Wat eten egels in de tuin? Een complete gids

Egels zijn geliefde tuinbezoekers, vaak gezien als schattige en nuttige dieren die helpen bij het bestrijden van slakken en insectenplagen. Ze komen veel voor in Nederland, ook in het stedelijk gebied, waardoor de kans groot is dat je er eentje in je tuin ziet rondlopen.

De egel: een nuttige alleseter

Egels zijn omnivoren, maar hun belangrijkste voedselbron bestaat uit insecten en wormen. Vooral na regenachtige nachten zijn ze vaak te vinden op zoek naar regenwormen en andere insecten. In de herfst, wanneer hun voedselvoorraad schaarser wordt, eten ze ook kevers, spinnen en slakken. Een belangrijke voorwaarde voor deze insecten is dat er voldoende groen aanwezig is in je tuin, zoals grasvelden, struiken of bloemen. In de natuur eten egels kevers, rupsen, larven, regenwormen en slakken. Soms eten ze ook eieren en kleine gewervelde dieren, zoals muizen, kikkers, padden en kleine vogeltjes. Af en toe eten ze ook bessen, vruchten en paddenstoelen, wat hen tot echte alleseters maakt. Ze zijn 's nachts behoorlijk actief en leggen kilometers per nacht af op zoek naar voedsel, waarbij ze vaak een vaste route volgen.

Wat kun je egels voeren?

Veel mensen vragen zich af wat ze een egel het beste kunnen geven. Er is speciaal voer voor egels verkrijgbaar met ingrediënten zoals insecten en brokjes die zijn afgestemd op de specifieke voedingsbehoefte van de egel, zoals Beaphar Egelvoer. Je kunt aan zulke voeding eventueel nog wat gekookt rund- of kippenvlees toevoegen. Ook hardgekookte eieren vinden egels lekker. Zet het voer 's avonds neer en gooi voedselrestjes 's ochtends weg. Geef zoveel voer dat het in een nacht opgegeten wordt en zorg iedere dag voor voldoende vers water. Veel mensen zetten een schaaltje melk voor egels klaar, maar dit is niet goed voor de egel, omdat die lactose intolerant is. Ook lactosevrije melk is geen goed alternatief.

Een ander voedsel dat egels vaak eten zijn kattenbrokken, vooral de droge variant. Het is belangrijk om te weten dat kattenbrokken echter niet het beste voedsel zijn voor egels, omdat ze niet de voedingsstoffen bevatten die egels nodig hebben. Soms eten egels ook kleine hoeveelheden vlees, bijvoorbeeld als ze een muis of een vogeltje vangen. Daarnaast eten ze ook graag fruit, vooral bessen, wat een goede aanvulling is op hun dieet omdat het belangrijke voedingsstoffen bevat. Ook zachte zaden doen het vaak goed.

Wanneer egels bijvoeren?

Egels bijvoeren doe je vooral voor en na de winterslaap, zodat ze de winter goed doorkomen en na de winter snel weer op krachten komen. Het bijvoeren van egels is vooral nuttig en welkom in bepaalde periodes van het jaar:

• Vroege lente (maart/april): Wanneer egels ontwaken uit hun winterslaap, zijn ze vaak hongerig en hebben ze extra energie nodig om aan te sterken. Ze zijn ongeveer een derde van hun lichaamsgewicht kwijtgeraakt tijdens hun winterslaap.
• Late lente (mei/juni): In deze periode kunnen egels nog steeds een tekort aan natuurlijk voedsel hebben. Bovendien is dit het seizoen waarin egels jongen kunnen krijgen, waardoor extra voedsel welkom is voor zowel de moeder als de jonge egeltjes.
• Zomer (juli/augustus): Hoewel egels in de zomer vaak zelf voldoende voedsel vinden, kun je bijvoeren als je merkt dat er weinig natuurlijk voedsel beschikbaar is.
• Herfst (september/oktober): Egels beginnen zich voor te bereiden op hun winterslaap en moeten voldoende vetreserves opbouwen. Bijvoeren in deze periode helpt hen om de winter goed door te komen.

Het is belangrijk om het bijvoeren geleidelijk te verminderen in de late herfst (november/december), wanneer de temperatuur daalt en de egels in winterslaap gaan. Stop helemaal met bijvoeren als de egels zich terugtrekken in hun nesten.

Wat je egels niet moet voeren

Niet alles is geschikt voor egels. Hier zijn enkele voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden:

• Melk: Egels zijn lactose-intolerant en kunnen hier erg ziek van worden. Ook lactosevrije melk is geen goed alternatief.
• Brood: Brood heeft geen voedingswaarde voor egels en kan hun spijsvertering verstoren.
• Gekruid of zout voedsel: Dit is schadelijk voor egels.
• Gedroogde meelwormen: Hoewel egels gedroogde meelwormen eten, bevatten ze veel fosfor, wat kan leiden tot een verstoorde calcium-fosforbalans en gezondheidsproblemen.
• Zonnebloempitten (zonnepitten): Hoewel het aantrekkelijk lijkt, zijn zonnebloempitten niet geschikt voor egels vanwege het hoge fosforgehalte.

Hoe maak je jouw tuin egelvriendelijk?

Naast het voeren zijn er nog meer dingen die je kunt doen om jouw tuin veilig en plezierig te maken voor egels.

• Doorgangen: Een egel heeft vaak meerdere tuinen als leefgebied. Door doorgangen te creëren kunnen egels zich ’s-nachts makkelijker verplaatsen. Bij een heg lukt dit altijd, bij een schutting kun je doorgangen maken van ca. 15x15 cm. Nog beter is het om een heg te plaatsen in plaats van een schutting.
• Composthoop: Op composthopen komen vaak slakken af, die egels ontzettend lekker vinden. (Een egel kan wel 40 slakken opeten op een nacht). Ruim bladeren in de tuin niet allemaal op. Hiermee kunnen egels een nest of schuilplaats maken. Ook een composthoop kan dienst doen als slaapplaats.
• Dichte begroeiing en stapels takken: Egels zijn van nature schuw en vinden het fijn om tussen dichte begroeiing te lopen. Ze bouwen graag nesten onder stapels takken.
• Gif in de tuin: Egels zijn gevoelig voor bijvoorbeeld slakkengif en muizengif, die ze binnen kunnen krijgen door het eten van slakken, muizen of korrels zelf. Pas dus op met slakkenkorrels en insectenverdelgers.
• Netten: Netten die over fruit hangen ter bescherming tegen vogels, moeten minstens 30cm boven de grond hangen.
• Zwerfafval: Flessen, blikken, ijzerdraad en buizen die rondslingeren kunnen gevaarlijk zijn voor egels.
• Robotgrasmaaiers: Deze maaiers worden vaak 's nachts aangezet, en dat is ook het moment dat egels actief zijn. Jonge egeltjes zitten precies op de hoogte van de robotmaaier en raken gewond door de messen.
• Vijver: hoewel egels goed kunnen zwemmen, kunnen ze niet via een stijle rand uit een vijver klimmen. Plankje in de vijver kan helpen.
• Egelhuisje: Plaats op een droge, beschutte plek een egelhuisje in de tuin. Zorg ervoor dat de ingang uit de wind staat. Doe hier geen nestmateriaal in zoals hooi en stro, dit gaat tussen de stekels van de egels zitten. Het beste kun je er wat droog blad inleggen.

Door deze maatregelen te nemen, creëer je een veilige en aantrekkelijke omgeving voor deze stekelige tuinbewoners.

Wat te doen als je een zieke of gewonde egel vindt?

Als je een egel vindt die ziek of gewond is, zijn er verschillende egelopvangen in Nederland die egeltjes opvangen en verzorgen. Ze hebben ervaring met zieke en gewonde egels en kunnen deze diertjes de beste zorg bieden. Pak niet zomaar een egel op, ook niet als de egel overdag actief is. In de maanden dat de vrouwtjes hun jongen krijgen lopen deze ook soms overdag rond.

De egel: een beschermde diersoort

Omdat de Europese egel er in Nederland niet al te best voor staat (het egelbestand loopt de afgelopen jaren enorm terug), zijn de stekelige beestjes een beschermde diersoort. Dit betekent dat je ze niet mag verstoren of vangen en dat het verboden is om hun nesten, holen of andere voortplantings- of verblijfplaatsen te beschadigen of te verstoren. Een egelvriendelijke omgeving helpt egels letterlijk de winter (en zomer) door.

Met een paar simpele aanpassingen kun je jouw tuin omtoveren tot een paradijs voor egels. Door ze bij te voeren op de juiste momenten en een veilige leefomgeving te bieden, help je deze nuttige dieren te overleven.

Producten voor egels

Benieuwd naar producten voor de egel?

labels:

Zie ook:

• Koolhydraatarme Soep: Heerlijke Recepten & Wat Je Eet Ebij!
• Eten voor de TV: Snelle & Gemakkelijke Recepten voor een Gezellige Avond
• Taart Eten Utrecht: De Beste Adressen voor een Zoete Verwennerij
• Gezond Eten Zonder Koken: Snelle, Makkelijke & Voedzame Ideeën!
• Ontdek het Ultieme Volkoren Pasta met Kip Recept voor een Gezonde en Verrukkelijke Maaltijd!
• Ontdek de Meest Unieke Lunchplekken in Noord-Nederland die Je Niet Mag Missen!