Het bewaren van restjes eten is natuurlijk heel duurzaam, maar hoe veilig is het opnieuw opwarmen van voedsel eigenlijk? Hierover gaan nogal wat verhalen rond. De één zegt dat bepaalde voedingsmiddelen absoluut niet opnieuw verhit mogen worden, terwijl de ander dit soort opmerkingen naar het land der fabelen verwijst.

Voedselvergiftiging: Een Overzicht

Je kunt voedselvergiftiging oplopen als je iets eet dat vervuild is met schadelijke bacteriën, parasieten, virussen of gifstoffen. Het kan een reeks symptomen veroorzaken waaronder vooral vaak maag- en buikpijn, diarree, braken, misselijkheid en verlies van eetlust. Zwangere vrouwen, kleine kinderen, ouderen en mannen met chronische ziektes lopen meer kans ziek te worden door voedselvergiftiging.

Bepaalde voedingsmiddelen veroorzaken vaker voedselvergiftiging dan andere, vooral als ze niet op de juiste manier worden bewaard, bereid of gekookt. Hieronder een aantal voorbeelden:

  1. Rauw en niet-gaar vlees van gevogelte: Door het eten van rauw en niet-gaar vlees van gevogelte zoals kip, eend en kalkoen loop je een hoog risico op voedselvergiftiging. Om het risico te beperken is het dus zaak om gevogelte heel goed te garen.
  2. Groenten: Groenten zijn ook vaak een bron voor voedselvergiftiging, vooral als ze rauw worden gegeten. Om het risico te minimaliseren moet je sla altijd goed wassen voor het eten.
  3. Vis en schelpdieren: Vis en schelpdieren vormen een veelvoorkomende bron van voedselvergiftiging. Om het risico te verkleinen kun je het best zeevoedsel uit de winkel halen en ervoor zorgen dat je het gekoeld of bevroren bewaart voordat je het kookt. Zorg er ook goed voor dat de vis helemaal gaar wordt en kook mosselen en oesters tot de schelpen opengaan.
  4. Rijst: Rijst is een van de oudste granen en het is basisvoedsel voor meer dan de helft van de wereldbevolking. Maar als het gaat om voedselvergiftiging dan is het wel een risicovol voedingsmiddel.
  5. Vleeswaren: Vleeswaren zoals ham, bacon, salami en worst kunnen een bron van voedselvergiftiging vormen. Hotdogs, gehakt, saucijsjes en ham moeten door-en-door gaar zijn en dienen direct na het bereiden te worden opgegeten.
  6. Ongepasteuriseerde zuivel: Voedselfabrikanten pasteuriseren zuivelproducten zoals melk en kaas om ze veiliger te maken voor consumptie. Om het risico op voedselvergiftiging door ongepasteuriseerde zuivel te verkleinen is het raadzaam om gepasteuriseerde producten te kopen.
  7. Eieren: Rauwe en te zacht gekookte eieren kunnen Salmonellabacteriën bevatten. Om het risico te verlagen moet je geen eieren eten met een kapotte of vieze schaal.
  8. Fruitproducten: Er is een grote kans op voedselvergiftiging door de Listeriabacterie in fruit dat op de grond groeit, zoals de cantaloupe-, water- en honingmeloen. Fruit wassen voordat je het eet kan het risico verminderen, net als koken. Als je meloen eet, zorg er dan voor dat je de schil wast. Eet fruit zodra het gesneden is of leg het in de koelkast.
  9. Rauwe kiemgroenten: Kiemen gebeurt onder vochtige en warme omstandigheden, wat een ideale omgeving is voor de groei van bacteriën.

Rijst: Een Risicovol Voedingsmiddel

Rijst is een risicovol voedingsmiddel vanwege de Bacillus cereus. Ongekookte rijst kan sporen van Bacillus cereus bevatten, een bacterie die toxines produceert die voedselvergiftiging kan veroorzaken. Sporen van deze bacterie kunnen in ongekookte rijst zitten en ze kunnen weer uitgroeien tot bacteriën en zich vermenigvuldigen na het koken.

Bacillus cereus is één van de veroorzakers van een voedselvergiftiging. De bacterie Bacillus cereus komt wijd verspreid in de natuur voor. De bacterie maakt in de darmen een gifstof aan die vaak een voedselvergiftiging veroorzaakt. Bacillus cereus kan sporen vormen die goed kunnen overleven en hittebestendig zijn. Sporen zijn bacteriecellen in een soort slaapstand. Deze kunnen zich later weer ontwikkelen tot bacteriën.

Symptomen van een besmetting

Mensen die besmet raken merken dat snel. De eerste misselijkheid en braken begint een half uur tot 5 uur na de besmetting. Soms heb je ook last van buikkramp, hoofdpijn, koorts of diarree. Meestal zijn de klachten binnen 24 uur verdwenen.

Mensen die besmet raken met deze variant van Bacillus cereus, merken dat 8 tot 16 uur na het eten van het besmette gerecht. Zij lijden vooral aan diarree en buikpijn, maar misselijkheid en braken kan ook voorkomen. Ook hier zijn de klachten vaak binnen 24 uur verdwenen.

Hoe kun je een besmetting voorkomen?

  • koel gekookte rijst zo snel mogelijk af, bijvoorbeeld door ze eerst in een bak koud water te zetten.
  • vervolgens binnen 2 uur in de koelkast.
  • dagen houdbaar.
  • Verhit eten voor gebruik.

Het Opnieuw Opwarmen van Rijst

Ook het opnieuw opwarmen van rijst- en pastagerecht is volgens verschillende nieuwsbronnen iets wat men beter niet kan doen. Als dit soort gerechten te lang of niet koel genoeg bewaard worden en daarna in de magnetron of pan belanden, kan het zijn dat iemand de bacillus cereus bacterie binnenkrijgt.

Het Voedingscentrum adviseert daarom op rijst- en pastagerecht na de eerste bereiding snel af te kolen tot 4 graden en daarna niet langer dan 2 dagen te bewaren in de koelkast. Als u het binnen dat tijdsbestek opnieuw verwarmd en opeet is er meestal niets aan de hand.

Restjes Bewaren: Tips en Richtlijnen

Restjes over na het eten? Zonde om weg te gooien, maar hoe lang kun je ze eigenlijk bewaren in de koelkast? Volgens het Voedingscentrum kun je de meeste restjes in de koelkast 1 tot 2 dagen veilig bewaren.

  1. Laat eerst afkoelen: Laat restjes eerst afkoelen tot kamertemperatuur, maar niet langer dan 2 uur buiten de koelkast.
  2. Gebruik schone bewaarbakken: Kies voor luchtdichte bewaardozen of goed afgedekte schalen.
  3. Zet je koelkast op maximaal 4 °C: Bij deze temperatuur rem je de groei van bacteriën het beste.

Ja, als je ze direct na afkoelen invriest. In de vriezer zijn de meeste gerechten 2 tot 3 maanden houdbaar. Ruik eraan, kijk naar kleurverandering en proef eventueel een klein beetje.

Het is beter om ze eerst kort te laten afkoelen, maar wacht niet langer dan 2 uur. De meeste restjes kun je 1 tot 2 dagen in de koelkast bewaren, mits je ze goed verpakt en je koelkast op 4 °C staat. Laat ze niet te lang buiten de koelkast staan, warm ze goed op en eet ze niet vaker dan één keer opnieuw.

Het Gebruik van de Magnetron

Veel mensen gebruiken plastic bakjes om iets op te warmen in de magnetron. Er wordt weleens gezegd dat deze bakjes giftige stoffen afgeven aan het eten, maar dat is niet waar. Het is niet altijd verstandig om dit te bewaren en opnieuw op te eten. De meeste mensen die iets willen opwarmen doen dit in de magnetron. Op zich niets mis mee, maar de magnetron warmt eten niet altijd gelijkmatig op.

De meeste glazen en aardewerk bakjes kunnen gewoon in de magnetron. Met plastic moet je echter extra goed opletten, want voor je het weet smelt het bakje en is 'ie rijp voor de vuilnisbak. Om erachter te komen of je een bakje (of serives) hebt dat geschikt is voor de magnetron kun je zoeken naar een icoontje dat meestal op de onderkant afgebeeld staat.

Het ‘microwave-safe’ icoontje is te herkennen aan een magnetron of servies icoon met golflijntjes erin of erboven. Tref je dit icoon aan, dan kun je het bakje of servies veilig opwarmen in de magnetron.

De witte bakjes die je vaak meekrijgt bij afhaalrestaurants of toko's kunnen ook in de magnetron of in de vriezer. Deze zijn gemaakt van polypropeen (ook wel polypropyleen) wat een stevige en wendbare eigenschap heeft. Je kunt ze daardoor gebruiken om eten in warm te houden en te bewaren of om een kliekje in op te warmen in de magnetron.

Allereerst zijn dit de bakjes waarop het ‘microwave-safe’ icoon ontbreekt. Maar ook bakjes van aluminium kunnen niet tegen de magnetron. Door de warmte geeft het aluminium vonken en kan het een kletterend geluid geven, wat ook nog eens voor kortsluiting kan zorgen.

Ook plastic bakjes van piepschuim uit de supermarkt of de verpakking van een kant-en-klare soep kunnen niet in de magnetron. Bij deze verpakkingen komen schadelijke stoffen vrij als ze verwarmd worden.

Er zijn namelijk diverse groenten die nitraten bevatten waardoor je het niet een tweede keer kunt opwarmen in de magnetron. Nitraat is een stof die omgezet kan worden in nitriet, wat schadelijk is voor de gezondheid. Veel bladgroenten, zoals sla, andijvie en spinazie bevatten deze stof. Wanneer je een van deze producten opnieuw wilt opwarmen is het volgens het voedselcentrum verstandig om het kliekje snel te laten afkoelen en te bewaren in een koelkast met een temperatuur van 4 graden. Zo krijgen de bacteriën die nitriet aanmaken weinig kans om te groeien.

Tip: Verhit kliekjes altijd door tot ze stomend heet zijn. Je weet dan zeker dat alle bacteriën gedood zijn!

Over het algemeen is het opwarmen van eten in een plastic bakje niet de meest ideale manier. Zoals hierboven staat omschreven staat op de meeste plastic bakjes als het goed is aangegeven of ze in de magnetron opgewarmd kunnen worden, maar lang niet bij allemaal waardoor je kans hebt dat er toch eens een bakje smelt of dat er plastic in je eten komt.

Polypropyleen is warmtebestendig en goedgekeurd om eten in op te warmen. Ze hebben geen risico om schadelijke stoffen te lekken in het eten. Toch kan een dunwandig bakje wel gaan smelten door de hitte als de temperatuur langdurig hoog blijft.

Polystyreen kan niet smelten, maar kan wel kleine hoeveelheden styreen lekken door de warmte. Dit is een kankerverwekkende stof waardoor het niet geschikt is voor het opwarmen van maaltijden.

Wanneer PET verwarmd wordt kan er antimoon lekken, deze stof kan maag- en darmproblemen veroorzaken.

Als deze stof in je eten komt kan het een hoge bloeddruk veroorzaken en het kan invloed hebben op de prostaatklieren.

Daarom kun je eigenlijk nog het beste je eten eerst op een bord scheppen en daarna pas (met bord en al) opwarmen in de magnetron, óf glazen vershoudbakjes gebruiken. Bij beide opties loop je geen risico op lekkende chemicaliën.

labels:

Zie ook: