra de soep kookt en laat dit nog zo’n 4 tot 5 uur zachtjes pruttelen.

Aan het einde schep je het schuim (indien nodig) weer van de soep af en voeg je een bosje grof gesneden selderijblad toe. Haal ook het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Voeg het vlees vervolgens ook weer toe aan de soep. Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden. Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje.

Snert of Erwtensoep?

Je kent erwtensoep vast als een dikke soep gemaakt van spliterwten, het liefst met rookworst en verschillende groenten. Om dit te maken begin je bij de basis. Je trekt een stevige en smaakvolle bouillon uit uien, prei, knolselderij, wortel en runderschenkel. Kruiden zoals laurier en tijm geven de bouillon nog meer smaak.

De bouillon is de basis, maar het wordt pas erwtensoep zodra je spliterwten toevoegt, het liefst samen met wat extra groenten, aardappelen en rookworst. Traditioneel gezien serveer je de erwtensoep met roggebrood, katenspek en een beetje mosterd.

Het basisrecept van snert is eigenlijk gelijk aan het basisrecept voor erwtensoep. In de details zit het grote verschil, voor snert voeg je namelijk varkensvlees, spek en botten toe aan de soep. Dit laat je minimaal één dag staan, zodat de smaken nog beter in de soep trekken en de botten langzaam gelatine afgeven. Daardoor wordt de soep nog dikker (uiteraard verwijder je de botten voor het opdienen).

Sterker nog: als het goed is blijft je lepel rechtop staan in een bord met snert. Het verschil zit ’m dus vooral in de afwerking én het geduld.

Erwtensoep of snert: tips & tricks

Nu je het verschil tussen erwtensoep en snert is, is het tijd voor de beste tips & tricks om deze winterse soep zelf op tafel te zetten.

  1. Erwten weken of wellen?

    Erwtensoep is op zichzelf al een dikke soep; dit komt door het zetmeel in de spliterwten. Tijdens het koken komt het zetmeel vrij, waardoor de soep begint te binden. Vaak wordt afgeraden om je erwten te weken of te wellen, maar dit kan geen kwaad. Door ze kort te weken in water garen de erwten beter. Wil je een snelle erwtensoep? Laat de spliterwten dan minimaal een nacht wellen in koud water; hierdoor reduceer je de kooktijd naar nog maar 2,5 uur.

  2. Gebruik goed vlees

    Bij erwtensoep hoort natuurlijk rookworst, bij snert komen er ook nog varkensvlees en -botten bij. Kies altijd voor kwalitatief goed vlees. Het beste kun je hiervoor naar de slager gaan. Wij gebruiken het liefst een hamschijf of schouderkarbonade voor snert, al kan een goede slager je adviseren over alle verschillende opties.

  3. De juiste temperatuur

    Erwtensoep laat je (mits de erwten niet geweld zijn) zeker drie uur koken. Daarom is het belangrijk om een goede pan te gebruiken, het liefst met een dikke bodem. Via het plusmenu op 70°C is de soep perfect weer op te warmen. Zo weet je zeker dat de soep gaart, zonder dat de onderste laag aankoekt. Vergeet ook niet om regelmatig te roeren. Lijkt de soep droog te koken? Voeg dan af en toe een scheutje water toe.

  4. Snert opwarmen

    Wil je snert maken en heb je varkensvlees, -botten en spek toegevoegd? Zorg dan dat je de soep minimaal één nacht laat staan in de koelkast. Natuurlijk wil je de volgende dag geen koude soep eten. Een typisch wintergerecht? Dat is absoluut deze heerlijke snert.

labels: #Soep

Zie ook: