Sommigen noemden het een ramp, anderen een wonder. La Sociedad de la Nieve is gebaseerd op een waargebeurd verhaal.

De Crash en de Eerste Dagen

Op 12 oktober 1972 steeg vlucht 571 van Fuerza Aérea Uruguaya op van de internationale luchthaven van Carrasco, Uruguay. Aan boord zaten 5 bemanningsleden en 40 leden van de rugbyclub Old Christians van het Stella Maris College uit de Uruguayaanse Montevideo. Het vliegtuig ging op weg naar de Chileense hoofdstad Santiago, maar zou daar nooit aankomen.

Er werd al een nachtstop gemaakt bij Mendoza wegens het slechte weer, maar de volgende dag werd de reis toch voortgezet. Vervolgens ging het echter helemaal mis boven de Andes. Het vliegtuig diende door een bergpas te vliegen, maar door het laaghangende wolkendek was het zicht dusdanig slecht dat de piloot een fout maakte en recht op het centrale deel van de bergen afvloog.

Kort daarna crashte het toestel op een naamloze bergpiek, die later de naam ‘Cerro Seler of Glaciar de las Lágrimas’ (vrij vertaald: ‘tranengletsjer’) kreeg. Van de 45 inzittenden overleefden er 33 de crash, maar bij het aanbreken van de volgende ochtend waren er nog eens 5 overleden. Op de achtste dag bezweek een volgende overlevende aan haar verwondingen en de overgebleven 27 personen dienden de verschrikkelijke omstandigheden (kou door sneeuw en ijs, wind et cetera) het hoofd bieden.

Velen van hen waren daarnaast ook nog eens gewond: er waren veel gebroken benen als gevolg van beknelling tussen de stoelen tijdens de crash. Daarnaast hadden de overlevenden niet de beschikking over geschikte kleding voor het koude klimaat, om over bergbrillen om ‘sneeuwblindheid’ te voorkomen nog niet eens te spreken.

De Onmogelijke Keuze

De overlevenden hadden bovendien bijna geen eten tot hun beschikking; slechts een paar chocoladerapen, wat snacks en een klein aantal flessen wijn. Aanvankelijk verdeelden ze dit in kleine porties en daarnaast bedacht overlevende Adolfo ‘Fito’ Strauch een manier om sneeuw tot water te laten smelten, zodat er gedronken kon worden. Toch daalde de voorraad zeer snel en daarom werd er een ‘onmogelijk’ besluit genomen, het eten van het vlees van de lichamen van hun overleden kameraden.

Overlevende Nando Parrado schreef in zijn boek Miracle in the Andes: 72 Days on the Mountain and My Long Trek Home: “Op grote hoogte is de behoefte van het lichaam aan calorieën astronomisch… eerlijk gezegd stierven we van de honger, zonder de hoop om eten te vinden, maar groeide onze honger al snel zo verschrikkelijk… weer en weer speurden we het vliegtuig af op zoek naar kruimels en stukjes. We probeerden stukjes leer die we van stukken bagage afsneden, hoewel we wisten dat de chemicaliën waarmee ze waren behandeld ons meer kwaad dan goed zouden doen.

De Redding en Nasleep

Op 22 december 1972 werden de overlevenden gered, nadat Nando Parrado en Roberto Canessa eropuit waren gegaan om hulp te zoeken. Allemaal werden ze naar een ziekenhuis in Santiago afgevoerd, waar ze behandeld werden aan hoogteziekte, uitdroging, bevriezing, gebroken botten, scheurbuik en ondervoeding.

Wonderwel houden zestien van hen het maar liefst 72 dagen uit. Door inventieve overlevingsstrategieën te bedenken die beschermen tegen de vrieskou, maar ook door het vlees te eten van degenen die omkwamen bij de crash. Een kwestie die in de film leidt tot lange dialogen over de morele juistheid daarvan.

Verfilmingen en Documentaires

Over de bekende ramp is een tiental boeken geschreven en zijn meerdere documentaires en speelfilms gemaakt, zoals Alive uit 1993, met acteurs Ethan Hawke en Josh Hamilton. Toch besloot de Spaanse filmmaker J.A. Bayona (regisseur van rampenfilm The Impossible) de gebeurtenis opnieuw te verfilmen.

Na het lezen van het boek dat journalist Pablo Vierci erover schreef, kreeg hij het idee om geen feitelijke hervertelling te maken, zoals in eerdere verfilmingen, maar meer te focussen op de filosofische en menselijke kanten van het verhaal. Bayona werkte maar liefst veertien jaar aan Society of the Snow.

Een aantal scènes uit de film werd opgenomen op de plek van de ramp, wat productioneel gezien een enorme klus was. Het leverde veel indrukwekkende scènes en technische hoogstandjes op, waarvan vooral de akelig realistisch verbeelde crash aan het begin adembenemend is. Bovendien is de film een mooi eerbetoon aan de overledenen, waarvan de namen in verschillende scènes op beeld verschijnen.

Society of the Snow: Een Nieuwe Kijk op de Ramp

La Sociedad de la Nieve vertelt het waargebeurde verhaal van een rugbyteam dat onderweg naar Chili met hun vliegtuig neerstortte op een gletsjer in het Andesgebergte, in de jaren 70. 27 van de 45 passagiers overleefden de crash, maar hun problemen waren nog lang niet voorbij.

Ze moesten namelijk zien te overleven in een van ‘s werelds meest onherbergzame gebieden. Vanwege die moeilijke omstandigheden waren ze gedwongen ‘buitengewone maatregelen te nemen’ om te overleven. Dat is in ieder geval wat Netflix meldt en het is nogal een understatement. Want de overlevenden… voelden zich genoodzaakt… om elkaar op te eten.

Society of the Snow staat sinds 4 januari online, en mensen zijn er zwaar van onder de indruk, ook omdat de makers enorm dicht bij de waarheid zijn gebleven. De film heeft het boek La Sociedad de la Nieve, geschreven door Pablo Vierci, gebruikt als leidraad.

Bayona deed gedetailleerde research: hij nam honderd uur aan interviews af en ging met de cast en crew drie keer terug naar de plek van de ramp om een aantal scènes op te nemen. Het merendeel van de film werd opgenomen in een ski-resort in de Sierra Nevada, in Spanje.

Authenticiteit en Respect

„Ik denk dat als je dit verhaal echt wil begrijpen, je zo dicht mogelijk bij de context van toen moet proberen blijven”, vertelt hij. Daarom was het belangrijk alleen lokale acteurs te casten, geen Amerikanen zoals in de verfilming uit 1993. „En we hebben hen gedeeltelijk laten ervaren wat de personages overkomt: de kou, de eenzaamheid, het gebrek aan eten.”

Tijdens het filmen droegen de acteurs kleding die paste bij de jaren zeventig én tussen het filmen door stonden ze - onder supervisie van medici - op dieet, om net als hun personages af te vallen.

Het eten van mede-passagiers wordt discreet in beeld gebracht. Voor de overlevers zelf was het na zeventig dagen in extreme omstandigheden iets heel natuurlijk geworden. Ze schonken er volgens Bayona nog maar weinig aandacht aan. „Maar dat gevoel overbrengen is onmogelijk in een film van twee uur.”

Voor kijkers zou het volgens hem moeilijk zijn te zien hoe er nonchalant op een stukje medepassagier wordt gekauwd. „Dus ik heb geprobeerd het eerder te suggereren, dan expliciet in beeld te brengen. Ook uit respect voor de lichamen van de overledenen.”

Verzoening en Begrip

„Afgelopen week hadden we een vertoning voor de families van overlevenden en overledenen. Na afloop zag je mensen die vijftig jaar niet met elkaar hadden gepraat elkaar omhelzen en elkaar vergeven voor wat er is gebeurd.” Voor het eerst begrepen ze waarom daar bepaalde keuzes zijn gemaakt, legt Bayona uit.

Overzicht van de Vliegtuigcrash in de Andes
Gebeurtenis Details
Datum van de crash 13 oktober 1972
Vluchtnummer 571 van Fuerza Aérea Uruguaya
Plaats van de crash Andesgebergte
Aantal inzittenden 45
Aantal overlevenden 16
Aantal dagen doorgebracht in de bergen 72

labels:

Zie ook: