Op deze pagina ontdek je alles over de aap. Van leuke weetjes over apen tot aan handige informatie over apen. Ben je er klaar voor om alles te leren over deze bijzondere zoogdieren? Lees dan snel verder.

Apen (Simiiformes) kun je onderverdelen in twee soorten: mensapen en andere soorten apen. In het Engels worden ze ook anders genoemd. Ape = mensaap, monkey = een andere aap-soort. Daarnaast zijn er ook half-apen, deze zijn minder slim en zien er ook anders uit. Denk bijvoorbeeld een maki aap.

Waar Leven Apen?

In bomen en dan het liefst in gebieden waar het lekker warm is, zoals het tropisch regenwoud. Je vindt ze daarom vooral in de jungles in Afrika, Azië en Centraal- en Zuid-Amerika. In Europa kun je een aap jammer genoeg alleen in dierentuinen zien. Het leefgebied van de aap staat enorm onder druk door onder andere de ontbossing van het regenwoud. Hierdoor zijn er veel soorten die met uitsterven worden bedreigd.

Wat Eten Apen?

Een ander hardnekkig misverstand is dat apen vooral veel bananen te eten krijgen. Niet verwonderlijk overigens, want in elk kinderboek heeft een aap minimaal een tros bananen in zijn hand. Om bij voeding te blijven: we krijgen dat beeld letterlijk met de paplepel ingegoten. Toch zijn onze bananen helemaal niet goed voor de apen. Sterker nog, de apen in Burgers’ Zoo krijgen alleen bij hoge uitzondering een banaantje.

Een aap eet geen bananen. Ondanks dat veel mensen dit nog steeds geloven, is het dus een broodje aap verhaal. Wat eten apen in het wild, dan? In het wild eten ze voornamelijk vruchten en bladeren. In de dierentuin krijgt een aap alleen een banaan als een snack: er zitten zoveel suikers in dat een dieet uit bananen heel ongezond is.

Waarom? De bananen die wij mensen heerlijk vinden, zijn telkens verder aangepast naar onze smaak en staan inmiddels bijzonder ver van de wilde bananen uit het oerwoud af. Het is niet voor niets dat je toptennissers zoals Federer, Nadal of Djokovic in de pauze snel een banaan naar binnen ziet werken: van zo’n energiebom vol suikers krijg je inderdaad een directe ‘energy boost’! Zoals gezegd, de ‘oorspronkelijke’ wilde bananen uit het oerwoud bevatten helemaal niet zoveel suikers als onze gele supermarktfavorieten.

Voeding in Dierentuinen

Mensen doen onbewust nog wel eens wat aannames die niet met de praktijk overeenkomen als het om voedsel voor de dieren in moderne dierenparken gaat. Tijd om vier van de meest voorkomende gedachtes eens onder de loep te nemen!

Eén van die aannames is dat dierentuinen regelmatig naar veilingen rijden en dan meenemen wat er die dag is doorgedraaid: een vrachtwagen vol bloemkool vandaag, want die kon men aan de straatstenen niet kwijt. Morgen komen we misschien met een berg paprika’s terug. Zo zal het vroeger ongetwijfeld regelmatig gegaan zijn, maar tegenwoordig hebben vrijwel alle dierentuindieren een uitgekiend dieet.

Tenslotte nog een laatste punt dat voor veel lezers als een verrassing komt: de hoge kwaliteit van het voedsel dat de dierentuindieren krijgen. Een dierenarts in een modern dierenpark is waarschijnlijk zeventig tot tachtig procent van zijn tijd bezig met preventieve zaken: om te voorkomen dat. Voeding van hoge kwaliteit, van de juiste voedingswaarde en zo goed mogelijk aansluitend bij de natuurlijke situatie draagt daar in niet geringe mate aan bij.

Dieren die gezond, gevarieerd en nauwkeurig gedoseerd te eten krijgen en bovendien voedsel krijgen voorgeschoteld dat qua voedingsstoffen dicht in de buurt komt bij wat de dieren in het wild eten, zullen een grotere kans hebben op een gezond leven zonder al te veel ziekteverschijnselen. Veel groente en fruit dat de dieren in Burgers’ Zoo krijgen, zouden ook uitstekend geschikt kunnen zijn voor menselijke consumptie. Dat geldt in feite ook voor vlees, vis en andere ingrediënten, al speelt daar soms bij mee dat de dieren niet per se een glanzend rode biefstuk op hun bord willen zien: sommige vleessoorten zijn louter op basis van bijvoorbeeld een afwijkende kleur van het stempel ‘niet geschikt voor menselijke consumptie’ voorzien.

Dieetkeuken in Apenheul

In Apenheul steken we veel tijd in het eten voor onze dieren. Zo zorgen we dat ze gezond blijven. Wie maakt al die lekkere maaltijden eigenlijk klaar? Daar hebben we een speciale keuken voor! Hier wordt al het eten voor alle honderden apen in Apenheul elke dag klaargemaakt. Maar...wat eet een aap dan eigenlijk? En hoe weet je hoeveel hij moet eten?

Veel mensen denken dat apen veel bananen eten. Maar niets is minder waar. Iedere aap krijgt een speciaal apendieet. Dat dieet is voor iedere apensoort anders. De meeste apen eten vooral veel groente, zoals andijvie, witlof en wortelen. Er zitten ook echte bladeters tussen.

Voedsel als Gedragsverrijking

Voedsel kan ook als vorm van gedragsverrijking worden aangeboden, bijvoorbeeld door dieren als afwisseling met enige regelmaat eens wat anders te voeren. Iets wat ze misschien niet of niet zo goed kennen, of een lekkernij die ze niet al te vaak krijgen omdat ze dan bijvoorbeeld te dik zouden kunnen worden. Over voeding van dierentuindieren kunnen boeken vol geschreven worden, vooral omdat er honderden verschillende diersoorten zijn en heel veel dieren een heel nauwkeurig, uitgebalanceerd menu krijgen, dat vaak van dag tot dag verschilt.

Het Voedsel van Wildlands Zoo

De meeste dierentuinen hebben hun eigen dieetkeuken met een diëtist om per dier te kijken wat er nodig is en hoeveel. Elk dier heeft een eigen dieet die is aangepast op hun natuurlijke leefomgeving en hun maagdarmstelsel. Het kan dan wel gaan om producten die niet geschikt zijn voor in de supermarkt, maar die wel goed zijn voor dieren. “Een komkommer die krom is of een appel die wat minder glanzend is, maakt de dieren niks uit. De producten die de supermarkt niet kan verkopen, daar spelen wij op in. Er wordt ook gekeken naar de tijd van het jaar. Pompoenen komen er nu aan dus die voegen wij dan toe aan de dagmenu’s. Dat is een stukje verrijking. Soms gebeurt dat ook door bijvoorbeeld een extra boom neer te leggen.”

Wildlands heeft daarnaast een eigen kas, waar bepaalde vruchten groeien: “Het bekendste voorbeeld is dat apen bananen eten. En dat klopt, maar dat zijn wel andere bananen dan die wij in winkel hebben. We hebben zelf een grote tropische kas waar meerdere soorten (waaronder) rode bananen groeien, die wel gezond zijn voor apen, meer vezels minder suiker. Deze kunnen we onze dieren ook aanbieden.”

Om aan bomen en bladeren te komen heeft Wildlands een deal gemaakt met Staatsbosbeheer: “Staatsbosbeheer wijst buiten het broedseizoen om, plekken aan die gesnoeid moeten worden. Dan gaan er twee mensen uit het park naar het bos om bepaalde bomen te snoeien. Een deel hiervan gaat de diepvries in, zodat dieren ook in de winter blad kunnen eten. De rest wordt vers gevoerd aan vooral de Giraffen. We hebben een eigen weiland voor grasen hooi krijgen we weer van boeren uit de regio.”

Vaak komt rundvlees dat niet verkocht kan worden bij de slager de kant van de leeuwen en ijsberen in de dierentuin op. Dat kan ook vlees zijn dat om de een of andere reden niet geschikt is voor mensen, maar wel veilig is voor roofdieren. Wat ook gebeurd is dat een ander dier overlijdt in de dierentuin gevoerd wordt aan de roofdieren. “We hebben zelf een ongeval met een zebra gehad. Dat dier heeft een mooi leven gehad, maar moesten we laten inslapen, omdat hij niet meer kon herstellen. Hij heeft geen medicijnen gehad, dus dat is het beste vlees wat we kunnen aanbieden, dus dat gaat naar roofdieren. We weten wat er mee gebeurd is en hebben de goede documenten. Zo gaat het met vee ook. Een dier dat een antibioticakuur niet bijvoorbeeld gaat niet naar de leeuwen.”

Sommige dieren hebben natuurlijk een vrij specifiek dieet. “Vis kopen we gewoon bij de vishandel. De strekking is, zoals jij je boodschappen doet, doen wij dat in principe ook. Alleen wij kopen wat grotere partijen in. Onze insecten komen van een regionale leverancier die ook aan de dierenwinkels in Emmen en omstreken levert.

Tot slot is er nog de pluktuin waar verschillende soorten planten, kruiden en bloemen gekweekt worden die weer als verrijking aan de dieren gegeven kunnen worden. “Dit zorgt voor een beetje afwisseling van vitaminen en mineralen. Pas geleden hebben we bij de maki’s een bos bloemen neergelegd uit onze pluktuin.

Daarnaast is het vezelgehalte van ons fruit weer veel lager dan dat van hun wilde soortgenoten. Te veel fruit kan dus leiden tot een overmaat aan suiker met alle gevolgen van dien! In de afgelopen decennia is er al veel verbeterd op het gebied van voeding. Toch blijft het belangrijk om de kennis hierover te blijven delen en te zorgen dat nieuwe inzichten breed bekend worden. De meeste diëten voor de mensapen bevatten al vrijwel geen fruit meer.

Het Broodje-Aapverhaal van de Banaan

Ja, iedereen ‘weet’ dat chimpansees bananen eten. Ik heb vaak mensen in de dierentuin een banaan uit hun tas zien halen en onmiddellijk een aap imiteren om hun kinderen of familie te vermaken. Maar nee, het is een fout beeld: wilde chimpansees eten geen bananen en de reden is zeer voor de hand liggend. In het natuurlijke leefgebied van chimpansees komen geen bananen voor en dat is maar goed ook; ze zouden binnen de kortste keren met overgewicht en te veel suikers in het bloed uit de boom vallen. Toen in de jaren zestig onderzoekers merkten dat chimpansees bananen, gekocht op de markt, uit het onderzoekerskamp kwamen stelen, zagen ze een mogelijkheid om de dieren makkelijker te bestuderen. De eerste foto’s van deze wilde chimpansees met hun handen vol bananen gingen over heel wereld in de jaren zestig; een broodje-aapverhaal was geboren.

Het is duidelijk dat het bananen-eetgedrag van chimpansees is ontstaan door het aanbod. Maar het was ook al snel duidelijk dat het gedrag van de chimpansees om de bananen te verkrijgen bijna oncontroleerbaar en gevaarlijk werd. Elke chimpansee-dieetgoeroe kan je uitleggen dat bananen slecht zijn vanwege het teveel aan suiker. De huidige opvatting is dan ook dat chimpansees, in gevangenschap niet te veel fruit in hun dieet mogen hebben.

labels:

Zie ook: