Erwtensoep, ook wel bekend als snert, is een echte winterklassieker. Het liefst met sneeuw, hagel en wind erbij maar dit laatste blijft al een tijdje uit (niet geheel vervelend) en toch had ik zin in erwtensoep.

Erwtensoep is gemaakt van o.a. spliterwten, verschillende groentes & rookworst. Overigens valt deze “erwtensoep” officieel onder de term “snert”. In snert zit ook nog varkensvlees zoals de schouderkarbonade die ik in dit recept gebruik.

De schenkel voeg je toe om een lekkere bouillon te trekken en is dus uitsluitend voor de lekkere smaak. Nu refereer ik altijd naar erwtensoep als ik deze soep bedoel en daarom noem ik deze soep ook gewoon lekker ouderwetse erwtensoep.

Erwtensoep (en snert) zijn beide echte winterkorst en mijn trek erin komt vaak pas op gang op het moment dat het echt ijs en ijskoud is buiten.

Erwtensoep maken gaat trouwens niet over een nacht ijs. Je hebt drie dagen nodig voor echt lekker erwtensoep. Nee, niet meteen weg klikken! Dat klinkt natuurlijk héél lang maar dat valt reuze mee.

Dag 1 week je de erwten, dag 2 bereid je de soep en dag 3, dan eet je ‘m. Erwtensoep is namelijk de tweede dag veel lekkerder dan de dag waarop je de soep bereidt hebt. Een dagje, of nachtje laten staan dus die soep.

Lekker dik mag hij wel zijn maar wat mij betreft liever niet té dik. Dit recept geeft je een flinke pan overheerlijke erwtensoep. Ongeveer een kom of 8 haal je er zeker wel uit. Dit is misschien wat veel voor jezelf, je partner of gezin maar gelukkig kun je erwtensoep prima invriezen. Dat doe ik zelf immers ook.

Wel de spliterwten de avond of dag voordat je de erwtensoep wilt koken in 1 liter koud water. Ze hebben minimaal 1 nacht nodig om goed te wellen. De volgende dag giet je het water van de spliterwten af en kun je ze eventueel ook even omspoelen met kraanwater.

Doe de spliterwten in een grote soeppan en doe hierbij 2 liter water. Voeg ook de runderschenkel en de schouderkarbonade toe en breng dit aan de kook. Zodra het kookt zet je het vuur iets lager en laat je dit zo’n 1,5 á 2 uur zachtjes pruttelen.

Na het pruttelen haal je het vlees uit de pan en schep je het schuim af. Schil nu de aardappelen en snijd in kleine blokjes. Doe de aardappel samen met de witte bonen, prei, winterpeen, knolselderij en de worst in de soep.

Breng dit vervolgens weer aan de kook, zet het vuur laag zodra de soep kookt en laat dit nog zo’n 4 tot 5 uur zachtjes pruttelen. Aan het einde schep je het schuim (indien nodig) weer van de soep af en voeg je een bosje grof gesneden selderijblad toe.

Haal ook het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Voeg het vlees vervolgens ook weer toe aan de soep. Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden.

Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje.

Wil je echte, ouderwetse erwtensoep maken met spliterwten? Ik leg je in dit recept stap-voor-stap uit hoe je dat doet. Niet alleen de ingrediënten - zoals bijvoorbeeld de varkenspoten voor de smaak en het vlees - maken de snert.

Snijd het gerookte spek niet fijn, maar grof. Gebruik ook prei in plaats van alleen maar ui. 'Prei is een stuk milder dan ui en geeft de erwtensoep die hele mooie zachte, maar toch een beetje pittige smaak.

Voeg hét hoofd-ingrediënt, de spliterwten, als laatste toe. Waarom? Estée legt uit: 'De spliterwten doe ik expres bovenop. Als je ze onderop zou doen - de hitte komt van onderaf - dan heb je kans dat de erwtensoep verbrandt. Er zit best veel zetmeel in spliterwten, dat koekt aan.

Wees niet te zuinig met zout. Deze erwtensoep maak je helemaal zonder pakjes en zakjes. In erwtensoep zit standaard spliterwten, prei, knolselderij, wortelen, selderij en rookworst.

Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren.

In de erwtensoep gaat natúúrlijk rookworst. Wil je er iets bij serveren? In principe kun je allerlei verschillende groenten toevoegen aan je erwtensoep. Om erwtensoep te maken wordt ongeveer 1,5L water toegepast voor 500 gr spliterwten.

In erwtensoep zit vaak laurier en selderijblad. Spliterwten zijn gedroogde groene erwten waarvan het velletje is verwijderd. Daardoor vallen de erwten in twee stukken uit elkaar: ze splitsen, vandaar de naam. Je kunt ze dan ook herkennen aan de vorm: de ene kant is bol, de andere plat.

Het weghalen van het velletje heeft als voordeel dat je ze direct in een maaltijd kunt verwerken zonder de erwten eerst te hoeven doppen.

Spliterwten Kopen en Gebruiken

Spliterwten kun je op vele plaatsen kopen: toko’s, natuurwinkels, supermarkten, enzovoorts. Meestal worden ze gedroogd aangeboden, zoals in de afbeelding hierboven, maar soms kun je ze ook wel in vocht in pot of blik krijgen. Voor de smaak en voor de bereidingswijze maakt dat niets uit.

Verder worden er soms “groene” of “gele” spliterwten aangeboden. Dat is louter een kleurverschil. De smaak is hetzelfde. Bovendien is het een subtiel verschil. Toch kun je beter voor groene spliterwten kiezen als je een echte, ouderwets groene erwtensoep wilt bereiden.

Er worden soms namelijk soorten aangeboden die echt geel zijn, en die na het koken ook in een gele soep resulteren. Deze soorten zijn vaak bij toko’s te koop en worden dal (ook wel: daal, dahl, matar dal) genoemd. Overigens niet te verwarren met chana dal, want dat wordt meestal gemaakt van kikkererwten.

Het is voor de meeste gerechten niet strikt noodzakelijk om gedroogde spliterwten te wellen voor gebruik. Dat is echter wel aan te bevelen, omdat je dan veel meer controle over je gerecht hebt. Zo weet je altijd zeker dat de erwten gaar worden en dat ze binnen een redelijke tijd stuk koken.

Als vuistregel kun je ervan uitgaan dat ongeweekte spliterwten tweemaal zoveel tijd nodig hebben om zacht te worden, maar soms worden ze eigenlijk helemaal niet gaar. Spoel de erwten altijd eerst goed af.

Doe de spliterwten dan in een bak met koud water. Reken per kilo erwten ongeveer 1,5 tot 2 liter water. Vervolgens kun je de erwten afgieten en ze verder in je gerecht verwerken. Beter is echter om ook het weekvocht in je maaltijd op te nemen. Het vocht zal na het weken namelijk bomvol vitamine B zitten, dat uit de erwten is gekomen.

Spliterwten worden gebruikt om een dikke, gebonden soep te maken, of een nog wat dikkere brij. Hiervoor moet de erwt niet zomaar gaar maar ook stuk worden gekookt, hetgeen dus altijd de bereidingswijze is. In de basis gebruik je een halve tot anderhalve liter water per kilo bonen.

De kooktijd is minstens een halfuur of totdat de bonen geheel zacht zijn geworden en kapot zijn gekookt. Zodra het water aan de kook is volstaat een zachte pruttelstand. Zo voorkom je ook dat het overkookt als je even niet kijkt.

In Nederland, uiteraard, erwtensoep. Iedereen heeft hier wel een ander recept voor, maar als je ongeveer drie liter water per kilo gedroogde spliterwt gebruikt heeft de soep altijd een prima, pureeachtige consistentie, zonder dat je bijvoorbeeld nog aardappelen hoeft toe te voegen.

Variaties op Erwtensoep

De hoeveelheid spliterwten is sterk afhankelijk van het gerecht. Voor erwtensoep kun je rekenen op ongeveer 100 gram gedroogde erwten per persoon. Dat is meestal goed voor een kleine driekwart liter van een niet al te gevulde soep.

Gedroogde spliterwten zijn eigenlijk jaren te bewaren, mits je ze goed afgesloten bewaart. Voortaan altijd voorkomen dat de spliterwten niet gaar worden of dat de spliterwten hard blijven? Gebruik niet te oude erwten, week ze minimaal 12 uur lang en kook ze in water met weinig of geen zout. En heb je geen tijd om zo lang te weken? Blancheer de erwten dan eerst kort (enkele minuten) in kokend water, zodat het water bij het weken veel sneller intrekt.

Slanke Erwtensoep met Kip

Erwtensoep met kip, een slanke twist op een heerlijke oud-Hollandse klassieker. Tijdens koude winterse dagen is een heerlijke kom erwtensoep voor je neus wel echt op en top comfortfood, maar comfortfood hoeft niet te betekenen dat een gerecht rijk is aan calorieën.

Neem nu deze heerlijke lichte versie van erwtensoep die simpelweg een stuk slanker is doordat we kipfilet gebruiken in plaats van worst en schouderkarbonade. Daarbij voegen we meer groenten toe zoals pastinaak en meer knolselderij en prei.

De kip combineert waanzinnig goed in deze erwtensoep. Hij is eerst lekker meegekookt met de groenten en bouillon waardoor hij de smaak goed overneemt en lekker mals wordt door het koken. Daarna ‘plukken’ we hem uit elkaar met twee vorken waardoor er dunne reepjes kip ontstaan en dat mengt goed door de soep zelf. Het resultaat? Een heerlijke, goed vullende kom erwtensoep met kip.

Doe de pot kippenbouillon in een ruime soeppan en vul aan met water zoals aangegeven op de pot. Spoel de spliterwten om en voeg deze toe aan de bouillon. Breng dit vervolgens aan de kook.

Doe de helft van de knolselderij, de helft van de prei en de kipfilet erbij. Laat dit vervolgens circa 1 uur rustig koken. Als er teveel vocht verdampt kun je wat water extra toevoegen. Haal de kip daarna uit de soep en laat afkoelen. Pluk de kip in dunne reepjes met twee vorken.

Pureer de soep glad en voeg de overige prei en knolselderij toe, laat dit nog 10 minuutjes rustig pruttelen of tot de knolselderij gaar is. Breng op smaak met peper en zout en voeg de geplukte kip toe.

Bak de pastinaak met een beetje olijfolie in een paar minuten beetgaar en licht goud bruin. Doe tot slot de pastinaak samen met de peterselie en de selderij in de soep, roer door en serveer in soepkommen.

Budgetvriendelijke Erwtensoep

Zelfgemaakt is gewoon het lekkerst. En ook het duurst? Als je hem bij de groentejuwelier -zoals columniste Sylvia Witteman hem noemt - koopt wel. Een liter soep komt dan al snel op 7 euro. Je kunt een prijstrappetje maken.

Dan blijkt dat de duurste soep bijna zestien keer zo duur is als de voordeligste, die - omdat je hem zelf maakt - ook nog eens de lekkerste kan zijn.

Recept erwtensoep (ongeveer 6 liter)

Je maakt hem zo:

  1. Koop de grootste knolselderij. Als de knollen per stuk gaan (vaak is dat zo), schat dan op het oog welke twee uit de kist de grootste zijn. Weeg die twee en neem de zwaarste en met zoveel mogelijk blad: dat kan allemaal prima in de soep.
  2. Zet vier liter water op met de spliterwten, een eetlepel zout en de bouillonblokjes. Maak eerst de knolselderij schoon door de hobbelige buitenkant eraf te snijden. Snijd in plakken en die weer in blokjes. Je kunt een deel apart houden om selderijsalade van te maken.
  3. Voeg de selderijblokjes aan het water toe. Was het blad goed en leg dat apart. Voeg dan de schoongemaakte (maar niet geschilde) en kleingesneden wortel en aardappel toe. Daarna de gewassen en fijngesneden prei en selderijblad.
  4. Onder af en toe roeren zeker een half uur op een laag pitje laten koken. Met de staafmixer kun je de soep wat egaler maken. Als je hem een dag later pas wilt serveren: goed koud wegzetten, erwtensoep wordt snel zuur.
  5. Vlak voor het opdienen de in dunne plakjes gesneden worst toevoegen. Ook vlak voor het eten de acht sneetjes brood aan beide kanten besmeren met halvarine. De boterhammen in reepjes snijden en die op een niet te hoog vuur knapperig bakken. Deze ‘soldaatjes’ zijn heerlijk bij erwtensoep.

Ingrediënten:

  • 500 gram spliterwten € 0,49 (Silvo)
  • 1 grote knolselderij € 0,69 (nu bij Lidl)
  • 1 flinke prei € 0,25 (aanbieding, € 0,69/kilo)
  • 1 grote winterwortel € 0,15 (ook zo’n € 0,69/kilo)
  • 2 aardappels € 0,05 (€ 1,39/5 kilo)
  • 3 bouillonblokjes € 0,10 (12 blokjes Zanza/€ 0,33)
  • 8 sneetjes oud brood € 0,20 (heel brood € 0,49)
  • 1 rookworst € 0,69

Totaal € 2,62 : 6 = € 0,44 per liter.

labels: #Soep

Zie ook: