Een tuin met veel zonuren is een waar genot, niet alleen voor ons, maar ook voor planten. Veel zomerbloeiers en fruitbomen gedijen uitstekend in een zonnige tuin. Hieronder bespreken we verschillende soorten fruitstruiken die perfect zijn voor een plek in de volle zon.

Steenvruchten: Abrikoos, Perzik en Nectarine

De abrikoos, perzik en nectarine zijn aan elkaar verwant en groeien het beste op een warme en beschutte plaats. Zo rijpen de vruchten optimaal en ontwikkelen ze hun heerlijke zoete smaak. Al in de 18e eeuw werden in Nederland stenen muren geplaatst om warmte vast te houden, ideaal voor deze vruchten.

Een abrikoos is een uitstekende keuze voor een warme, zonnige plek in de tuin. In tegenstelling tot perzikbomen en nectarines, die vaak last hebben van krulziekte, is de abrikoos hier volledig resistent tegen. Abrikozen zijn heerlijk om direct van de boom te eten.

Wil je toch liever een perzik of nectarine? Kies dan voor de rassen Avalon Pride en Benedicte, die minder vatbaar zijn voor krulziekte. Plant de boom op een zonnige plaats en leid hem uit als leiboom om het licht en de warmte optimaal te verdelen.

Druiven: Zon en Warmte voor Zoete Vruchten

Druiven hebben veel behoefte aan zon en warmte om goed te rijpen. Hoewel sommige druivensoorten ook in de schaduw afrijpen, geldt dit voor de meeste niet. Een voordeel van de druif is de winterhardheid; temperaturen tot -15 graden zijn geen probleem, zolang de plant goed in winterrust is.

Er is veel variatie in druivensoorten. Gemakkelijke buitendruiven, geschikt voor consumptie, zijn bijvoorbeeld Bianca, Summer Sweet, Boskoop Glory en Katharina. Deze rassen zijn onderhoudsarm en weinig vatbaar voor ziekten. Tegenwoordig zijn er ook pitloze druiven die goed rijp worden in Nederland, zoals Lakemont, Heike, Suffolk Red en Venus. Voor wijnliefhebbers zijn Regent, Johanniter of Solaris goede opties.

De verzorging van druiven is essentieel voor een goede oogst. Snoeien, bemesten en het krenten van de druivenstruik zijn belangrijke aspecten.

Vijgen: Een Tropische Sfeer in de Tuin

De vijg brengt een tropische sfeer in je tuin en staat het liefst op een warme en beschutte plaats met veel zon. Voor minder warme tuinen zijn de vijgen Brown Turkey en Bornholm aan te raden. In een heel zonnige tuin kun je wellicht een Brogiotto Nero of Bianco proberen. De Nero heeft grote, donkere vruchten met dieprood en zoet vruchtvlees, terwijl de Bianco wat minder bekend is.

Een vijgenboom is in de volle grond goed winterhard. Het in pot houden heeft als voordeel dat de boom minder groot wordt en sneller vrucht geeft, maar in pot is de vijg niet winterhard.

Aardbeien: Een Geliefd Fruitgewas

Aardbeien zijn een van de meest geliefde fruitgewassen voor de thuistuinier. Gezonde, jonge aardbeienplanten, goed doorlatende en licht zure grond, en genoeg zon zijn essentieel. Daarnaast is water geven belangrijk, vooral tijdens droge periodes en het rijpingsproces. Mulchen rond de planten helpt vocht vast te houden en onkruidgroei te verminderen.

Er zijn doordragende aardbeienvariëteiten zoals de Ostara, die het hele seizoen vruchten blijven produceren. Ook zijn er aardbeien met vroege, midden- of late rijping, die slechts eenmaal per seizoen dragen. Voor verzamelaars zijn er unieke aardbeiensoorten om te ontdekken.

Passievrucht: Exotisch en Aromatisch

De passievrucht heeft een exotisch uiterlijk en groeit als een klimplant met prachtige slingerende takken en groene bladeren. In de zomer vormen zich grote, exotische bloemen. De vruchten rijpen later in het seizoen, rond september, en zijn vooral geschikt voor verwerking. De smaak is heerlijk zoet en aromatisch.

Er zijn verschillende soorten passievruchten, waaronder de gele en paarse passievrucht. De paarse passievrucht heeft een betere smaak en opvallende bloem, maar is niet winterhard en moet in een kas geplant worden. De gele passievrucht is winterharder en heeft ook prachtige bloemen en smakelijke vruchten.

De passievrucht heeft een geschikte plek nodig om in Nederland de winter te overleven en vrucht te dragen: een doorlatende grond waar geen water blijft staan, beschutting en volle zon.

Water geven en Droogte

Met volle zon en warmte komt ook het nadeel van droogte. Sommige fruitsoorten kunnen goed tegen droogte, maar een druif bijvoorbeeld niet. Een druivenstruik heeft genoeg water nodig in het groeiseizoen om sappige en zoete vruchten te vormen.

In het eerste jaar is het altijd belangrijk om water te geven. In de jaren daarna is bewateren minder belangrijk, tenzij er aanhoudende droogte is of de tuin slecht vocht vasthoudt. Geef liever om de dag veel water, dan elke dag een beetje.

Alternatieven voor Schaduwrijke Tuinen

De meeste fruitbomen en struiken groeien goed in de volle zon, maar er zijn ook opties voor tuinen met schaduw. De Japanse wijnbes, blauwe bes en appelbes groeien ook in de schaduw.

Fruitstruiken als Bodembedekkers

Naast bomen en struiken zijn er ook fruitstruiken die als bodembedekkers kunnen worden gebruikt. Een bodembedekker is een lage struik die tussen de 10 en 50 cm hoog wordt en in de breedte uitgroeit, waardoor de bodem bedekt wordt.

Japanse Dwergkwee

De Japanse Dwergkwee is een prachtig plantje met rode, gele of roze bloemen. De struik groeit compact en kan met beperkte snoei op een hoogte van 20 tot 30 cm gehouden worden. De dwergkwee beperkt de groei van onkruid en heeft weinig onderhoud nodig. De struik kan in volle zon of halfschaduw groeien, maar heeft een voorkeur voor licht zure ondergronden. De 'Crimson and Gold' variant heeft rode bloemen en gele vruchten die in oktober geplukt kunnen worden voor jam.

Aardbei

De aardbei is een populaire bodembedekker in de fruittuin. De meeste aardbeienplanten bloeien in april met kleine, witte bloemen, maar er zijn ook varianten met roze bloemen. De vruchten groeien later en kunnen afhankelijk van het ras aan het begin of aan het einde van de zomer gegeten worden. Populaire rassen zijn Darselect en Vima Xima voor grote, sappige aardbeien, en Ostara voor een doordragende variant. Aardbeien groeien het liefst op een lichtzure en goed doorlatende grond, op een zonnige plaats. Bemesting is belangrijk om de aardbeien meerdere jaren op dezelfde plaats te laten groeien.

Dwerg Blauwe Bes

Er zijn ook blauwe bessen die klein blijven en slechts 50 cm hoog worden. Deze dwerg blauwe bessen kunnen met jaarlijkse snoei nog wat lager gehouden worden. De blauwe bes heeft een zonnige plaats of halfschaduw nodig en bloeit in april met witte klokbloemen. De blauwe bessen zijn rijp tussen juli en september en hebben een heerlijke zoete smaak.

Kruipend Kornoelje

Het kruipend kornoelje is familie van de Chinese kornoelje, maar is een vaste plant die in de winter afsterft en het volgende jaar weer opkomt. In het voorjaar bloeit de struik met witte bloemen en in september pluk je de rode vruchtjes.

Gele Kruipframboos

De gele kruipframboos bloeit met witte bloemetjes in het voorjaar en vormt later kleine gele vruchtjes met een aangename zoete smaak. De struik groeit goed in de zon of halfschaduw en heeft een voorkeur voor lichtzure grond.

Poolbraam

De poolbraam is een bodembedekker die zeer laag blijft, met een maximale hoogte van 15 cm. Deze struik bloeit met roze bloemen en heeft ronde, zachte bladeren. De vruchten zijn rood van kleur. Rubus arcticus gedijt het beste in vochtige, zure grond op een plek met halfschaduw tot volle zon. Zorg voor goed doorlatende grond en vermijd wateroverlast. Regelmatig mulchen helpt vocht vast te houden.

Cranberry

De cranberry komt van origine uit de VS en is een oeverplant die wordt geteeld voor de zure bessen. De cranberry gedijt het beste in licht vochtige, zure grond en vereist volle zon of lichte schaduw. Zorg voor een goed doorlatende bodem en vermijd plassen. Regelmatig water geven is essentieel, vooral tijdens droge periodes. Voeg mulch toe om vocht vast te houden en onkruid te onderdrukken. Cranberries bloeien in het voorjaar met kleine, witte bloemen. Later in het jaar kunnen de rode besjes geplukt worden. De cranberry blijft erg laag, met een maximale hoogte van 15 cm.

Rode Bosbes (Lingonberry)

De rode bosbes, ook bekend als lingonberry, is een zweedse plant die goed geschikt is voor het Nederlandse klimaat, maar op een zure ondergrond moet worden aangeplant. Dit compacte plantje wordt maar zo'n 20 cm hoog en is deels groenblijvend. In het voorjaar bloeit de plant met witte klokbloemen. In de zomer pluk je de rode besjes die wat zuur van smaak zijn en perfect voor het maken van een zoete jam.

De meeste planten van deze lijst groeien alleen op lichtere, licht zure tot zure ondergronden.

Fruit kweken in Potten

Fruit kweken op een balkon of terras is zeker mogelijk! Het belangrijkste is dat fruitplanten en fruitbomen in potten meer water nodig hebben dan in de volle grond. Veel fruitstruiken en fruitbomen worden op speciale onderstammen gekweekt, waardoor ze klein genoeg blijven voor een kleine tuin of pot.

Geschikte Fruitsoorten voor Potten

  1. Appelbomen (Malus domestica): Kies voor een lage onderstam en kweek de boom in een zo groot mogelijke pot op een beschutte, zonnige plek. Kies een zelfbestuivende soort of een ‘familieboom’ met meerdere soorten.
  2. Zwarte bessen (Ribes nigrum): Meng scherp zand door de potgrond en zet de pot in de volle zon.
  3. Blauwe bessen en bosbessen (Vaccinium): Gebruik potgrond voor heideplanten, zet ze op een beschutte, zonnige plek en geef regenwater.
  4. Kersen (Prunus avium): Zoete soorten hebben veel zon nodig, zure soorten tolereren meer schaduw.
  5. Vijgenbomen (Ficus carica): Levert meer vruchten als hij weinig ruimte heeft om te groeien. Geef ze een warme, zonnige plek en genoeg water.
  6. Kruisbessen (Ribes uva-crispa): Erg productief en groeien het beste op een zonnige, beschutte plek.
  7. Perzikbomen (Prunus persica) en nectarinebomen (Prunus persica nucipersica): Zet ze op een zonnige, beschutte plek en dek ze af met vliesdoek bij kou.
  8. Pruimen (Prunus domestica): Hebben een goede afwatering nodig, dus voeg veel scherp zand toe aan de potgrond.
  9. Frambozen (Rubus idaeus): Zowel zomer- als herfstframbozen kunnen in potten geteeld worden.
  10. Aardbeien (Fragaria): Plant ze eind zomer of begin herfst uit en geef ze een zonnige standplaats.

Tips voor het Uitplanten van Fruitstruiken

De fruitstruiken of -plantjes die je koopt, zijn vaak grootgebracht in kassen. Niet alle planten kunnen zomaar zonder voorzorgsmaatregelen in de grond of in potten worden uitgeplant.

Blauwe Bes

De blauwe bes houdt van zure grond en veel water. Als de grond erg zanderig is, plant de struiken dan in een speciekuip met potgrond en turf. Graaf de kuip in en geef regelmatig water.

Rode Bes

Een rode bes is makkelijker en groeit beter op meerdere soorten grond. Deze bes houdt ervan om lekker in het zonnetje te staan. Vergeet de planten niet af te dekken met netten, want vogels zijn er dol op. In april zal de struik bloemen en in juli is er vaak al te oogsten. Zorg voor bloemen in de buurt die bijen en hommels aantrekken. Je hoeft de struik niet bij te voeden.

Aardbeien

Aardbeienplantjes gaan maar drie jaar mee. Het eerste jaar produceert de plant nog niet veel aardbeitjes, in het tweede jaar geeft de plant het meeste en het derde jaar begint hij alweer af te bouwen. Als de grond erg nat is, zet de plantjes dan op een heuveltje. Zodra de plant vruchtjes begint te vormen is het belangrijk de bodem af te dekken met stro. Dek de aardbeien plant ook zeker af met gaas. Check de plant regelmatig op rotte aardbeien.

Kleinfruit: Ideaal voor Kleine Tuinen

Kleinfruit is een benaming voor struiken en planten die vruchten dragen, maar niet tot boom uitgroeien. Ideaal als je fruit in je tuin wilt en niet veel ruimte hebt. Veel klein fruit kan bovendien geleid worden. Denk hierbij aan bramen, frambozen, bessen, kiwi’s en druiven.

Zet kleinfruit op een plekje in de zon. Sommige soorten kunnen ook in de halfschaduw, maar over het algemeen geldt: hoe meer zon, hoe meer vruchten. Zorg voor voedzame grond door voor het aanplanten de grond te verbeteren met compost of een grond verbeterend middel zoals Vivimus. Plaats voor leifruit een plantensteun voor het aanplanten. Plant vervolgens het kleinfruit en haal de bamboestokken weg of maak de ranken los en bind ze aan het rek of de steun die je hebt geplaatst.

Verzorging van Kleinfruit

Check bij de fruitplant van je keuze wanneer deze gesnoeid moet worden. Voor veel soorten geldt dat ze in het vroege voorjaar, voor de bloei, gesnoeid kunnen worden. Door het snoeien wordt de struik verjongd. Geef na het snoeien voeding en doe dit nog een paar keer gedurende het seizoen. Dat kan met compost, koemestkorrels of organische mest. Geef het eerste jaar na het aanplanten voldoende water, zodat hij goed kan wortelen. Staan de fruitstruiken al langer, dan geef je water in droge perioden.

Kleinfruit in de Schaduw

Hoewel veel kleinfruit de zon nodig heeft, zijn er ook soorten die in de schaduw kunnen groeien. Een schaduwtuin betekent niet dat je er geen groenten en fruit kunt telen. Schaduw wordt meestal veroorzaakt door fysieke obstructies zoals gebouwen of bomen die het zonlicht blokkeren. Gebrek aan licht kan echter worden veroorzaakt door dichte bladeren of hoge planten in de buurt. In beide gevallen is het nog steeds mogelijk om kleinfruit in je tuin te telen.

Verschil tussen Zonnige en Schaduwrijke Locaties

Kleinfruit in de schaduw wordt vaak wat langgerekter, omdat de plant op zoek gaat naar meer licht. Kleinfruit dat in de schaduw groeit, levert doorgaans een iets kleinere oogst op, het duurt wat langer voordat het rijp is, en het fruit kan iets minder zoet zijn.

Fruitsoorten die je Beter Niet in de Schaduw Zet

Blauwe bessen, kiwibessen, kiwi's, vijgen en druiven presteren aanzienlijk minder goed of worden minder lekker als je ze in de schaduw plant.

Fruitsoorten die je Wel in de Schaduw Kunt Planten

Kruisbessen staan zelfs liever niet in de volle zon. Daarnaast kun je ook framboos, (doornloze) braam, rode bes, witte bes, roze bes, zwarte bes, Japanse wijnbes, loganberry en tayberry overwegen om te planten.

labels:

Zie ook: