Wist je dat er honderden soorten bonen zijn? Sommigen eten we in de zomermaanden met peul en al, zoals sperziebonen, peultjes en sugar snaps. Anderen 'doppen' we eerst, zoals tuinbonen en doperwten.

Droogbonen zijn bijvoorbeeld bruine, witte, zwarte, kidney, Borlotti, boter- en zwarte ogen bonen. Je kunt gekookte bonen kopen, maar gedroogde bonen zijn vele malen voordeliger. Het bereiden van bonen is een kwestie van plannen; het proces bestaat namelijk uit verschillende stappen: wassen, weken, koken en nawellen.

Do's en Don'ts bij het Bereiden van Zwarte Bonen

Droogbonen bevatten complexe koolhydraten die zorgen voor een stabiele bloedglucosespiegel. Ze bevatten eiwitten en mineralen zoals ijzer en B-vitamines. Ook kunnen droogbonen het LDL-cholesterol verlagen, wat goed is voor je bloedvaten.

Laat bonen weken in ruim water, ze nemen veel vocht op. Een stukje kombu (zeewier) is wel een goed idee. 50 gram gedroogde bonen geeft ongeveer 110 gram gekookt resultaat.

Fytinezuur is een 'antinutriënt', het beschermt de plant maar zorgt in ons lichaam voor een verminderde opname van mineralen zoals magnesium, ijzer en zink.

Stappen voor het Bereiden van Gedroogde Zwarte Bonen

  1. Wassen: Het eerste wat je doet voordat je de bonen gaat weken, is ze overdoen in een vergiet en de kapotte, lelijke exemplaren eruit vissen. Daarna spoel je ze goed af voordat je ze in de week zet.
  2. Weken: Doe de bonen in een ruime schaal. Schenk er schoon water op en zorg dat ze ruim onder water staan. De hoeveelheid bonen zal nu gaan verdubbelen. Laat ze afgedekt in de schaal staan. De bonen hebben minimaal 8 tot 12 uur nodig om het vocht op te nemen. Daarom is de nacht het meest handige moment om de bonen te weken. Na het weken spoel je de bonen (in de ochtend) af tot het water helder ziet.
  3. Koken: Vervolgens doe je de bonen over in een pan met water, de slowcooker of de multicooker, afhankelijk van hoe je ze wilt gaan bereiden. Nu het is het ook moment om smaakmakers toe te voegen. Laurierblaadjes, ui, knoflookteentjes of groentebouillon zijn perfecte smaakmakers voor je bonen. Zout kun je het beste toevoegen als de kooktijd verstreken is. Je kookt de bonen dus niet met zout, maar voegt dit achteraf naar smaak toe.

Koken in een Pan

Als de bonen geweekt zijn, kun je ze koken in een pan met ruim water. Op de verpakking kun je lezen hoelang de kooktijd is voor de bonen die je bereidt. Voeg smaakmakers toe en breng ze na het koken op smaak met zout. De kooktijd ligt bij de meeste bonen ergens tussen de 60 en 90 minuten.

Bonen Koken in de Slowcooker

Als je bonen wilt koken in de slowcooker week je ze ook vooraf. Je kunt dit het beste ’s nachts doen. In de ochtend spoel je ze af en daarna kun je ze garen in de slowcooker. Geweekte bonen hebben ongeveer 8 uur nodig op low of 4 tot 6 uur op high. Voeg smaakmakers toe en breng ze na het koken pas op smaak met zout. Zorg dat de bonen tijdens het koken ruim onder water staan. Er kan een schuimlaagje ontstaan op het water, schep deze eraf.

Onder Hoge Druk Bereiden in de Multicooker

Na het weken hoeven de meeste bonen in de multicooker nog maar 5 tot 8 minuten gekookt te worden. Grotere bonen zoals bruine bonen en kidney bonen hebben ongeveer 6 tot 8 minuten nodig. Kleinere bonen zoals zwarte en witte bonen hebben een kooktijd tussen de 5 en 7 minuten. Het is ook een beetje persoonlijk. Houd je van een iets stevigere boon dan houd je een kortere kooktijd aan. Voor een zachtere boon hou je de langere kooktijd aan. Ik gebruik hiervoor het manual programma en stel deze handmatig in. Voor het vocht hanteer ik 1 deel bonen op 2,5 delen water.

Opmerking: je kunt bonen ook ongeweekt koken in een multicooker onder hoge druk. De kooktijd ligt dan ongeveer rond de 35 minuten op manual. Persoonlijk heeft dit niet mijn voorkeur, want de bonen worden niet gelijkmatig gekookt. Je krijgt dan een combinatie van ongare bonen en te zachte bonen. Dit probleem heb je niet als je ze vooraf weekt.

Wel of Niet Weken?

Online kun je veel informatie vinden over het koken van bonen. Wel weken of niet weken en waarom moet je bonen vooraf weken? Het heeft mijn voorkeur om de bonen altijd te weken, ook al kost dit tijd. Weken zorgt ervoor dat er bepaalde stofjes in de bonen (anti-nutriënten) worden afgebroken. de conclusie is dat als je de bonen weekt je lichaam ze daarna makkelijker kan verteren.

Koken en Nawellen: Neem Even de Tijd

De kooktijd kan verschillen van boon tot boon, wat oudere bonen hebben langer nodig. Test daarom de gaarheid van de bonen door een boon uit het kookwater te vissen. Je kunt hem dan proeven of tussen je vingers platdrukken. Stevig aan de buitenkant en romig aan de binnenkant is perfect.

Haal dan de pan van het vuur en voeg zout naar smaak toe. Laat de bonen nog even staan in het zoute water, dit is het befaamde 'nawellen'. Haal de kombu uit het kookwater. Als het nog in tact is kun je het hergebruiken. Giet vervolgens de bonen af en verwerk of bewaar ze. Kook gerust wat meer voor door een salade, soep of om hummus van te maken.

Zwarte Bonen in de Keuken

Zwarte bonen zijn een heerlijk en gezond ingrediënt in vele Mexicaanse gerechten. Ook in de Braziliaanse keuken worden ze vaak gebruikt. Zo zijn ze het belangrijkste vegetarische onderdeel van de nationale bonenschotel, feijoada.

Zwarte bonen zijn er in verschillende vormen:

  • Gedroogde zwarte bonen: Het meest algemeen en vaak het goedkoopst.
  • Zwarte bonen in blik: Deze bonen zitten meestal in het bonennat en zijn direct te gebruiken in de keuken.

Beide soorten zijn verkrijgbaar in de toko of reformwinkel en in de meeste grotere supermarkten. Deze Mexicaanse zwarte bonen moeten overigens niet verward worden met Aziatische zwarte bonen, oftewel “tau-sie”.

Gekookte Bonen Bewaren

Eenmaal gekookt kun je de bonen bewaren in hun eigen vocht in een bakje in de koelkast. Op deze manier zijn ze zeker een week houdbaar. Je kunt ze ook invriezen in het kookvocht. Maak er handige porties van bijvoorbeeld 250 gram.

Snelkookpan: Een Handige Oplossing

Zelf bonen koken is altijd even een werkje. Je moet er op tijd aan denken de bonen onder water te zetten, zodat ze een uur of 24 kunnen weken. Het koken zelf kan best lang duren, vooral als ze oud zijn kan het uren duren. Toch is er een antwoord op deze problemen, namelijk de snelkookpan! Of als je een multicooker hebt, werkt dit natuurlijk ook met de snelkookfunctie van dat apparaat.

Weken van gedroogde bonen is ín de snelkookpan is niet echt nodig. Sommige mensen kiezen ervoor om de totale kooktijd wat omhoog te schroeven als ze niet-voorgeweekte bonen koken. Dat kan. Toch ben ik meer van de twee fasen (kook)methode. Dus eerst weken, door de bonen 24 uur in (al dan niet zout) water te laten staan en daarna (kort) koken.

Als je de bonen wil weken in de snelkookpan vul de pan met bonen en water, zorg ervoor dat ze ruim onder water komen te staan. Sluit de deksel een breng je de pan op de hoogste druk, via het fornuis, zet daarbij ook de stand van het ventiel op de hoogste druk. In het geval van de multicooker, kun je deze het beste manueel instellen op de hoogste druk.

Na het weken kun je het weekwater, of kookwater weggooien. Doe de bonen in de pan en vul het aan met vers water tot de bonen goed onder staan. Dit is ook het moment om smaakmakers toe te voegen zoals bouillon, ui, kruiden, knoflook of rode peper. Tijdens het koken dringen de smaken echt diep de bonen binnen. Dat krijg je later niet meer voor elkaar, want dan kun je de bonen alleen nog omringen door smaakmakers.

De kooktijd van de bonen, hangt een beetje af van het type boon. Ik begin bij de meeste bonen bij 7 minuten op hoge druk. Soms als bonen snel kapot koken, zoals witte bonen of boterbonen is 5 minuten (als ze geweekt zijn) al genoeg.

Ik laat de bonen zowel in de multicooker als in de snelkookpan staan tot de druk van nature ontsnapt is. Dat wil zeggen dat ik het vuur of de warmhoudstand uit zet en overal vanaf blijf tot de veiligheidspin naar beneden is gevallen en de pan veilig open kan.

Gooi het kookvocht van bonen niet weg! Het kookvocht daarentegen, zou ik absoluut niet weggooien. Ik vries het zelf sowieso in in de bakjes waarin ik ook de bonen invries. Het is smaakvol en heeft een lekkere hartige bonensmaak, plus natuurlijk nog de smaak van de smaakmakers die je zelf hebt toegevoegd.

Tips & Tricks voor Smaakvolle Bonen

  • Als je de bonen in een kruidig gerecht gaat gebruiken, zoals een curry of chili, is het op zich voldoende om ze gewoon in water met eventueel wat zout te koken.
  • Als je wilt dat de bonen van zichzelf al heel smaakvol zijn, is het zeker aan te raden om wat smaakmakers aan het kookwater toe te voegen.
  • Voeg zout toe helemaal aan het begin, bij het weken al zout toe te voegen. Het zout maakt de schilletjes dan zacht, zodat de bonen heel gelijkmatig gaar worden en ook mooi heel blijven.

Vuistregels voor het Koken van Gedroogde Bonen

  1. Laat gedroogde bonen altijd een nachtje weken. Het weken verkort de kooktijd én zorgt er voor dat je ze makkelijker verteerd. Een nachtje in vers kraanwater is voldoende.
  2. Kook de gedroogde bonen op laag vuur Kook de gedroogde bonen in twee keer zoveel water als dat je bonen hebt. Dus heb je 1 kop bonen, kook ze dan in 2 koppen water. Breng ze op hoog vuur aan de kook en zet het vuur op z’n laagst als het water kookt. Kijk op de verpakking hoe lang ze moeten koken.
  3. Kook ze zacht Kook bonen tot ze héél zacht zijn. Al dente is hier niet van toepassing. Hoe zachter de bonen gekookt zijn hoe beter je ze verteerd. Bij de meeste bonen ligt de kooktijd tussen 45 minuten en 2 uur.
  4. Voeg op ’t laatst een scheutje (appel)azijn toeVoeg, als de bonen gaar zijn, een eetlepel appelazijn toe. Niet eerder! De azijn breekt de onverteerbare suikers in de bonen af en haalt de smaak op.
  5. Ratio droge bonen en gekookte bonen is 1:3 Dus 1 kopje gedroogde bonen staat gelijk aan 3 koppen gekookte bonen. Dus houdt daar rekening mee als je de bonen in een recept gebruikt.
  6. Gebruik ze direct of bewaar ze Gekookte bonen kun je direct verwerken of tot 5 dagen in de koelkast bewaren. Wil je ze langer bewaren? Laat ze dan volledig afkoelen en zet ze in de vriezer. Dan blijven ze tot 3 maanden goed.
  7. Vuistregel voor kant-en-klare bonen: Spoel bonen uit blik of pot altijd af. Het dikke bonenvocht in blik bevat de meeste natrium en hoewel je zout nodig hebt is een overdaad aan zout slecht voor de bloeddruk. Ook kan dit vocht voor maag- en darmklachten zorgen. Spoel daarom altijd bonen uit blik of pot af.

Bewaaradvies Gedroogde Zwarte Bonen

Gedroogde zwarte bonen kun je ongeveer een jaar bewaren. Bewaar je ze langer dan wordt de schil wat harder en als je ze dan wilt eten moet je ze langer weken en koken. Bewaar de gedroogde bonen in een koele, droge, donkere plek. Let goed dat de verpakking echt afgesloten is. Je kunt de bonen beter weggooien als ze beschimmeld zijn, muf ruiken of gekiemd zijn. Dit alles gebeurt onder invloed van licht, vocht en warmte. De zwarte bonen in blik zijn al verhit en zijn zeer lang houdbaar. Je kunt ze op kamertemperatuur ongeveer een jaar bewaren zonder dat de hun kleur, smaak en textuur verliezen.

Receptideeën met Zwarte Bonen

Je kunt er eindeloos mee variëren. Probeer ze eens in een salade, met rijst, op een broodje, als bonenburger, in een soep, in een lekker Mexicaans gerecht of zelfs als krokante snack.

labels: #Ei

Zie ook: