Elk jaar komen er meer slakken, en dat kan een probleem vormen voor je courgetteplanten. Hier zijn de belangrijkste oorzaken van de toename van slakken:

  • Zachte winters: Steeds meer slakken overleven de winter, waardoor ze zich al vroeg in het voorjaar razendsnel kunnen voortplanten.
  • Veel regen: Slakken houden van vocht, en de laatste jaren regent het ook in de lente en zomer steeds vaker.
  • Weinig natuurlijke vijanden: In veel tuinen komen steeds minder egels, padden en vogels voor, en dat geldt ook voor loopkevers. Daardoor krijgen slakken vrij spel.
  • Nieuwe soorten: Vooral de Spaanse naaktslak zie je steeds vaker.

Voor 80% van de Makkelijke Moestuinders zijn slakken gelukkig niet zo’n heel groot probleem. Ongeveer 20% van de Makkelijke Moestuinders woont in een waar slakkenparadijs. Dan heb je het al snel over honderden slakken of meer. In zo’n gebied kun je alle tips en trucs toepassen - maar écht afdoende zal dat nooit zijn.

Preventieve maatregelen tegen slakken

Een barrière moet voorkomen dat de slakken helemaal niet in de buurt van de plantjes kunnen komen. Dan hoef je je nergens meer druk om te maken en er ook niet meer naar om te kijken.

1. MM-mix: Als het niet al te veel regent, is het bovenste laagje van de MM-mix meestal vrij droog. Dat is fijn want daar houdt de slak niet van. Naaktslakken al helemaal niet. Wat er om je bak ligt maakt ook uit.

2. Slakkenschrikdraad: Bij bakken op de grond is schrikdraad - zoals dat van ons - het enige dat écht helpt. Daarmee krijgt een slak een schok(je) en gaat niet verder. Hou dan wel in de gaten of er verder niets is dat slakken als brug kunnen gebruiken. Zoals hoog gras, overhangende planten of een emmer die tegen je bak staat.

3. Tafelbakken: Voor tafelbakken op gladde stalen poten heb je meestal geen schrikdraad nodig, want slakken vinden omhoog klimmen over glad metaal niet echt fijn. Maar als het langdurig regent en/of slakken extra actief en hongerig zijn, dan deinzen ze ook daar niet voor terug. Zet zo’n tafel ook niet tegen een muur of schutting, maar op zo’n 20 cm afstand ervan.

4. Potten en bakken: Potten en bakken - zoals onze airbakken en MM-mini’s - kun je redelijk goed beschermen door ze op een tafel of andere verhoging te zetten. Leg daar dan eerst een overhangend stuk doek of plastic overheen dat vrij naar beneden hangt - en dus niet tegen de grond of de bakken aankomt. Verreweg de meeste slakken gaan daar niet voorbij.

5. Slakkenscherm: Je hebt sowieso een goede barriere rondom je kwetsbare planten. De slakken die het slakkenscherm gaan beklimmen komen niet of heel moeilijk over de flap. Slakken moeten de switch van buiten naar binnen kunnen maken en dat gaat alleen zonder als je een grote voet hebt.

Alternatieve methoden die niet altijd werken

En al die ander middeltjes waar je over leest?

  • Eierschalen: Een natuurlijke barrière, gemaakt van stukjes eierschaal, werkt dus niet.
  • Plastic bakjes met vaseline: Je kunt proberen je kwetsbare zaailingen te beschermen met plastic bakjes, die je aan de buitenkant insmeert met vaseline. Schijnt elders te werken, maar hier helaas niet.
  • Slakkenborstel: In 2015 bracht een borstelfabrikant de Slakkenborstel op de markt. Dat leek geniaal, maar toen het flink begon te regenen liepen de slakken er gewoon overheen.
  • Kopertape: Sommige mensen zweren bij koper, omdat dat reageert met het slijm van slakken en dan een kleine elektrische lading afgeeft. Maar koper werkt alleen goed als het helemaal schoon en droog is.

Slakken lokken en vangen

Slakken vind je vooral in het donker: dan zijn ze actief. Ze schuilen overdag op donkere, liefst vochtige plekjes en altijd beschermd tegen de zon. Omdat je in een Makkelijke Moestuin bij de voet van je plantjes water geeft, heb je het al snel in de gaten als slakken je planten belagen.

In plaats van alles af te speuren, kun je ze ook lokken: met iets dat ze heel lekker vinden.

  1. Bier: Slakken houden - net als ik - wel van een biertje. Je lokt ze dus makkelijk naar een bierval. Die zijn kant-en-klaar te koop, maar ook makkelijk zelf te maken.
  2. Lokplanten: Zet wat planten neer die op het lievelingsmenu van de slak staan, zoals bijvoorbeeld Chinese kool. Dan laten ze de andere planten met rust.
  3. Fijne schuilplek: De omgekeerde schil van een halve meloen is voor slakken een ideale schuilplek, net zoals een natte krant of een rabarberblad. Leg je die bij plantjes die telkens aangevreten worden, dan vind je daar ’s morgens hele families slakken onder.
  4. Legmeel (voer voor legkippen): Legmeel vinden slakken nóg veel lekkerder dan bier: ze komen er in horden op af.

Het nadeel van lokmiddelen is dat je die slakken nog steeds moet verzamelen en er dan iets mee moet. Als je ze niet wilt doden - wat je volgens ecologische tuinders beter wél doet - dan moet je ze naar een andere plek brengen: minstens 30 meter ver weg.

Slakken doden

Kom op Jelle: leven en laten leven!”Ja, ja, ik weet het. En daar denk ik net zo over. Maar veel ecologische moestuinders maken voor naaktslakken een uitzondering, en dan vooral voor die Spaanse. Niet alleen omdat ze zo balen van de aangevreten kropjes sla, maar vooral omdat die groot en vraatzuchtig zijn, en ook meer eitjes leggen dan de andere soorten.

Methoden om slakken te doden:

  • Bier: Bijvoorbeeld in een yoghurtbeker met deksel. Snij daar op zo'n 4 cm vanaf de bodem wat openingen in waar de slakken door kunnen kruipen. Druk de beker dan in de mix, vul 'm met een laagje bier en leg het deksel erop. De slakken komen op het bier af, drinken zich een stuk in de kraag, en sterven een benevelde verdrinkingsdood.
  • Slakkenkorrels met ferrifosfaat: Deze blauwe slakkenkorrels gebruik je tegen naaktslakken. Het ferrifosfaat verlamt de kropklier waardoor de slakken niet meer kunnen eten, zich terugtrekken en na 2 tot 4 dagen sterven. Voor ons en andere dieren kunnen de korrels geen kwaad - ook niet als ze de aangetaste slakken eten. Mijn eigen ervaring is dat het helpt, maar zeker niet afdoende. En als het hard regent moet je elke dag opnieuw strooien.
  • Nematoden: Nematoden zijn piepkleine aaltjes die in de grond op zoek gaan naar slakken. Daarom werkt het vooral tegen naaktslakken: die houden zich overdag schuil op of onder de grond. Het werkt zo: zo'n aaltje dringt bij een slak naar binnen en begint zich daar voort te planten. Daardoor verzwakt de slak, stopt na een kleine week met eten en sterft. Maar tot die tijd eet-ie vrolijk door. Is de slak eenmaal dood, dan gaan de aaltjes - nu dus veel meer - weer op zoek naar nieuwe slakken.
  • Zelf doodmaken: Ga je zelf actief op jacht - en vang je een lading slakken - dan kun je die uiteraard ook doodmaken. En nee: dat is niet zielig - zolang je het snel en pijnloos doet. Voor de slakken is het zelfs een kortere lijdensweg dan met de gifkorrels en de nematoden. Echte die-hards knippen ze met een scherpe schaar doormidden. Krijg jij dat echt niet voor elkaar, dan kun je ze ook verdrinken in bier, suikerwater of flink heet water. Of verzamel ze in een bakje met deksel en zet dat in de vriezer. Gooi ze in ieder geval niet in zout water want dat is té naar. Daarna gooi je de dode slakken op een beschut plekje in de tuin.

Natuurlijke vijanden van slakken

Tijgerslakken eten geen levende planten - zoals jouw kropjes sla - maar wel graag de eitjes en jongen van andere slakken. En dan vooral ook die van de Spaanse naaktslak Wij hebben 'm hier nog nooit gezien, maar kom jij 'm tegen: laat 'm dan lekker z'n gang gaan. Stop ook direct met gifkorrels en andere middeltjes die ook voor hem schadelijk zijn.

Specifieke tips voor courgetteplanten

Mijn courgetteplanten zijn nu zo groot dat ze bijna uit de kas groeien. overigens gaan de slakken hier niet erg aan de courgette'sMijn ervaring is dat ze vooral dol op de bloemen zijn.

Andere tips en overwegingen

  • Schoon en opgeruimd houden van je tuin: Zelf heb ik ook goede ervaring met het schoon en opgeruimd houden van je tuin.
  • Slakkenwerende planten: Zo kan je slakkenwerende planten rond jouw moestuin plaatsen om deze onaantrekkelijk te maken voor de kleine boosdoeners en (naakt)slakken eenvoudig verjagen. Afrikaantjes, goudsbloem, bernagie en mosterd vermijdt de slak liever. Ook de sterke geur van knoflook, munt, tijm, lavendel en venkel zijn weerzinwekkend voor de slak.
  • Droge omgeving: Slakken voelen zich thuis in een vochtige omgeving. Zo kan je wat schelpen of eierschalen fijnmalen, en deze rond de moestuin strooien. Er bestaan hier echter ook professionele producten voor, zoals BSI Slakkenvraat strooikorrels of Viano Supp Press. Vergeet wel niet om deze “barrière” regelmatig te verversen.
  • Natuurlijke vijanden aantrekken: Vogels, kikkers, padden, kippen en egels zien de slakken als een lekker hapje. Laat dode slakken in jouw tuin ook liggen. Ook aaltjes of nematoden kunnen de slakkenpopulatie verdrijven. Ze leven in de grond en dringen zich door de poriën bij de slak binnen. De slakken zullen enkele dagen later sterven door de infecties die deze aaltjes veroorzaken. De nematoden kunnen vanaf half maart tot half oktober toegediend worden (min. 6 °C bodemtemperatuur).
  • Biervallen: Ook het proberen waard: plaats een bakje met paneer- of legmeel bij jouw moestuin. De slakken zullen de groenteplanten links laten liggen en het meel verorberen. Hou er wel rekening mee dat je op deze manier de slakken niet uitroeit maar ze verzamelt. De slakken zullen opdrogen en in de grond verteren.
  • Chemische bestrijding: Wanneer je de slakken helemaal zat bent en de huis-tuin-en-keukenmiddeltjes niet meer helpen, kan je een chemisch product zoals Metarex of Arionex inschakelen. Dit product, ook wel gekend als de blauwe slakkenkorrels, bevat het stofje Colzactive waaraan de slakken niet kunnen weerstaan. Metarex bevat ook een lokmiddel. In de biologische landbouw kan je dus wel Metarex gebruiken indien je de korrels in een slakkenval legt zodat er geen stoffen de bodem kunnen indringen. We krijgen regelmatig de vraag of deze korrels gevaarlijk zijn voor hond of kat. Dit is wel degelijk het geval! De slakkenkorrels hebben echter een bepaalde geur die de slakken wel aantrekt maar die jouw hond of kat niet zo aangenaam vindt.

Tips om slakken te weghouden uit je (moes)tuin

  1. Schoffel de grond regelmatig: Door regelmatig de bovenste laag van je border of moestuingrond los te schoffelen, droogt de bovenste laag uit. Dat heeft geen gevolgen voor de groei van je moestuinplantjes, maar zorgt er wel voor dat slakken het liefst wegblijven. Op zo’n droge grond kunnen slakken zich namelijk heel moeilijk verplaatsen.
  2. Span koperen draadjes of leg muntjes in de moestuin: Wanneer het slijm dat slakken afscheiden in aanraking komt met koperen materialen, krijgen slakken kleine elektrische schokjes. Ze blijven dus ver bij koper uit de buurt!
  3. Strooi ruw materiaal op de grond: Denk bijvoorbeeld aan:
    • Cacaodoppen (ziet er nog leuk uit ook!)
    • Eierschalen
    • Sparrennaalden
    • Houtsnippers of boomschors
    • Koffiegruis
    • Zaagsel
  4. Plant deze planten in de (moes)tuin: Dit zijn kruiden of planten met sterke geuren zoals munt en lavendel.
  5. Trek vogels aan: Plaats nestkastjes en voederplanken in je tuin om vogels aan te trekken. Vogels zijn dol op slakken en helpen je dus een handje om deze uit je tuin te verwijderen.
  6. Haal nat tuinafval uit de tuin: Voorkom deze schuilplekjes dus zoveel mogelijk in de tuin een zorg ervoor dat je (nat) tuinafval en bladafval afgesloten opbergt in de GFT-container.
  7. Maak een bierval: Vul een glazen potje of glas met bier, graaf deze in in de grond en je zult zien dat slakken al snel op jouw bierval afkomen. Slakken zijn namelijk dol op bier! Vergeet niet je potje regelmatig te legen, zeker na een flinke regenbui.
  8. Verplaats gevoelige potplanten in het voorjaar/herfst naar binnen: Verplaats in deze periode potplanten die in trek zijn bij slakken naar binnen, zodat je zo min mogelijk slakken aantrekt in je tuin.
  9. Geef planten alleen ‘s ochtends water: Tegen de tijd dat slakken ‘s avonds tevoorschijn komen, is de grond alweer droog en zullen slakken sneller wegblijven uit jouw tuin.
  10. Gebruik Pokon Tegen Slakken korrels: Na het eten van Pokon Bio Tegen Slakken Korrels, trekken slakken zich terug in hun schuilplaats en daar sterven ze. De slakkenkorrels zijn veilig voor mens en dier. Let natuurlijk wel bij gebruik op de beschreven voorzorgsmaatregelen.

Wat helpt er nu het beste tegen die vervelende naaktslakken?

  • Natuurlijk evenwicht: Zorg voor een goede bodem door deze te verbeteren. Trek natuurlijke vijanden zoals vogels aan en gebruik geen kunstmest.
  • Vangen: Je gaat 's avonds met een emmer de tuin in om de slakken van de planten te plukken. Ook kun je een stukje zeil of een tegel bij je moestuin leggen. Onder de tegel is het overdag vochtig en de slakken zullen hier dus onder schuilen. Wanneer je de tegel optilt kun je ze elke dag gemakkelijk wegvangen. Zo hoef je niet 's avonds op slakkenjacht.
  • Aaltjes: Je kunt online aaltjes kopen. Dit zijn kleine beestjes (nematoden) die parasiteren op de slakken. Je kunt de aaltjes in een gieter bij het water doen en zo mee uitgieten bij je planten. De aaltjes gaan vanuit de bodem op zoek naar de slakken om ze te infecteren.
  • Hindernissen: Slakken houden niet van scherpe dingen op de grond. Zo kun je bijvoorbeeld houtsnippers, cacaodoppen, koffiedik of eierschalen op de grond rondom je planten strooien. De slakken gaan hier liever niet overheen maar het helpt niet altijd even goed. Zeker wanneer alles nat geregend is niet. Ook kun je hindernissen maken met bijvoorbeeld een koperstrip of zelfs schrikdraad. Dit werkt het makkelijkst wanneer je verhoogde bakken hebt en je het kopertape rondom de bak/pot kunt plakken.
  • Voorzaaien: Zaai je planten voor. Zo kun je ze wat groter in de tuin zetten en zijn ze beter bestand tegen plagen. Niet alleen tegen de slakken maar ook tegen bijvoorbeeld vogels.
  • Bierval: Dit is een schaaltje of emmertje wat je ingraaft waar je een laagje bier in zet. Het zoete bier lokt de slakken, ze vallen in het bier en verdrinken.
  • Afleidingsmanoeuvres: Afleidingsplanten voor slakken aanplanten is ook nog een optie. Slakken hebben wel een paar favorietjes in de moestuin. O.a. tagetes en hostas zijn favoriet.
  • Stank: Slakken houden niet van de geur van knoflook. Maak een knoflook extract en spray dit rond je planten.

Wat je niet moet doen

  • Zout: Gebruik geen zout tegen slakken. Zout is niet alleen heel slecht voor slakken waardoor ze doodgaan maar ook voor de rest van je tuin. Planten en je bodemleven vinden het zout ook echt niet leuk en zullen ook het loodje leggen.
  • Slakkenkorrels: Er zijn een paar soorten slakkenkorrels. De chemische korrel hoef ik niet verder over uit te wijden lijkt me. Maar er zijn ook, zoals er mee geadverteerd word “100% natuurlijke slakkenkorrel”. En technische gezien is hier niets aan gelogen. Maar 100% natuurlijk betekend nog dat het dan niet schadelijk is. In deze slakkenkorrels zit ijzer(III)fosfaat. Dit is een natuurlijke stof maar in de hoeveelheid die in de slakkenkorrels voorkomt wel slecht voor de natuur. Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat het aantal regenwormen in de tuin afneemt Zeker wanneer een slak deze korrels heeft gegeten en daarna zelf wordt opgegeten door een vogel of egel zal deze ook ziek, of mogelijk zelfs dood gaan. Terwijl je nu juist de egels en vogels in je tuin wilt hebben tegen de slakken. Het is natuurlijk en als je geen andere keuze meer hebt kun je de natuurlijke slakkenkorrel gebruiken. Maar probeer eerst eens de anderen tips uit!
  • Diatomeeënaarde: Diatomeeënaarde is gemaakt van microscopisch kleine algen met een glasachtige schaal. Het is ook een natuurlijk product, dood slakken maar ook praktisch elk ander insect in je moestuin wat ermee in aanraking komt.

Specifieke producten

  • DCM Bio Anti-Slak: DCM Bio Anti-Slak is een doeltreffend slakkenlokaas met een werkzame stof op basis van natuurlijke ingrediënten en is toepasbaar in de biologische land- en tuinbouw*. Het kan ingezet worden ter bestrijding van naaktslakken op sierplanten, fruit en groenten (ook aardappelen) in zowel de tuin als de serre.
  • Aaltjes tegen naaktslakken: Met Aaltjes tegen naaktslakken in de sier- en moestuin bestel je (hou je vast) 12 miljoen aaltjes, goed voor 40 m².
  • DCM Lima-Shield®: DCM Lima-Shield® bevat hoekige lavakorrels (0-3 mm). Haal zoveel mogelijk onkruid en bladeren rond de planten weg, en strooi een cirkelvormige band of slakkenwal van 5 cm breed en 1 cm dik rond de meest kwetsbare planten(groep) uit. Zorg dat de cirkel gesloten is!

labels:

Zie ook: