Varkens zijn dol op kletsen en spelen, maar van al dat kletsen en spelen krijgt een varken trek. En varkens eten veel. Heel veel! In deze blog behandelen we alles wat je moet weten over de gezonde voeding voor varkens. Wat hebben varkens op een dag nodig? Wat mag je ze wel en niet geven?

De Voedingsbehoeften van Varkens

Hun lijf en hersenen hebben heel wat voedsel nodig om gezond te blijven. Varkens zijn omnivoren. Ze kunnen dus alles verteren, zowel planten als vlees. Je kunt dit aan hun gebit zien: knobbelkiezen voor het vermalen van planten en scherpere hoektanden om voedsel mee af te bijten.

Wat Eten Wilde Varkens?

In de vrije natuur eten varkens van alles wat. Ze zijn gewend aan een gevarieerd en veelzijdig voedselaanbod. Ze grazen gras, scharrelen paddenstoelen en eetbare planten bij elkaar en zijn dol op fruit. Ook jagen wilde varkens op kleine dieren, zoals kikkers. Alles bij elkaar zijn wilde varkens per dag tot wel zeven uur bezig met het zoeken naar voedsel.

Van nature vinden varkens het meeste van hun voedsel met hun snoet. Op hun snoet hebben varkens namelijk een wroetschijf, waarmee ze de grond omwroeten. De wroetschijf is gevoelig en heel sterk.

Voeding in de Vleesindustrie

Helaas wonen er in Nederland vooral veel varkens in de vleesindustrie. Hoewel er wel varkensboeren zijn met scharrelvarkens, leven de meeste van de ruim twaalf miljoen (!) vleesvarkens in Nederland in dichte, donkere stallen. Om die reden krijgen varkens in de industrie dan ook heel ander voedsel. Hun natuurlijke behoefte aan wroeten, zoeken en spelen krijgt hierbij geen ruimte. Dat zorgt voor verveling en opgebouwde frustratie waardoor varkens elkaar te lijf kunnen gaan. Varkens in Nederland eten voornamelijk granen, soja of maïs.

Het grootste gedeelte van varkensvoer bestaat altijd uit granen, mais, soja of de resten van suikerbieten. Dat laatste noem je pulp en blijft over als er eerst suiker van de bieten is gemaakt.

Het natte voer heet brijvoer en is een mengsel van mengvoer (droog voer, vaak deels bestaand uit granen), vaste en vloeibare bijproducten en water.

Wat Mogen Varkens Niet Eten?

Varkens kunnen dus alles eten, maar niet alles is goed voor ze. Wat eet een varken dan beter niet? Bladeren en andere plantdelen van de nachtschadefamilie (zoals aardappelen, aubergines en tomaat) zijn giftig voor varkens. Aardappelschillen voeren wordt dan ook afgeraden bij varkens.

Daarnaast is het bij wet verboden om varkens keukenafval te voeren. Dit houdt in dat gegaarde en gekookte etensresten gewoon je Gft-bak in moeten en niet als voer mogen dienen voor je varkens. Ook zijn er bepaalde planten giftig voor varkens.

Verboden Voedingsmiddelen

  • Rauwe aardappel(schillen)
  • Brood
  • Fruit
  • Vet of zoet voedsel
  • Vlees
  • Zout
  • Keukenafval

Voer liever geen rauwe aardappel(schillen), brood, fruit en géén vet of zoet voedsel. Dit kan leiden tot een te eenzijdige aanvoer van voedingsstoffen, waardoor er van andere stoffen tekorten gaan optreden. Voer absoluut geen vlees, zout en keukenafval aan varkens.

Voeding per Levensfase

Wat ze precies eten, hangt af van hoe oud ze zijn. Als een biggetje geboren is krijgt hij moedermelk en een lekker biggenpapje. Na 2 tot 4 weken knabbelen ze ook op speciaal droog biggenvoer. Dit is speciaal gemaakt voor hele jonge biggetjes. Dit voer geeft de biggetjes precies alle vitaminen en mineralen die ze nodig hebben. Ook leert het de biggen om korreltjes te eten in plaats van melk te drinken.

Ook voor zeugen en vleesvarkens wordt voer op maat gemaakt, met precies alle gezonde stoffen die zij op dat moment nodig hebben.

Voersoorten en Toediening

Sommige varkens krijgen de hele dag eten. Zij krijgen onbeperkt droogvoer. Andere krijgen juist precies afgepast voer. Bij brijvoer worden de voertroggen drie keer per dag gevuld. Weer andere varkens krijgen één keer per dag een afgepaste portie. Dat eten ze dan in een paar uur op.

Speciale Voeding voor Hobbyvarkens

Het voer voor een volwassen varken moet bestaan uit goed hobbyvarkenvoer zoals de 1030 alfamix swien of de 480 swienenbrok extra van Garvo. Dit zijn complete voeders, waardoor bijvoeren niet hoeft maar wel mag. Het basisvoer voor minivarkens bestaat uit een goed hobbyvarkensvoer, vaak is dit muesli.

Een varken voer je gemiddeld 1-2% van zijn lichaamsgewicht. Overgewicht is een groot probleem bij minivarkens en het is dus belangrijk om te beseffen dat varkens relatief weinig voer nodig hebben om een gezond gewicht te bereiken. Er zijn verschillende merken die prima voer bieden voor hobbyvarkens.

Voer je varken 2 keer per dag. Het voer kun je los op de grond strooien buiten, of in een voerbal doen binnen zodat hij zijn natuurlijke gedrag (zoeken naar eten) kan uitoefenen.

  • Met mate: wortels, alle soorten fruit (appel, druiven, peer, aardbei; vanwege suikers), aardappel (veel zetmeel), mais (zet ook aan), rozijnen.
  • Nooit: vlees (wettelijk gezien mag dat niet), voedsel met chocola, suiker of zout toegevoegd.

Water is Essentieel

Water is erg belangrijk voor varkens en moet altijd ter beschikking staan. Een volwassen varken kan veel water drinken (4 liter per dag is niet vreemd). En heeft water nodig om op een juiste wijze met voedsel en voedingsstoffen om te gaan.

Een veel voorkomend probleem bij varkens die te weinig water tot hun beschikking hebben is zoutvergiftiging, waarbij het varken inwendig zout ophoopt en dat niet af kan voeren, wat dodelijk kan aflopen. Daarnaast heeft een varken moeite om zijn temperatuur bij warmte te reguleren omdat het niet zweten kan (met uitzondering op de schijf van de neus). Water is van levensbelang en moet dus ten alle tijde beschikbaar zijn.

Zindelijkheid bij Varkens

Varkens zijn van nature zindelijk. Ze houden er niet van hun behoefte te doen op de plek waar ze slapen of eten. Zorg er daarom voor dat als je een varken binnenshuis zindelijk wilt maken je een afgeschermde ruimte maakt waarbij de bak waarop de behoefte gedaan kan worden zo ver mogelijk van de slaap- en eetplek staat.

Gezondheid en Welzijn

Niet alleen op biologische en scharrelvarkens houderijen maar ook op reguliere bedrijven is er steeds meer aandacht voor goede gezondheid en het welzijn van varkens. Aandacht voor welzijn betekent ook de zorg voor een goede gezondheid. Varkenshouders, dierenartsen, transporteurs, voerleveranciers en slachterijen werken samen om de gezondheid van de varkens te monitoren.

De Toekomst van de Varkenshouderij

De Nederlandse varkenshouderij staat voor een transitie naar een meer duurzame en diervriendelijke sector. Door groeiende aandacht voor dierenwelzijn wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar diverse manieren om varkens op een diervriendelijke manier te houden.

labels:

Zie ook: