Deze dikke soep gemaakt van spliterwten is een echte winterse traditie. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik. De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek. Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat staan, mag je het trouwens pas snert noemen. Nu refereer ik altijd naar erwtensoep als ik deze soep bedoel en daarom noem ik deze soep ook gewoon lekker ouderwetse erwtensoep.
Mijn vader maakte vroeger altijd erwtensoep. Die vond ik heerlijk. Ik vroeg me alleen altijd af wat die vieze witte blokjes erin deden. Die hoefde van mij niet zo. Die vieze witte blokjes waren knolselderij. Die heb ik inmiddels méér dan leren waarderen. Ik zeg het vaker, soep maken is niet voor iedereen weggelegd. En erwtensoep maken al helemaal niet. Ieders vreugdevolle inspanningen ten spijt krijg je vaak een waterig groene substantie met harde stukken groenten erin voorgeschoteld. Geduld is in deze een goede raadgever. En dit recept is dat ook. Het resultaat is een lekkere dikke erwtensoep zoals het hoort. Volg mijn aanwijzingen en je hebt er geheid weer een paar vrienden bij!
Erwtensoep maken gaat trouwens niet over een nacht ijs. Je hebt drie dagen nodig voor echt lekker erwtensoep. Erwtensoep is namelijk de tweede dag veel lekkerder dan de dag waarop je de soep bereidt hebt. Een dagje, of nachtje laten staan dus die soep. Lekker dik mag hij wel zijn maar wat mij betreft liever niet té dik. Dit recept geeft je een flinke pan overheerlijke erwtensoep. Ongeveer een kom of 8 haal je er zeker wel uit. Dit is misschien wat veel voor jezelf, je partner of gezin maar gelukkig kun je erwtensoep prima invriezen. Dat doe ik zelf immers ook.
Ingrediënten:
- 500 gram spliterwten
- 2 uien
- 2 winterpenen
- 1 knolselderij
- 2 preien
- Laurierblad (2)
- Peterselie
- Bladselderij
- 2 rookworsten
- 2 karbonades (of schouderkarbonade)
- Spekblokjes
- Peper en zout
- 2 aardappels
- Bouillonblokjes
Bereidingswijze:
- Stap 1: Spoel de spliterwten onder een kraan in een zeef af tot het water wat er van af komt helder is. Neem een grote pan van minimaal 5 liter en doe daar twee liter koud(!) water in. De spliterwten en de laurierbladeren mogen erbij evenals de karbonade (bot verwijderen en kleine blokjes van ongeveer een centimeter van snijden).
- Stap 2: Zet een koekenpan op het vuur en bak je spekjes een beetje bruin. Voeg na een paar minuten ook je gesnipperde uien toe en laat dit zachtjes bakken tot je uien bruin worden. Voeg alvast wat verse zwarte peper uit de molen toe. Kieper de hele inhoud van je pan in je grote pan bij de spliterwten en vlees. Laat de pan op een heel laag vuurtje een uur pruttelen. Af en toe goed de bodem roeren met een houten spatel om aanbakken te voorkomen.
- Stap 3: Snij je knolselderij in blokjes kleiner dan een centimeter. Snij ook je wortelen in hetzelfde formaat.
- Stap 4: Voeg de knolselderij, de aardappel blokjes, de wortelen en je prei toe. Snij je peterselie en je selderijblad fijn en voeg van beide de helft toe. Laat dit 30 minuten pruttelen.
- Stap 5: Snij je rookworsten in niet te dikke plakjes en voeg ook deze toe aan je soep. Ook de ander helft van je selderij en peterselie mag er nu bij. Je oorspronkelijke 2 liter bouillon is inmiddels door alle ingrediënten uitgegroeid tot 5 liter soep!
Tsja, en dan gaan we eens even fijn NIET aan tafel. Erwtensoep kun je nooit dezelfde dag eten! Zo werkt dat nu eenmaal niet. De soep moet in ieder geval een nacht staan. Zodra de buitentemperatuur onder de 7 graden is kun je de pan buiten zetten. In dit gekke land is dat niet altijd het geval, dus zet ik hem in de koelkast. Om de pan zo snel mogelijk af te koelen zet ik hem in de met water en ijsblokjes gevulde gootsteen. Ik meet de temperatuur en zodra deze onder de 30 graden is (voortdurend doorroeren zodat de soep sneller afkoelt) kan hij met de deksel op de pan de koelkast in. NB Gratis tip: maak de soep op zaterdagavond dan hoef je zondag niets meer aan het eten te doen. ‘s-middags een lange strandwandeling en als je thuiskomst een heerlijke kom supergezonde soep!
Variaties en Tips
- Snert: Voeg varkenspootjes of krabbetjes toe en laat de soep een dag staan.
- Vegetarisch: Vervang de rookworst door een vegetarische variant.
- Dikte: Voeg eventueel wat extra water toe als de soep te dik is geworden.
Rookworst is natuurlijk echt een traditioneel Nederlands product: het gemalen vlees wordt vermengd met specerijen en zout. De worsten worden tegenwoordig ook nog maar zelden gerookt. Er wordt steeds vaker rookaroma gebruikt voor de rooksmaak. Gek op rookworst of de vegetarische versie ervan?
Het moest, het zou er komen, échte ouderwetse erwtensoep op tafel. Ik vind het héérlijk! Gelukkig deelt ze graag haar recept met mij zodat ik jullie kan vertellen hoe je deze heerlijke erwtensoep zelf op tafel zet. Overigens valt deze “erwtensoep” officieel onder de term “snert”. In snert zit ook nog varkensvlees zoals de schouderkarbonade die ik in dit recept gebruik. De schenkel voeg je toe om een lekkere bouillon te trekken en is dus uitsluitend voor de lekkere smaak.
Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen. De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater. Doe de spliterwten in een grote soeppan en doe hierbij 2 liter water. Voeg ook de runderschenkel en de schouderkarbonade toe en breng dit aan de kook.
Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je dit zo’n 1,5 á 2 uur zachtjes pruttelen. Na het pruttelen haal je het vlees uit de pan en schep je het schuim af. Schil nu de aardappelen en snijd in kleine blokjes. Doe de aardappel samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de soep. Breng dit vervolgens weer aan de kook, zet het vuur laag zodra de soep kookt en laat dit nog zo’n 4 tot 5 uur zachtjes pruttelen.
Aan het einde schep je het schuim (indien nodig) weer van de soep af en voeg je een bosje grof gesneden selderijblad toe. Haal ook het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Voeg het vlees vervolgens ook weer toe aan de soep. Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden. Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje. Roer er af en toe in.
Schil de aardappelen, verdeel ze in kleine stukken en voeg ze bij de kokende erwten. Maak de groente schoon, verdeel ze eveneens in stukjes en kook die mee. Groene erwten vragen soms (afhankelijk van de soort) een kooktijd van 3 uur om geheel fijn te worden. Maak de soep op smaak af met aroma en zout. Snijd het fijn en doe het weer in de soep terug of presenteer het in plakken gesneden met het dungesneden roggebrood bij de soep.

