Paksoi is een langwerpige koolsoort met groene bladeren en opvallend dikke lichtgroene tot helderwitte bladstelen. Vanwege de aangename knapperigheid en de milde smaak is deze groente in de Aziatische keuken heel populair, maar ook in onze streken zie je hem steeds vaker. En terecht: niet alleen is deze groente zeer gezond, maar ook is paksoi veelzijdig genoeg om zowel in exotische roerbakschotels als in Hollandse stamppotten te schitteren.

Wat is Paksoi?

Paksoi is plantkundig gezien nauw verwant aan Chinese kool. Dat kun je eigenlijk nog vooral zien aan het opvallende kleurverschil tussen de witte bladstelen en de licht- tot donkergroene bladeren. De groeiwijze is echter behoorlijk verschillend. Waar Chinese kool een dichte krop vormt, vergelijkbaar met voor onze contreien typische bladkoolsoorten zoals rode en witte kool, savooiekool en spitskool, heeft de paksoiplant een betrekkelijk open structuur. En dat is leuk voor in de keuken, want zo kun je de verschillen tussen de stengels en de bladeren optimaal benutten.

De paksoiplant is al zeer lang in cultuur: 1.500 of misschien zelfs wel meer dan 5.000 jaar. Van oorsprong werd deze koolsoort vrijwel exclusief in China geteeld. Daar komt ook de naam vandaan: paksoi betekent letterlijk “witte groente”, naar de kleur van de bladstelen, in de Kantonese taal. Aan de smaak zal dat in ieder geval niet gelegen hebben. Toegegeven, de combinatie met Chinese gerechten en bereidingen is uitstekend, maar deze groente leent zich voor nog veel meer toepassingen.

Deze groente heeft namelijk een lekker frisse, misschien een tikje pittige smaak. De koolsmaak zoals je die terugvindt in bijvoorbeeld boerenkool of savooiekool ontbreekt vrijwel volledig. Dat betekent dat je heel veel kanten op kunt, van een pittig roerbakgerecht tot een Mexicaanse groentevulling voor tortilla’s of een bijgerecht bij gebakken vis of vlees. Maar het is dan ook niet de smaak die deze groente zijn karakter geeft. Dat is toch vooral de textuur. De vlezige, dikke stengels zijn knapperig; rauw zelfs bijna krokant, net zoals selderij. De grote, lepelvormige bladeren zijn daarentegen dun en sappig, en heel mild van smaak. In dat opzicht is paksoi te vergelijken met snijbiet, maar het markante verschil in textuur tussen bladeren en stengels is nog uitgesprokener.

Deze groente bestaat voor bijna 95 procent uit water, net zoals veel andere blad- en stengelgroentes. Het overige gedeelte zit echter bomvol met vitamines en mineralen. Het is dan ook niet overdreven om te stellen dat dit een zeer gezonde groente is. En, voor wie op de pondjes let: paksoi bevat opmerkenswaardig weinig calorieën. 13 kilocalorieën per 100 gram, om precies te zijn. Zelfs voor een groente is dat zeer weinig. De verhouding tussen nuttige voedingsstoffen en calorieën is daarmee dus bijzonder gunstig.

Hoe Paksoi te Bereiden?

Er bestaan eigenlijk geen koolsoorten die zo 1-2-3 in de pan kunnen. Paksoi is daar geen uitzondering op, maar dat wil nog niet zeggen dat we je zouden aanraden om deze groente voorgesneden te kopen. Begin door de krop in de lengte, dus van boven naar onder, doormidden te snijden. Zo kun je de beide helften namelijk van binnen en buiten gemakkelijk afspoelen onder de kraan. Probeer de bladeren zoveel mogelijk bij elkaar te houden, zodat de gehalveerde kroppen niet uit elkaar vallen. Snijd vervolgens een plakje van de onderkant af.

Verwijder ook de kleine maar harde kern, die in een halfronde tot kegelachtige vorm omhoogsteekt. Leg de helften met het rechte snijvlak naar beneden op je snijplank. Nu kun je ze in iedere vorm snijden die je wilt. Bij bijna iedere bereiding zullen reepjes het handigste zijn. Snijd daarvoor de helften nogmaals van boven naar beneden doormidden. Bij een grote krop kun je dat zelfs een paar keer doen, zodat je lange, smalle repen naast elkaar hebt. Die kun je dan overdwars doormidden snijden, in reepjes dus. Probeer de bladeren en de bladstelen apart te houden, of snijd de bladstelen in veel dunnere reepjes. De stelen hebben namelijk een stuk langer nodig om te garen dan de bladeren.

  • Wokken of Roerbakken: Paksoi staat bij veel mensen bekend als een typische roerbakgroente. En inderdaad, daar leent deze knapperige koolsoort zich uitstekend voor. Voor het beste resultaat laat je de pan eerst loeiheet worden en doe je niet te veel tegelijkertijd in de pan. Reken voor de bladstelen een minuut of drie tot vijf en voeg daarna pas de reepjes blad toe. Zodra die beginnen te slinken, meestal na één of twee minuten, is het geheel heerlijk beetgaar en klaar om te serveren.
  • Bakken en/of Stoven: Gaat de wok je wat te snel, of heb je gewoon zin in een andere variant van deze groente, kies dan eens voor bakken en/of stoven. De wat langere bereidingstijd geeft je de mogelijkheid om paksoi een beetje te karamelliseren, haast zoals je met bijvoorbeeld witlof zou doen. Snijd de krop in de lengterichting in een paar stukken en verwijder zoveel mogelijk de bladeren, zodat die niet overgaar worden. Bak ze op halfhoog vuur in een minuutje of tien á vijftien lichtbruin en beetgaar.
  • Oven: Een soortgelijk effect als bij bakken of stoven kun je sorteren door paksoi in de oven te bereiden. Grote stukken rooster of glaceer je in een minuutje of tien tot vijftien heerlijk beetgaar in een voorverwarmde oven op circa 200 graden.
  • Koken: Verwarm een bodempje water in een flinke pan. Voeg ook een snufje zout toe. Snijd de paksoi in reepjes. Kook eerst de witte bladstelen in vier tot zes minuten bijna beetgaar. Doe dan de reepjes blad in de pan en wacht tot ze beginnen te slinken. Meestal duurt dat nog geen minuut.
  • Stomen: Als je paksoi wilt stomen, kun je de groente het beste in smalle reepjes snijden. Tip: je kunt gemakkelijk een vrijwel identiek resultaat behalen door de paksoibladeren in de magnetron te bereiden.
  • Rauw: Paksoi is uitstekend rauw te verwerken. De prachtig knapperige wit en groene reepjes van deze groente kunnen bijvoorbeeld prima rauw door een stamppot Hollandse stijl, á la onze rauwe andijviestamppot. En, wederom net zoals andijvie, kun je deze groente ook heel goed gebruiken als basis voor een salade.

Gegrilde Paksoi: Een Heerlijk Recept

Zó donders lekker is deze koolhydraatarme gegrilde paksoi! Dat komt vooral door die fantastische oosterse smaakcombinatie van gember, knoflook en sojasaus. Erg eenvoudig maar ongelooflijk smaakvol! Smaakt samen die heerlijk knapperige gegrilde paksoi helemaal perfect. Al met al bevat de groente (ik rekende 600 gram paksoi) met die lekkere saus 5.8 gram koolhydraten per portie.

Zelf vind ik gegrilde paksoi eigenlijk wel het makkelijkst om klaar te maken: gewoon een stronk paksoi wassen en in de lengte in vieren snijden tussen de hete grill leggen. Ondertussen maak ik dat hemelse sausje wat er overheen gegoten wordt *mjummie*. Als het een lunch is laat je het bij de paksoi met dat sausje, maar eet je het als hoofdgerecht (zoals wij) dan maak je er bijvoorbeeld een oosters vispakketje bij. Of een lekker mals tonijnspiesje of deze saté in een glaasje kan ook, als het maar een oosters tintje heeft. Wat vind jij hiervan?

Ingrediënten:

  • Paksoi
  • Gember
  • Knoflook
  • Sojasaus
  • Sesamzaad
  • Ui
  • Citroensap
  • Olie of boter
  • Zoetstof (optioneel)

Bereiding:

  1. Snijd de stronk paksoi in vieren en was ze onder stromend water, maak droog.
  2. Grill de stronken ongeveer 10 minuten tussen een tafelgrill of in een grillpan.
  3. Rooster ondertussen het sesamzaad in een droge koekenpan en laat afkoelen op een schoteltje.

Saus:

  1. Snipper de ui en fruit die in een steelpannetje met dikke bodem met wat olie of boter.
  2. Rasp gember en knoflook erboven en voeg sesamolie, sojasaus en citroensap toe.
  3. Proef en breng op smaak met een druppel zoetstof.

Serveer per persoon twee ¼ stronken op een bord, giet het sausje erover en bestrooi tot slot met het geroosterde sesamzaad.

Recept 1: Supersimpele Geglaceerde Paksoi uit de Oven

Bijgerecht voor vier personen.

  1. Verwarm de oven voor op 200 graden.
  2. Neem twee tot vier kleine paksoistronkjes, snijd ze in de lengterichting in vier stukken, spoel ze af en verwijder de harde kern.
  3. Leg de stukken in een brede, lage, ovenvaste schaal.
  4. Besprenkel het geheel met wat (olijf)olie, zout en peper.
  5. Schuif in de oven en laat de groente in circa 15 minuten beetgaar worden. Tussendoor één keer voorzichtig doorscheppen.

Zo bereid is dit een heerlijk bijgerecht bij allerlei maaltijden, zelfs al bij een stukje vlees of vis en (gebakken) aardappelen.

Recept 2: Aziatische Salade met Rauwe Paksoi

Bijgerecht voor vier personen.

  1. Rooster om te beginnen een handje pinda’s of cashewnoten en laat ze afkoelen, om ze later grof te hakken.
  2. Maak dan de dressing. Doe 2 cm verse gember, 2 teentjes knoflook, 1 tl mosterd, 2 tl citroensap, 1 tl zoete ketjap, 1 tl oestersaus, zout, peper en ca. 4 el sesamolie of (extra vergine) olijfolie in een staafmixer met bakje of een blender en pureer tot een gladde saus. (Of snijd/rasp de gember en knoflook zeer fijn en meng het geheel met de hand.)
  3. Maak dan de salade. Snijd een paksoistronk in reepjes en twee puntpaprika’s en drie steeltjes bosui in ringetjes. Meng door elkaar en giet er de dressing over.

Garneren met de pinda’s of cashewnoten.

Zalm met Paksoi en Miso Sojadressing uit de Oven

Een verrassend en heerlijk oven recept. Door de zalm eerst met de miso sojadressing te marineren krijg je een heerlijk stukje sappige vis uit de oven. Door het vel aan de zalm te laten beschermt dit de vis tegen uitdrogen in de oven. Wanneer de zalm eenmaal gaar is schuif je het vel er zo af.

En je zal verbaasd zijn hoe smakelijk en knapperig de gemarineerde paksoi uit de oven komt. Onze kids waren tegen mijn verwachting in ook super enthousiast.

Ingrediënten:

  • 4 stukjes zalmfilet, liefst met huid
  • 1 verse paksoi
  • 1 theelepel (donkere) miso
  • 2 eetlepels sojasaus
  • 1 eetlepel sesamolie
  • ½ rode peper, fijngehakt
  • 1 cm verse gember, geschild en geraspt
  • 1 teen knoflook, geperst
  • Halve limoen
  • 1 eetlepel bosui, in fijne reepjes gesneden
  • 1 eetlepel geroosterde sesamzaadjes
  • Gekookte rijst of noodles om er eventueel bij te serveren

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 180 graden.
  2. Doe de miso, sojasaus, sesamolie, rode peper, gember, knoflook, bosui in een kom. Knijp een halve limoen erboven uit.
  3. Roer alles even om en breng op smaak met een beetje zwarte peper en eventueel zeezout.
  4. Spoel de zalmfilet af onder koud water en leg in een kom. Schep ⅓ van de miso sojadressing over de zalm. Zorg ervoor dat alle zalmstukken bedekt zijn met de dressing en zet weg in de koelkast.
  5. Halveer de paksoi over de lengte. Leg de twee paksoi helften met de platte zijde naar boven. Bestrijk de paksoi helften met ⅔ van de miso sojadressing.
  6. Plaats de ovenplaat voor 10 à 12 minuten in de oven totdat de paksoi zacht begint te worden.
  7. Verlaag de oven naar 160 graden. Leg de stukken zalm met het vel naar beneden tussen de paksoi op de ovenplaat.
  8. Plaats de ovenplaat voor nog eens 8 minuten terug in de oven.
  9. Haal de ovenplaat uit de oven als de vis net gaar is. Garneer eventueel met een beetje overgebleven reepjes rode peper, bosui en de sesamzaadjes. Serveer direct.

Paksoi bewaren

Een typische portiegrootte is lekker groot, zo’n 300 tot 350 gram per persoon. Deze groente slinkt aardig wat tijdens de bereiding, dus er blijft dan ongeveer 200 tot 250 gram van over. Paksoi bewaren gaat het beste in de koelkast, in een open plastic zak in de groentelade. Laat je niet misleiden door het lekker frisse en stevige uiterlijk van deze groente, want de houdbaarheid is ook in de koelkast eigenlijk maar heel beperkt: enkele dagen tot maximaal een week.

Wil je deze groente langer bewaren, dan is invriezen een optie. Gebruik het liefste alleen de bladstelen, snijd ze in grove reepjes en blancheer ze 1 tot 2 minuten. Vries ze direct in, in kleine porties, en ontdooi ze pas in de pan. Zo blijft de groente minstens een half jaar houdbaar.

Paksoi komt oorspronkelijk uit Azië, maar de Nederlandse bodem en het Nederlandse klimaat blijken deze groente prima te bevallen. Als je paksoi zelf gaat kweken, let er dan op dat deze groente snel groeit en nog sneller doorschiet. Dat betekent dat je het beste pas kunt inzaaien vanaf half juli, of juist al in de vroege lente (niet in de volle grond, want nachtvorst is funest voor jonge (kiem)planten). Bij gunstige omstandigheden kun je al na zes weken oogsten.

Overige Recepten en Tips

  • Kip Kerrie ‘Ana Nasi’: Bereid de paksoi door ‘m te grillen en serveer hem bij een nasi van kip kerrie en ananas.
  • Pad Thai met Rijst: Vervang de traditionele pinda’s door cashewnoten voor een nieuwe twist.
  • Pittige Sichuan Hotpot: Zet een grote pan kokende bouillon op tafel, zodat iedereen zijn of haar favoriete vlees of groenten erin kan garen.

labels: #Oven

Zie ook: