Bijna iedereen in Nederland heeft wel eens te maken met brandend maagzuur. Hoewel dat erg vervelend kan zijn, is er meestal niets ernstigs aan de hand. Dat brandende gevoel dat opkomt na een zware maaltijd of wanneer je gestrest bent … maagzuur. Het kan niet alleen vervelend, maar ook pijnlijk zijn. Vaak verdwijnen de klachten vanzelf, maar wanneer is het verstandig om langs de huisarts te gaan?

Wat is Maagzuur?

Maagzuur is een lichaamssap met een zeer hoge zuurgraad. Soms is er echter teveel maagzuur aanwezig wat irritatie kan geven aan de binnenkant van de maag. Dit gaat meestal gepaard met een brandend gevoel. Er kan ook sprake zijn van oprispingen waarbij het maagzuur terugstroomt in de slokdarm.

Oorzaken van Brandend Maagzuur

Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Bij refluxklachten heb je last van van oprispingen. Hierbij komt maagzuur in de slokdarm of zelfs tot in de keelholte en mond terecht. Als je regelmatig last hebt van reflux (opboeren en oprispingen) kan dit erg hinderlijk zijn. Bovendien kan dit op lange termijn resulteren in een slokdarmontsteking.

Bij brandend maagzuur (reflux) sluit de klep tussen de maag en de slokdarm niet goed, waardoor het zuur van de maag terugstroomt naar de slokdarm. Als we eten gaat voedsel via de slokdarm naar de maag. Aan het eind van de slokdarm bevindt zich een klep die opent om voedsel door te laten en daarna weer sluit, zodat het maagzuur in de maag blijft. Bij brandend maagzuur stroomt de zure inhoud van de maag terug naar de slokdarm.

Er zijn verschillende oorzaken voor het te vaak terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm.

  • Middenrifbreuk: Een belangrijke oorzaak is een grotere dan normale druk op de maag. Soms kan er ook een medische oorzaak zijn waardoor de sluitspier niet goed meer werkt. Vaak heeft dit te maken met een zogenaamde middenrifbreuk. Bij een middenrifbreuk wijken de spieren van het middenrif zover uit elkaar dat de bovenkant van de maag een klein beetje boven het middenrif uitsteekt. De doorgang van de slokdarm naar de maag wordt dan niet goed afgesloten. Maagzuur kan dan naar boven stromen.
  • Verhoogde druk in de buikholte: Door overgewicht of verstopping, maar bijvoorbeeld ook door een zwangerschap, is er minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm.
  • Verslapping van het sluitspiertje: Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten. Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt.
  • Voedingsmiddelen: Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren.

Andere factoren die brandend maagzuur kunnen veroorzaken of verergeren:

  • Psychische klachten als angst, somberheid en stress.
  • Zwangerschap.
  • Infectie met de Helicobacter pylori bacterie.
  • Tekort aan maagzuur.

Symptomen van Brandend Maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Je proeft dan het zuur in de mond. Maar ook zonder het zuur te proeven, kun je last hebben van brandend maagzuur. Veel mensen hebben vooral ’s nachts als ze in bed liggen of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm.

Het meest voorkomende symptoom van brandend maagzuur is het branderige gevoel achter het borstbeen. Brandend maagzuur treedt vooral op na grote maaltijden, vet eten, chocola, koffie, alcohol, pittig eten en zure vruchtensappen.

Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maagSommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten.

Diagnose

Als je langere tijd last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen op basis van je klachten. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet verminderen door voedingsadviezen, leefregels en medicijnen.

Mogelijke onderzoeken zijn:

  • Gastroscopie: Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag heet een gastroscopie en gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop. Dit is een flexibele slang met daarop een kleine camera en een lampje. De arts brengt de slang via je mond in je slokdarm en bekijkt of de slokdarm beschadigd of ontstoken is.
  • 24-uurs zuurgraadmeting: Een 24-uurs zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten. De zuurgraad wordt ook wel de pH-waarde genoemd. Via de neus wordt er een dun slangetje in de slokdarm gebracht. Aan het uiteinde van dit slangetje zit een meetinstrumentje.

Behandeling van Brandend Maagzuur

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. Soms geeft de huisarts je voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn. Soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen geven.

Medicijnen tegen brandend maagzuur:

  • Maagzuurbinders: Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden.
  • Beschermende middelen: Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan op de binnenkant van de slokdarm en de maag.
  • Maagzuurremmers (protonpompremmers): Deze medicijnen zorgen dat het maagsap gedurende langere tijd veel minder zuur is. Er wordt nog wel maagsap aangemaakt maar is minder zuur of helemaal niet zuur meer.
  • Prokinetica: Deze medicijnen zorgen ervoor dat het eten sneller door de slokdarm en maag gaat. Hierdoor is er minder kans dat maagsap omhoogkomt. Maagsap dat toch in de slokdarm is gekomen, wordt ook sneller terug naar de maag gebracht.

Voor het vinden van de juiste medicatie wordt de step-up methode toegepast. Het afbouwen van maagzuurremmers kun je het beste geleidelijk doen. Neem de helft van wat je normaal slikt. Slik je bijvoorbeeld elke dag 40mg omeprazol, neem dan 20mg. De week erna neem je weer de helft minder. Ga de medicijnen niet om de dag slikken, dat kan juist meer maagklachten geven.

Als medicijnen in combinatie met voedingsadviezen en leefregels niet voldoende helpen om de klachten te verminderen, kan de arts soms een operatie voorstellen. Deze operatie wordt ook wel een anti-refluxoperatie genoemd. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort lus om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. De maag kan vervolgens niet meer door het middenrif omhoogkomen.

Wat kun je zelf doen?

Gelukkig kun je zelf veel doen om brandend maagzuur te voorkomen.

  • Voedingsadviezen: Een diëtist kan je helpen om uit te zoeken welke voedingsmiddelen klachten veroorzaken. Vermijd zware en vette maaltijden en eet vaker kleine maaltijden. Kies voor vezelrijke voeding en vermijd bepaalde voedingsmiddelen en dranken zoals alcohol, pepermunt, koffie, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit.
  • Leefregels: Rook niet en drink geen alcohol. Voorkom verstopping door gezond, vezelrijk te eten, voldoende te drinken en regelmatig te bewegen. Eet niet vlak voor het slapengaan en ga na het eten ook niet direct liggen. Behoud een gezond gewicht. Draag makkelijke, loszittende kleding. Buk zo min mogelijk voorover en verhoog het hoofdeinde van je bed. Slaap op je linkerzij.

Smaakverandering

Door ziekte of een behandeling kunt u last hebben van verandering van uw smaak- en reukvermogen. Verandering van smaak en reuk komt veel voor bij mensen met kanker. Patiënten geven aan hier last van te hebben, zowel voordat de diagnose gesteld wordt, als tijdens en na afloop van de behandeling.

Bij alle vormen van kanker kunnen smaakproblemen ontstaan door veranderingen in de smaakdrempels voor zout, zuur, zoet en bitter. Daarnaast kan de smaak veranderen door de ligging van de tumor (bijvoorbeeld in de mond), door bestraling in het hoofd- halsgebied en door bepaalde chemokuren. Klachten die kunnen optreden zijn een vieze smaak, minder smaak, veranderingen in smaakbeleving en -geheugen.

Tips bij smaakverandering:

  • Zorg voor voldoende vochtinname.
  • Stimuleer de speekselklieren door te kauwen en te zuigen.
  • Experimenteer met voedingsmiddelen.
  • Gebruik porseleinen of aardewerken servies.
  • Zorg voor een goede mondverzorging.
  • Probeer voedingsmiddelen met een sterke smaak.
  • Breng afwisseling aan in de verschillende smaken.
  • Let op de temperatuur van gerechten.
  • Vermijd producten waar u misselijk van wordt.

Het is belangrijk om te blijven eten, ook al ruikt en smaakt het niet meer zoals eerder. Reukveranderingen zijn meestal tijdelijk.

Tot slot

Als je vaak last hebt van brandend maagzuur, kunnen kleine veranderingen in je eten of je levensstijl al veel verbetering te geven. Het is dus goed mogelijk om zelf van brandend maagzuur af te komen. Huisarts Rick benadrukt dat veranderingen in levensstijl tijd nodig hebben.

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur, bijvoorbeeld na het nuttigen van een zware maaltijd of het eten van iets vets. Opzich is dat niet erg. Maar, als brandend maagzuur vaker voorkomt of als je twijfelt over waar de klachten rondom brandend maagzuur vandaan komen, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

labels:

Zie ook: