Meeuwen, ook wel bekend als laridae, zijn middelgrote tot grote vogels met een lange spanwijdte en overwegend witte veren met grijze of donkere ruggen en vleugels. Hun stevige poten zijn voorzien van zwemvliezen, wat hen tot uitstekende zwemmers maakt, hoewel ze dit niet vaak doen. Meeuwen zijn fantastische vliegers, zelfs bij stormachtig weer. Ze kunnen zowel zweven als klapwieken en rusten vaak op het water.

Meeuwen zijn slimme en sociale dieren die zich goed kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden. Ze zijn te vinden in verschillende habitats, van kusten tot stedelijke gebieden. Meeuwen communiceren met elkaar door middel van schelle roepen, ook wel 'kliauwen' genoemd, waarmee ze waarschuwen voor gevaar en vindplaatsen van voedsel delen. Soms dollen ze ook met elkaar.

Het dieet van meeuwen: van aas tot insecten

Meeuwen zijn opportunistische voedselzoekers met een divers dieet. Ze staan bekend om hun roofgedrag, maar dit is meestal nuttig. Ze zijn aaseters en helpen om dode dieren op te ruimen, etensresten en organisch afval te verminderen en de verspreiding van ziektes in toom te houden. Meeuwen eten ook andere dieren zoals kleine vissen, kreeftachtigen en insecten en houden daarmee populaties van andere soorten in balans. Meeuwen zijn op hun beurt voedsel voor grotere roofdieren zoals roofvogels en vossen.

Net als kraaien en ganzen roepen meeuwen bij veel mensen weerstand op, vaak gevoed door nepnieuws en vooroordelen. Ze worden soms gezien als "ratten van de zee" omdat ze vrijwel alles eten, van aas en levende prooi tot afval. Hun dieet omvat:

  • Vis
  • Schelpdieren
  • Zeesterren
  • Regenwormen
  • Insecten
  • Jonge vogels
  • Etensafval van mensen
  • Afval op vuilstortplaatsen

Voedselstrategieën van meeuwen

Meeuwen zijn voedselgeneralisten als groep, maar individueel kunnen ze zich specialiseren in een bepaalde voedselbron. Meeuwen die gewend zijn aan een bepaalde voedselbron zullen alleen op een andere overstappen wanneer een voedselbron vermindert of geheel verdwijnt. Zo bestaan er ook echt patatmeeuwen.

Grotere meeuwen zoals de grote mantelmeeuw, zilvermeeuw en kleine mantelmeeuw nemen als ze de kans krijgen kleinere meeuwen hun voedsel af (kleptoparasitisme). De laatste jaren eten grote meeuwen ook steeds meer jonge soortgenoten, weide- en watervogelpullen en muizen zo is uit braakballenonderzoek gebleken. Grote Mantelmeeuwen vangen ook volwassen watervogels en kleine meeuwen.

In kolonies van zilver- en kleine mantelmeeuwen zijn er ook meeuwen die zich specialiseren in het roven van eieren en jongen van soortgenoten. Soms neemt dat kannibalisme grotere vormen aan en gaan alle meeuwen zich aan kannibalisme te buiten.

Meeuwen in de stad: overlast en oplossingen

Meeuwen komen overal in Nederland voor, vooral aan de kust, maar steeds vaker ook in stedelijk gebied. Ze kunnen nogal wat overlast veroorzaken, vooral omdat ze vaak met meer zijn. Met hun uitwerpselen vervuilen meeuwen gebouwen en straten. Vogels, en dus ook meeuwen, zijn ook vaak dragers bijvoorbeeld vlooien of parasieten. Dit vergroot de kans op ander ongedierte. Vooral in de broedperiode - tussen april en augustus - kunnen meeuwen overlast veroorzaken. Met hun gekrijs kunnen meeuwen ook flink wat geluidsoverlast geven.

Om meeuwenoverlast tegen te gaan, zijn er verschillende oplossingen:

  • Pennen op daken en gebouwen: Dit voorkomt dat meeuwen op de nok van daken of op randen van gebouwen kunnen zitten.
  • Netten over platte daken: Op wat kleinere platte daken kan men in sommige gevallen netten plaatsen welke horizontaal over het dak gespannen worden. Zo voorkomt men dat meeuwen daar kunnen gaan zitten.
  • Eieren insmeren met maïsolie: Dit zorgt ervoor dat de eieren niet meer uitkomen en de meeuwen dat jaar geen jongen zullen voortbrengen. Door dit een aantal jaren te continueren zullen de meeuwen deze plek gaan verlaten en op zoek gaan naar een andere locatie.

Het is belangrijk om te onthouden dat meeuwen beschermde dieren zijn en dat het vangen of doden van meeuwen verboden is. Ook mag je geen nesten verwijderen en geen eieren rapen.

De zwartkopmeeuw: een bijzondere soort

De zwartkopmeeuw, die lijkt op de kokmeeuw, is een vrij schaarse soort in Nederland. Zwartkopmeeuwen komen hier vooral voor in de Delta, maar steeds vaker ook in andere delen van het land (IJsselmeergebied). Het voedsel wordt vooral in open landbouwgebieden verzameld. Adulte vogels hebben geheel witte slagpennen. Bovendelen zijn lichtgrijs en de onderdelen geheel wit. De kopkap is zwart, met een duidelijk witte oogrand. Bloedrode, dikke snavel, rode poten. Mannetje en vrouwtje zien er hetzelfde uit. 's Winters verdwijnt de kopkap en blijft er alleen nog een donkere 'veeg' over achter het oog.

De aantallen zwartkopmeeuwen laten een sterk toenemende trend zien. Momenteel ligt het aantal broedparen ruim boven de 2000 en lijkt de groei ook de komende jaren door te zetten.

De zwartkopmeeuw is een beschermde inheemse vogelsoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen, zijn zwartkopmeeuwen beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn.

Conclusie

Meeuwen zijn nuttige en interessante vogels met een divers dieet en een groot aanpassingsvermogen. Hoewel ze soms overlast kunnen veroorzaken, spelen ze een belangrijke rol in het ecosysteem. Door meer te leren over hun gedrag en voedselkeuzes, kunnen we beter begrijpen hoe we met deze vogels kunnen samenleven.

labels:

Zie ook: