Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten bedoeld als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm. Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur, bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit kan geen kwaad, maar als je er vaak last van hebt, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan beoordelen of onderzoek en een behandeling nodig zijn.

Hoe Werkt het?

Zodra we voedsel doorslikken, komt het in de slokdarm terecht. De slokdarm is een buis die loopt van de keelholte tot aan de maag. In de wand van de slokdarm zitten spieren die het voedsel naar de maag vervoeren. Op de overgang van de slokdarm naar de maag zit een sluitspiertje. Dit sluitspiertje gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat, en daarna gaat het weer dicht. Ook de druk van het middenrif op de onderkant van de slokdarm helpt om een barrière te vormen tussen de slokdarm en de maag.

In de maag wordt het voedsel vermengd met maagsap, dat onder andere zoutzuur bevat. De maag zelf heeft een dikke slijmvlieslaag die de maagwand beschermt tegen dit zuur. De slokdarm heeft deze beschermlaag niet. Als maaginhoud in de slokdarm komt, kan de slokdarm beschadigd raken door het zure maagsap.

Oorzaken van Brandend Maagzuur

Er zijn verschillende oorzaken voor het te vaak terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm:

  • Middenrifbreuk: Als de opening in het middenrif te wijd is, kan de bovenkant van de maag een beetje boven het middenrif gaan uitsteken. Zure maaginhoud stroomt dan gemakkelijker terug naar de slokdarm.
  • Verhoogde druk in de buikholte: Door overgewicht of verstopping, maar bijvoorbeeld ook door een zwangerschap, is er minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Vertraagde maagontlediging: Bij een vertraagde maagontlediging blijft het eten langer in de maag dan normaal.
  • Verslapping sluitspiertje: Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.
  • Nicotine en alcohol: Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt.
  • Voedingsmiddelen: Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren.

Symptomen van Brandend Maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Veel mensen hebben last van zure oprispingen, waarbij je het zuur in de mond proeft. Ook zonder het zuur te proeven, kun je last hebben van brandend maagzuur. Veel mensen hebben vooral ’s nachts als ze in bed liggen of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm.

Veel voorkomende symptomen zijn:

  • Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag. Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten.
  • Zure oprispingen.
  • Opboeren.
  • Geïrriteerde keel en hoestklachten.
  • Het gevoel alsof er voortdurend een brok in de keel zit.
  • Slikklachten.
  • Heesheid.
  • Slecht gebit.

Diagnose

Als je langere tijd last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen op basis van je klachten. Soms is aanvullend onderzoek nodig, bijvoorbeeld als de klachten niet verminderen door voedingsadviezen, leefregels en medicijnen.

Mogelijke onderzoeken zijn:

  • Gastroscopie: Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag.
  • 24-uurs zuurgraadmeting: Een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn, soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven.

Medicijnen tegen Brandend Maagzuur

Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen brandend maagzuur. Sommige zijn zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Niet alle medicijnen zijn geschikt voor iedereen.

  • Maagzuurbinders (Antacida): Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden.
  • Beschermende middelen: Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan op de binnenkant van de slokdarm en de maag.
  • Maagzuurremmers (Protonpompremmers - PPI’s): Deze medicijnen zorgen dat het maagsap gedurende langere tijd veel minder zuur is.
  • Prokinetica: Deze medicijnen zorgen ervoor dat het eten sneller door de slokdarm en maag gaat.

Voor het vinden van de juiste medicatie wordt de step-up methode toegepast. Het afbouwen van maagzuurremmers kun je het beste geleidelijk doen. Neem de helft van wat je normaal slikt. Slik je bijvoorbeeld elke dag 40mg omeprazol, neem dan 20mg. De week erna neem je weer de helft minder. Ga de medicijnen niet om de dag slikken, dat kan juist meer maagklachten geven.

Anti-refluxoperatie

Als medicijnen in combinatie met voedingsadviezen en leefregels niet voldoende helpen om de klachten te verminderen, kan de arts soms een operatie voorstellen. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort lus om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. De maag kan vervolgens niet meer door het middenrif omhoogkomen.

Voedingsadviezen en Leefregels

Voedingsmiddelen of andere factoren die klachten van brandend maagzuur veroorzaken, kunnen erg verschillen van persoon tot persoon. Wat bij de één klachten veroorzaakt, geeft bij de ander geen problemen. Het is daarom goed om proberen uit te zoeken van welke voedingsmiddelen je klachten krijgt. Een diëtist kan je hier eventueel bij helpen.

Hieronder enkele tips en adviezen:

  • Vermijd zware en vette maaltijden: Zware maaltijden en vet eten veroorzaken vaak brandend maagzuur.
  • Eet vaker kleine maaltijden: Het kan helpen om vaker kleine porties te eten om de maag minder te belasten.
  • Eet rustig: Langzaam en bewust eten kan helpen om klachten te verminderen.
  • Kies voor vezelrijke voeding: Vezelrijk en gevarieerd eten helpt om maagklachten te voorkomen en zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en voorkomt verstopping.
  • Vermijd bepaalde voedingsmiddelen en dranken: Alcohol, pepermunt, koffie, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel kunnen brandend maagzuur verergeren.
  • Rook niet en drink geen alcohol: Nicotine en alcohol verslappen de sluitspier tussen de slokdarm en de maag, waardoor maagzuur makkelijker kan terugstromen in de slokdarm.
  • Voorkom verstopping: Verstopping verhoogt de druk in de buikholte en daardoor stroomt maagsap makkelijker terug in de slokdarm.
  • Eet niet vlak voor het slapengaan: Probeer minstens drie uur voor het slapen niet meer te eten.
  • Behoud een gezond gewicht: Overgewicht verhoogt de druk op je buik, wat de kans op brandend maagzuur verhoogd.
  • Draag makkelijke, loszittende kleding: Strakke kleding kan te veel druk op de buik geven, wat klachten kan verergeren.
  • Buk zo min mogelijk voorover: Bij het voorover bukken kan maagzuur terugstromen in de slokdarm.
  • Verhoog het hoofdeinde van je bed: Als je het hoofdeinde van je bed iets verhoogt, ligt je hoofd hoger dan je maag, waardoor het maagzuur minder makkelijk terugstroomt.
  • Slaap op je linkerzij: Slapen op de linkerzij kan verlichting geven.

Wat Te Eten en Te Drinken bij Maagzuur?

Bij opkomend maagzuur is het belangrijk om milde, makkelijk verteerbaar eten te kiezen:

  • Groente
  • Fruit
  • Volkoren producten
  • Magere eiwitten

Vermijd de volgende voedingsmiddelen:

  • Vet eten
  • Pittig eten
  • Gerechten met veel kruiden of scherpe sauzen
  • Tomaten en citrusfruit
  • Chocolade

Goede drankjes bij maagzuur:

  • Water
  • Kruidenthee
  • Melk (in kleine hoeveelheden)

Vermijd de volgende drankjes:

  • Koffie
  • Frisdrank
  • Zure sappen
  • Alcohol

Huismiddeltjes tegen Brandend Maagzuur

Enkele huismiddeltjes die verlichting kunnen bieden:

  • Een lepel rauwe havermoutvlokken.
  • Kauwen op een kauwgompje om de speekselaanmaak te bevorderen.
  • Een glas (warme) magere melk.

Wanneer naar de Huisarts?

Het is belangrijk om naar uw huisarts te gaan, als:

  • U voelt dat het voedsel niet wil zakken in de slokdarm.
  • U regelmatig moet overgeven.
  • U in korte tijd meer dan 5 kilo afvalt, zonder aanwijsbare oorzaak.
  • Je poep is plakkerig en zwart (dus niet donkerbruin).
  • Je geeft bloed over.
  • Je blijft overgeven. De pijn gaat niet meer weg.
  • De pijn is zo erg dat je het niet meer volhoudt.
  • Je voelt je suf en valt steeds bijna flauw.
  • Je hebt heftige buikpijn en koorts.
  • Je hebt heftige buikpijn die erger wordt als je beweegt.
  • De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat.
  • De pijn wordt erger als je hoest of lacht.

Overzicht Medicijnen

Sommige medicijnen kunnen maagklachten veroorzaken. Hieronder een overzicht van medicijnen waarbij dit mogelijk is:

  • Pijnstillers tegen ontstekingen (NSAID's) zoals ibuprofen en diclofenac
  • Bepaalde bloeddrukverlagende middelen
  • Bloedverdunners (DOAC's)
  • Metformine
  • Prednison
  • Spironolacton

labels:

Zie ook: