Geen tijd voor ontbijt? Een banaan is een snelle en voedzame oplossing. Later op de dag geeft hetzelfde stuk fruit je de energie voor een hardlooprondje. Maar hoeveel bananen mag je eigenlijk per dag eten, en wat zijn de gevolgen van te veel bananen?

Is een banaan goed voor je gezondheid?

Een banaantje door je havermout, in stukjes op je brood of lekker uit het vuistje: jouw gele vriend is onmisbaar in je voedingspatroon. Maar wat is de voedingswaarde van deze ideale fruitsnack? ‘Een banaan zit boordevol voedingsstoffen’, zegt Maartje Boot, woordvoerder van het Voedingscentrum. ‘Hij bevat veel vezels, zetmeel en kalium.’ Die vezels zijn belangrijk voor gezonde darmen, het mineraal kalium helpt onder andere bij een gezonde bloeddruk en een goede werking van de spieren en het zenuwstelsel.

En hoe zit het met het gerucht dat je verstopt raakt van bananen eten? Dat blijkt een fabel. ‘De vezels in bananen trekken vocht aan. Zolang je voldoende water drinkt, helpen ze juist tegen verstopping’, aldus Boot. Bij diarree werken ze dan weer andersom: dan maken de vezels je ontlasting juist steviger. Erg handig voor je darmen dus, die bananen.

Kun je te veel bananen eten?

Trossen los wat betreft deze fruitsoort, zou je denken. Hoe meer, hoe beter, of toch niet? Volgens Boot kan het in principe geen kwaad om meerdere bananen per dag te eten. ‘Maar doordat ze zo vullend zijn, houd je bij grote hoeveelheden waarschijnlijk weinig ruimte over voor ander eten. Zo kun je andere belangrijke voedingsstoffen mislopen.’

Als je het advies om gevarieerd te eten in de wind slaat, kun je dan zoveel bananen eten dat je het niet kunt navertellen? ‘Een overdosis bananen lijkt mij vrij lastig’, vermoedt Boot. ‘Als je vol zit, geeft je lichaam vanzelf signalen af: je krijgt buikpijn, je wordt misselijk. Zo word je geremd om verder te eten.’ Hoewel een overdosis bananen onwaarschijnlijk lijkt, adviseert ze om het toch maar niet uit te proberen.

Deze mensen kunnen beter niet te veel bananen eten

Hoewel bananen gezond zijn, is variatie in je voeding voor sommige mensen extra belangrijk, bijvoorbeeld mensen met een verminderde nierfunctie. Dit heeft te maken met het relatief hoge kaliumgehalte van bananen. ‘Als de nieren niet goed werken, kan kalium zich ophopen in het bloed. Dat kan leiden tot hartritmestoornissen’, legt Boot uit. In dat geval kan een arts of diëtist je mogelijk een kaliumarm dieet adviseren.

Banaan als rijpmiddel

Dat betekent trouwens niet dat bananen helemaal niet meer van pas komt: wil je ander fruit op de fruitschaal sneller laten rijpen? Leg er een trosje bananen naast en je nectarines en kiwi’s zijn zo op smaak! Is banaan je lievelingsfruit? Dan kun je er lekker van blijven eten, want een overdosis ligt niet snel op de loer. Maar omwille van de variatie wissel je die tweede of derde banaan van de dag eens in voor een appel of een mango.

Het is een bekende tip: stop een banaan en avocado samen in een papieren zak en de avocado zal snel rijpen. Bananen produceren bij het rijpen ethyleengas, andere vruchten - ook andere bananen - rijpen daardoor sneller.

Ethyleen en het rijpen van fruit

Bananen produceren dit veel, en zijn er ook gevoelig voor. Andere soorten fruit rijpen ook sneller wanneer je ze naast bananen legt. Dit komt door de stof ethyleen. Bananen rijpen sneller wanneer je ze met appels, peren en andere bananen op de fruitschaal legt of in een afgesloten zak bewaart. Wil je bananen en ander fruit langer goed houden, leg de bananen dan niet bij ander fruit. Het rijpingsproces van fruit kan soms wel een week in beslag nemen. Geen tijd en zin om te wachten? Het is een eeuwenoud trucje: een stuk onrijp fruit in de buurt van een banaan leggen. Na 2 dagen is het fruit sappig en klaar om opgegeten te worden.

Dat de banaan dit kan, heeft te maken met het gas ethyleen. Ethyleen komt van nature voor in het weefsel van gewassen en zorgt bij veel fruit- en groentesoorten voor het rijpingsproces. Niet bij alle groente- en fruitsoorten werkt dit overigens zo. Er zijn ook genoeg soorten die zelf maar heel weinig ethyleen aanmaken en het ook niet echt nodig hebben om te kunnen rijpen. Naast soorten die bijna geen ethyleen aanmaken, zijn er ook genoeg fruitsoorten die juist het tegenovergestelde doen. Opvallend is dat de banaan niet eens bij de top behoort, maar in de middenmoot staat.

Welke fruitsoorten combineer je wel en niet met bananen?

Let overigens wat u erbij legt, want niet elke fruit- en groentesoort kan goed tegen ethyleen. Neem bijvoorbeeld citrusvruchten, sla, wortelen en aubergine. Als u dat samen met een appel of avocado in een zak doet, dan bederft het veel sneller. Een peer bij een peer of een kiwi bij een appel bewaren kan overigens wel gewoon; fruitsoorten die veel ethyleen produceren zorgen bij elkaar ook voor een sneller rijpingsproces. Ook artisjok, druiven, ananas, paprika, kersen en bessen kunt u prima bij producten bewaren die veel ethyleen produceren.

Gezondheidsvoordelen van rijpe bananen

Het eten van rijpe bananen zorgt voor een toename van leukocyten in je lichaam en helpt om je immuunsysteem te versterken. Het verbetert ook je cardiovasculaire gezondheid en bevordert de absorptie van calcium. Bananen zijn een heerlijke fruitsoort die we allemaal wat meer zouden moeten eten. Bananen zijn namelijk niet enkel lekker, maar bevatten ook enkele erg belangrijke voedingsstoffen die je algemene gezondheid ten goede komen.

Dankzij nieuw onderzoek is er echter een nieuw voordeel van het eten van bananen, en meer bepaald rijpe bananen, aan het licht gekomen. Zoals iedereen wel weet: wanneer een banaan rijper wordt, ontwikkelen er zich donkere plekken op de schil van de banaan en wordt de schil bruin. Veel mensen verkiezen bananen die dit stadium nog niet bereikt hebben, omdat de bananen dan te zoet zijn en de slappe textuur onaangenaam kan zijn. Wat echter weinig mensen weten, is dat hoe meer donkere plekken een banaan heeft, hoe meer positieve effecten deze heeft op je lichaam en meer bepaald op je immuunsysteem.

Tumornecrosefactor (TNF) in rijpe bananen

Recent onderzoek uit Japan heeft aangetoond dat rijpe bananen een cytokine bevatten die bekend staat als de tumornecrosefactor (TNF). TNF wordt vrijgegeven door bepaalde cellen in het immuunsysteem van het lichaam en kan een effect hebben op andere lichaamscellen. Deze factor is wat ervoor zorgt dat bananen kunnen helpen in het gevecht tegen kanker. Het effect van de tumornecrosefactor is zo sterk dat ze de tumor doeltreffend bestrijden en abnormale celgroei in het lichaam tegengaan.

Het effect van de tumornecrosefactor groeit naarmate de banaan rijper wordt. Met andere woorden: hoe rijper de banaan, hoe meer de banaan helpt om tegen kanker te vechten.

Vergelijking met andere fruitsoorten

In de bovengenoemde Japanse studie werden niet enkel bananen getest op hun voedingswaarde naarmate ze meer rijpten, maar ook appels, druiven, ananassen, peren, watermeloenen en kaki’s. De resultaten van deze studie toonden aan dat het eten van een rijpe banaan voordeliger is voor de gezondheid dan elke andere soort fruit, aangezien het voor een toename witte bloedcellen zorgt en je immuunsysteem aansterkt. Om optimaal gebruik te maken van de voordelen van banaan, is het dus een goed idee om een of twee grote stukken banaan per dag te eten.

Andere voordelen van rijpe bananen

Naast hun kankergerelateerde voordelen zijn rijpe bananen ook goed voor de spijsvertering. Een gemiddelde banaan bevat ongeveer 3 gram vezels. Die vezels dragen bij tot een goede werking van je spijsvertering en faciliteren de beweging van het voedsel door het spijsverteringskanaal. Bananen zijn een natuurlijke bron van elektrolyten, die je verliest wanneer je bijvoorbeeld last hebt van diarree. Daarnaast bevatten ze ook probiotische bestanddelen die de goede bacteriën die van nature in je lichaam aanwezig zijn beschermen.

Rijpe bananen zijn rijk aan kalium en kunnen de natriumwaarde in je bloed verlagen. Te hoge natriumlevels zorgen voor vochtophopingen en hebben een negatief effect op de gezondheid van je hart. Op basis van een analyse van elf studies die gepubliceerd werden in Journal of the American College of Cardiology werd er ontdekt dat mensen die kaliumrijke voedingsstoffen aan hun eetpatroon toevoegden, een minder hoge kans hebben op hartaanvallen of hartziektes.

Een studie uitgevoerd door de Micronutrient Information Center in het Linus Pauling Instituut in Oregon heeft aangetoond dat een eetpatroon dat rijk is aan kalium ook het risico op osteoporose drastisch verlaagd. Rijpe bananen zijn een uitstekende bron van kalium en bevorderen dus ook de absorptie van calcium in het lichaam. Calcium helpt je om je botten sterker te maken.

Bananen in de Schijf van Vijf

Banaan staat net als ander fruit in de Schijf van Vijf. Fruit geeft veel voordelen voor de gezondheid. Banaan staat net als andere fruitsoorten in de Schijf van Vijf. Voor volwassenen geldt het advies om minimaal 2 porties fruit per dag te eten. Als je steeds andere fruitsoorten kiest krijg je alle voedingsstoffen binnen die je nodig hebt.

Waar komen bananen vandaan?

Bananen komen uit de tropen en subtropen. In Europa komt bijna 90% van de bananen uit Latijns-Amerika. Kameroen en Ivoorkust leveren ongeveer 10%. Een klein deel wordt geteeld in Europa: de Canarische eilanden, Cyprus, Griekenland en Portugal. Wereldwijd komt bijna 80% van de exportbananen uit Ecuador, Colombia, Costa Rica, Filipijnen en Guatemala. Andere grote producenten zijn India, China en de Indonesië.

Bewaren van bananen

Bananen kunnen niet goed tegen kou, dan verkleuren ze. Bewaar ze dus buiten de koelkast, dan blijven ze 3 tot 7 dagen goed.

Bestrijdingsmiddelen

Het is algemeen bekend, dat bananen één van de meest bespoten fruitsoorten ter wereld zijn. Velen denken, dat deze pesticiden vooral OP de schil van bananen zitten, en niet IN de banaan zelf. Helaas… De bananenschil is gelukkig wel aardig dik, en houdt daardoor wel het meeste tegen, maar kan niet voorkomen dat de pesticiden ook IN de banaan doordringen. Het is daarom verstandig om je handen te wassen nadat je de banaan hebt afgepeld. Dit geldt overigens ook voor alle andere bespoten groente en fruit.

Fructose in rijpe bananen

Gemiddeld kan een overrijpe banaan tot maar liefst 20-25% meer suikers bevatten dan een groene banaan. Wij kennen het vooral als druivensuiker en dextrose. Fructose smaakt veel zoeter dan glucose. Glucose is het meest voorkomende koolhydraat en is algemeen aanwezig in levend organisme.

Recepten met overrijpe bananen

Omdat bananen vrij functioneel zijn in baksels, kun je van enkel wat bananen, meel, en bakpoeder al een lekker brood bakken. Bananen worden veel gebruikt ter vervanging voor eieren ( een halve banaan per ei ) en er worden erg veel bananenpannenkoekjes gebakken in Nederland.

labels:

Zie ook: