Fruit staat in de Schijf van Vijf en is goed voor de gezondheid. Het hangt samen met een lager risico op hart- en vaatziekten. Fruit levert weinig calorieën en veel voedingsstoffen. Het advies voor volwassenen is om minimaal 2 porties (200 gram) fruit per dag te eten en fruit niet te vervangen door sap.

Fruit is een verzamelnaam voor eetbare vruchten. Ze worden meestal rauw gegeten en smaken zoet of zuur. Sommige vruchten worden tot de groenten gerekend, zoals tomaat, paprika, avocado, aubergine en komkommer.

Soorten Fruit

Er zijn verschillende soorten fruit beschikbaar, waaronder:

  • Citrusfruit, zoals sinaasappels, citroenen en mandarijnen.
  • Ander exotisch fruit, zoals bananen, kiwi’s en ananassen.

Fruit van Eigen Bodem

In Nederland worden vooral appels, peren, kersen, bessen en aardbeien geteeld dankzij het gematigde klimaat. Limburg en Noord-Holland zijn de belangrijkste regio's waar dit fruit geteeld wordt. Jonagold appels komen bijvoorbeeld vooral uit Nederland.

Geïmporteerd Fruit

Veel fruit wordt ook van het zuidelijk halfrond door geïmporteerd, bijvoorbeeld uit Nieuw-Zeeland. Dit is belangrijk om het hele jaar door een divers aanbod te garanderen.

Fruitteelt in Nederland

Fruit wordt in Nederland vooral in boomgaarden geteeld. De fruitteelt in kassen is beperkt. De appelboomgaarden in Nederland beslaan ongeveer 17.300 hectare. Slechts een heel klein deel van de Nederlandse fruitteelt is biologisch.

Consumptie

Gemiddeld eten we in Nederland iets meer dan 1 stuk of portie fruit per dag, wat neerkomt op ongeveer 135 gram fruit per dag. Volgens de Voedselconsumptiepeiling eet slechts 13% van de volwassen Nederlanders dagelijks minimaal 200 gram fruit.

Bewaren van Fruit

Fruit is een levend product. De kwaliteit is daarom steeds anders. Bij het ouder worden verliest de vrucht vocht en ziet hij er rimpelig uit. Doordat de stofwisseling blijft doorgaan gebruikt de vrucht zijn reserves op. Het fruit verandert van kleur en structuur. De kans op beschadiging wordt groter. Daardoor is het fruit extra vatbaar voor gisten, schimmels en andere micro-organismen die bederf veroorzaken.

Fruit moet voorzichtig behandeld en goed verpakt worden. Bewaar het in de koelkast, tenzij het gaat om tropisch fruit. Kwaliteitsverlies verloopt dan langzamer. Tropische vruchten zijn beter op smaak buiten de koelkast. Bewaren gaat het best in de koelkast in een papieren zak. Doe zacht fruit in een afgesloten papieren zak. Appels en peren geven veel ethyleen af, dit is een stof die de rijping bevordert. Ander fruit is daar gevoelig voor en kan er sneller door bederven.

Beschimmeld fruit kun je beter weggooien, ook als er maar één plekje zichtbaar is. Schimmel kan zich namelijk gemakkelijk verspreiden in fruit en is niet altijd zichtbaar. Beurse plekken in het fruit, door vallen of stoten, kunnen wel weggesneden worden. Daarnaast is fruit geschikt om moes, puree, jam, sap of smoothies te maken. Bij het bereiden daarvan is het belangrijk eerst de schillen en de pitten te verwijderen. Er treedt wel altijd verlies op van vitamine C. Bij het maken van sap gaan ook de vezels verloren.

Veiligheid

Het meeste fruit hoef je niet te schillen. Als je fruit schilt, is het belangrijk om vooraf het fruit te wassen. Er zijn wat uitzonderingen. Zacht fruit, zoals frambozen, aardbeien en bosvruchten zijn gevoelig voor virussen. Op en in fruit kunnen resten van bestrijdingsmiddelen achterblijven. De kans dat zo’n rest een gevaar voor de gezondheid vormt is erg klein.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of er niet meer resten op of in fruit zitten dan wettelijk is toegestaan. Verreweg de meeste van deze producten voldoen aan de wettelijke eisen. De positieve effecten van fruit wegen ruimschoots tegen deze eventuele risico’s op. Bij biologisch fruit worden minder bestrijdingsmiddelen gebruikt. De middelen die gebruikt worden zijn van natuurlijke oorsprong. Citrusvruchten, zoals sinaasappels en citroenen, zijn gevoelig voor schimmels. Daarom worden ze behandeld met schimmelwerende middelen zoals bifenyl. Daarvan kunnen nog wat resten op de schil voorkomen.

Voedingswaarde

Fruit levert weinig calorieën en veel vitamines, mineralen en voedingsvezels. Daarnaast bevat fruit een groot aantal bioactieve stoffen, zoals carotenoïden, lycopenen en flavonoïden. Fruit levert ook koolhydraten, voornamelijk in de vorm van suiker. De hoeveelheden voedingsstoffen verschillen erg tussen de verschillende fruitsoorten. Ook binnen dezelfde soort kunnen verschillen bestaan. Afhankelijk van het ras, het seizoen, de bodem, de bemesting en het klimaat kunnen de hoeveelheden voedingsstoffen variëren.

Vitamine C zit vooral in zwarte bessen, papaja, kiwi, citrusfruit en aardbeien. Appels bevatten weinig vitamine C. Gedroogd fruit bevat geen vitamine C. Vitamine C gaat namelijk verloren bij het drogen. Kalium is belangrijk voor een normale bloeddruk. Het zit vooral in banaan, meloen, kiwi en gedroogd fruit, zoals krenten en rozijnen.

Ongeveer 5 tot 15% van het gewicht van fruit bestaat uit suiker. Er zijn uitzonderingen. Zo bevat citroen circa 2 gram suiker per 100 gram en de dadel meer dan 30 gram per 100 gram. Gedroogd fruit bevat 45 tot 75 gram suiker per 100 gram.

Gezondheidseffecten

Fruit eten is goed voor de gezondheid. Het eten van groente en fruit verlaagt de kans op hartziekten en beroerte. Daarnaast hangt de consumptie van fruit samen met een lager risico op diabetes en longkanker. Er is nog te weinig bekend om het eten van bepaalde fruitsoorten te stimuleren. Het eten van 200 gram fruit per dag verlaagt het risico op hartziekten en beroerte.

Aanbevelingen

Voor volwassenen geldt het advies om minimaal 2 porties fruit per dag te eten. Dat komt neer op 200 gram fruit of meer. Kinderen tot en met 8 jaar krijgen het advies om 1,5 portie fruit te eten (150 gram). Als je steeds andere fruitsoorten kiest krijg je alle voedingsstoffen uit fruit binnen die je nodig hebt. Fruit kun je beter eten dan drinken.

Duurzaamheid

De milieudruk van het meeste fruit is laag. De teeltfase draagt het meeste bij aan de klimaatbelasting van fruit. Fruit uit verwarmde kassen heeft een hogere broeikasgasemissie dan fruit uit de volle grond, onverwarmde kassen of plastictunnels. Veel fruit is het hele jaar door een klimaat-vriendelijke keuze, uit Nederland, maar ook van verder weg. Appels en peren kun je het hele jaar kopen uit Nederland.

Als je meer rekening wilt houden met de milieu-impact, kun je kiezen voor fruit met een Topkeurmerk. Het On the way to PlanetProof-keurmerk stelt onder andere eisen aan het watergebruik tijdens de teelt. Biologische teelt houdt onder andere rekening met een goed beheer van de bodem, het type type en de hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen.

In de periode dat ze worden geoogst en verkocht, zijn het seizoensproducten. Wil je een klimaatvriendelijke keuze maken? Kies dan voor Nederlandse seizoensgroenten en seizoensfruit. Er is weinig energie nodig om ze te verbouwen en vervoeren. In de supermarkt zie je niet of groente en fruit uit de volle grond, een plastic tunnel of onverwarmde kas komen. Op het bordje bij het schap of het etiket zie je wel of het product uit Nederland komt.

Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland is: ananas, bananen, citrusvruchten (sinaasappels, mandarijnen), druiven en kiwi. Kies dit fruit in de winter en het voorjaar wanneer er weinig seizoensfruit uit Nederland te koop is. In de winter kun je beter geen vers zacht fruit, zoals aardbeien en frambozen, kopen. Ze worden vaak ingevlogen of komen uit verwarmde kassen.

Je kunt zo’n beetje elke fruitsoort jaarrond of een groot gedeelte van het jaar kopen in onze winkels. Afhankelijk van of het fruit in Nederland in het seizoen is komt het fruit van de volle grond in Nederland, uit kassen of uit het buitenland. Seizoensfruit uit de volle Nederlandse grond is vol van smaak en vaak goedkoper, omdat het niet zo’n lange weg hoeft af te leggen.

Seizoensfruit Kalender

Appels en peren kun je zo’n beetje het hele jaar door kopen uit Nederland, maar de meeste andere fruitsoorten zijn toch echt seizoensgebonden. Van pruimen tot aardbeien en van bessen tot perziken: dit seizoensfruit eet je het lekkerst in deze maanden.

Seizoensfruit per Maand

Hieronder een overzicht van seizoensfruit per maand:

  • Januari: Appels, bloedsinaasappel, peren, mandarijnen, minneola, sinaasappel
  • Februari: Appels, bloedsinaasappel, peren, mandarijnen, minneola, sinaasappel
  • Maart: Appels, peren
  • April: Aardbeien
  • Mei: Aardbeien
  • Juni: Aardbeien, abrikozen, perziken
  • Juli: Aardbeien, abrikozen, bramen, blauwe bessen, frambozen, kersen, peren, pruimen, perziken, nectarines, rode bessen
  • Augustus: Aardbeien, abrikoos, bramen, blauwe bessen, druiven, frambozen, meloenen, nectarine, perzik, pruimen, kersen
  • September: Appels, bramen, blauwe bessen, druiven, frambozen, mandarijnen, meloenen, nectarine, peren, pruimen
  • Oktober: Appels, bramen, frambozen, kiwibessen, kiwiperen, mandarijn, meloenen, kaki, peren, rode bessen
  • November: Appels, mandarijn, meloenen, kaki, peren
  • December: Appels, bloedsinaasappel, peren, mandarijnen, minneola, sinaasappel

Let wel, dat fruit soms verkrijgbaar is in een bepaalde periode betekent nog niet dat het dan in Nederland in het seizoen is. Zo worden veel vruchten geïmporteerd uit andere landen, zoals citrusvruchten, mango en ananas.

Populaire Fruitsoorten in Nederland

Hieronder een beschrijving van enkele populaire fruitsoorten die in Nederland gegeten worden:

  • Appel: Met een dagelijkse consumptie van gemiddeld bijna 30 gram per dag, staat de appel in Nederland op nummer 1. De appel wordt al eeuwenlang gegeten, ook in wilde vorm. De geteelde handappel is het resultaat van een eeuwenlang proces van kruising.
  • Banaan: Wij Nederlanders eten dagelijks gemiddeld ruim 20 gram per persoon van deze gele vrucht. Er zijn twee soorten: de banaan die als fruit wordt gegeten en de bakbanaan, die juist verhit (gebakken) moet worden om eetbaar te zijn.
  • Peer: Je moet appels niet met peren vergelijken, maar toch worden deze twee fruitsoorten in Nederland bijna net zo vaak gegeten. Daarnaast komen deze vruchten allebei uit het herfstseizoen en zijn ze sterk verwant aan elkaar.
  • Mandarijn: De mandarijn is een citrusvrucht. Oorspronkelijk komt deze fruitsoort uit China. Qua uiterlijk lijkt de mandarijn op een kleine sinaasappel, maar de smaak is wel anders.
  • Sinaasappel: Ook wel de appeltjes van oranje genoemd! Deze populaire citrusvruchten zijn niet meer weg te denken uit onze voeding. Van oorsprong komt de sinaasappel, net als veel ander citrusfruit, uit China.
  • Druif: De druif behoort tot de wijnstokfamilie. Er bestaat een witte- en blauwe variant. Het is een klimplant, welke vooral wordt geteeld voor de productie van wijn.
  • Aardbei: De aardbei stamt af van de rozenfamilie en is een zogenaamde ‘schijnvrucht’. De kleine pitjes aan de buitenkant zijn de echte vruchtjes.
  • Kiwi: Kiwi’s zijn een bekend en geliefd fruit bij vele Nederlanders en worden in grote hoeveelheden aangevoerd. Lekker om uit te lepelen maar ook om te verwerken in allerlei gerechten.
  • Ananas: De ananas is een grote vrucht die wordt geteeld in Afrika, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika. Oorspronkelijk komt de ananas uit Brazilië.
  • Meloen: De meloen is een fruitsoort en bij veel mensen geliefd als zomers tussendoortje. In de winkels zijn er veel soorten verkrijgbaar, elk met een eigen smaak, vorm en kleur.

Consumptiepatronen

Veel mensen eten hun stukje fruit op school of op het werk. Fruit wordt dan ook voornamelijk ingezet als tussendoortje. Jongeren eten fruit het minst vaak, bij ouderen is fruit relatief een stuk populairder. Vrouwen grijpen iets vaker naar een stuk fruit dan mannen doen. Hoogopgeleiden, vooral hoog opgeleide vrouwen, eten meer fruit dan mensen die lager opgeleid zijn.

labels:

Zie ook: