Wie droomt er niet van om te eten uit de natuur, met fruit uit eigen tuin? Het is een manier om (gedeeltelijk) zelfvoorzienend te zijn en dichter bij de natuur te staan. Over het algemeen is fruit uit de tuin net zo veilig als fruit uit de supermarkt.

Recent meldde Trouw dat veel voedsel in de Nederlandse supermarkten bestrijdingsmiddelen bevat die kunnen leiden tot gezondheidsproblemen bij mensen. Trouw meldt dat de gebruikte gifsoorten in verband worden gebracht met onvruchtbaarheid, aangeboren afwijkingen, overgewicht, diabetes, ADHD en autisme. In ongeveer de helft van de Spaanse nectarines, druiven en perziken in Nederlandse winkels zitten chemische bestrijdingsmiddelen. Deze stoffen staan erom bekend dat ze de hormoonhuishouding kunnen verstoren. Helaas zijn deze middelen ook op andere fruitsoorten, groenten, kruiden, zaden, granen, aardappelen en noten aangetroffen.

Risico's en uitzonderingen

Wel zijn er enkele uitzonderingen waarbij je extra moet opletten, of wanneer je het fruit beter niet kunt eten. Soms staat er bij fruitbomen nogal eens op het etiket dat de boom "niet voor consumptie geschikt is", maar dit staat er meer om juridische redenen. Maar dat betekend niet dat alle besjes of vruchten die je in de tuin vindt gewoon in je mond kunt stoppen. Sterker nog, er zijn genoeg sierbomen die giftig fruit dragen.

Let op: Zorg ervoor dat je precies weet wát je op eet. Dit kan betekenen dat je bij het eten van het fruit was misselijk wordt, maar het kan ook echt gevaarlijk zijn.

Als je tuin een vervuilde bodem heeft kan je geen groente of fruit uit je eigen tuin eten. Dit komt omdat de vervuiling of giftige stoffen worden opgenomen in het vruchtvlees van het fruit. Op de Nederlandse bodemkaart kan je gebieden vinden waar de bodem vervuild is. Let ook op de oorsprong van het water wat je gebruikt om te sproeien. Door fruitbomen te besproeien met vervuild water haal je de vervuiling zelf 'in huis'.

Luchtvervuiling, en dan vooral uitlaatgassen van auto's, kunnen in groenten en fruit trekken. Daarom is het aan te bevelen om fruitbomen niet direct aan een drukke weg te planten. Hoewel wij nog niet heel veel hebben kunnen vinden over het effect van luchtvervuiling rondom vliegvelden, zoals Schiphol, is het wel bekend dat in de directe omgeving vervuiling is door PFAS uit het blusschuim.

Belangrijk: Wassen is geen oplossing wanneer je fruit plukt van bomen op een vervuilde bodem. Dit fruit bevat schadelijke stoffen binnen in het fruit, en dat spoel je er niet af.

Moet je fruit uit eigen tuin wassen?

Maar moet je fruit uit eigen tuin nu eigenlijk wassen? Dat hoeft niet persee, maar het is vaak wel fijn om het even met water af te spoelen. Hoewel het fruit uit je eigen tuin dus zeer gezond is kan het wel voorkomen dat een overvliegende vogel zijn behoefte precies op jouw fruitboom laat vallen. Wat vogelpoep op je zelfgeplukte appel kan schadelijk zijn en is zeker niet fris en smakelijk. Schoonmaakmiddelen voor fruit (ja, het bestaat echt) zijn echt niet nodig.

Is zelf geteeld fruit gezonder?

Als het fruit dan niet gevaarlijk is, is het dan misschien gezonder? Dat is niet altijd het geval. Maar vaak is fruit uit je eigen tuin wel biologisch geteeld zonder bestrijdingsmiddelen. En ook laat je het vaak thuis goed afrijpen, in tegenstelling tot de professionele teelt waar fruit vroeger geplukt wordt voor betere houdbaarheid. Dit gezondheidsvoordeel is klein.

Wat niet klein is, is het verschil in smaak. Omdat je thuis heel andere rassen kunt aanplanten, die geselecteerd zijn op smaak en niet alleen productiviteit, en omdat je het fruit goed laat afrijpen, is er een groot verschil in smaak.

Tips voor het wassen van fruit

Algemene wasmethoden

  • Wassen met koud water: Belangrijk is wel dat er een speciale groenteborstel bij wordt gebruikt om effectief te zijn (16).
  • Blancheren: Dit betekent het voedsel heel kort blootstellen aan kokend water, waarna het in koud water wordt gedompeld.
  • Koken: Het koken van fruit kan de hoeveelheid bestrijdingsmiddelen tussen de 40% en 90% laten afnemen volgens onderzoekers (21).
  • Zoutoplossing: Wassen in een oplossing van keukenzout (natriumchloride, NaCl) kan voor een flinke afname zorgen van bestrijdingsmiddelen (23).
  • Bevriezen: Opvallend is dat sommige bestrijdingsmiddelen afnemen door blootstelling aan kou (24).

Een combinatie van de bovenstaande methodes werkt het beste (25).

Specifieke wasmethoden

  • Aardbeien: Het beste kun je ze toch even wassen onder de stromende kraan, met koud of lauw water, dat maakt niet uit. Maar wel pas vlak voordat je ze gaat gebruiken. Aardbeien weken, aardbeien wassen met zout water of aardbeien onderdompelen in azijn. Dat is dus allemaal niet nodig.
  • (Bos)bessen, aardbeien en frambozen: Was je vlak voordat je ze gaat eten, maar nooit onder de kraan. Daar gaan ze kapot van. Het is beter om ze in water te dippen en daarna voorzichtig droog te deppen.
  • Groene groente, zoals sla, spinazie, andijvie en kruiden: Kun je het beste eerst snijden, vervolgens onder de kraan wassen om het zand eraf te halen en daarna in een grote teil met koud water laten weken. Vis de sla en kruiden eruit en de troep blijft op de bodem liggen. Je kunt het nog een keer herhalen als het niet helemaal schoon is.

Bestrijdingsmiddelen verwijderen

Volgens de Europese voedselwaakhond EFSA is 53,3% van de producten in de supermarkt vrij van bestrijdingsmiddelen (12). Dat betekent dat 46,7% wel bestrijdingsmiddelen bevat en 2,8% zelfs over de ‘veilige’ limieten heengaat.

  • Wassen met een base zoals natriumbicarbonaat: het 12 - 15 minuten laten weken van fruit in natriumbicarbonaat kan verschillende soorten bestrijdingsmiddelen met 80% of meer laten afnemen (13).
  • Wassen met een zuur zoals azijn: een 10% verdunning met water kon enkele bestrijdingsmiddelen op tomaten met 43 - 92% verminderen (14).

Tips voor beginners

Als je nog nooit fruit uit je eigen tuin hebt gekweekt kan het misschien lastig zijn om te bepalen waar je moet beginnen. Als je al wat ervaring hebt met het kweken van groenten in de moestuin, maar nog niet met fruit, dan is dit artikel een goed startpunt: de 3 belangrijkste tips voor fruitbomen- en struiken in je moestuin. Als je ook met groenten geen ervaring hebt, en misschien helemaal niet zulke groene vingers hebt, kan je beter hier beginnen: ik ben op zoek nar planten die makkelijk vrucht dragen.

labels: #Ei

Zie ook: