Moet je een blik doperwten of een pak rijst weggooien zodra de houdbaarheidsdatum is geweest? En wat doe je met het pak wanneer het al open is? Hoe serieus moeten we de houdbaarheidsdatum eigenlijk nemen?
Wat is een Houdbaarheidsdatum?
Een houdbaarheidsdatum is een wettelijk voorgeschreven vermelding op een levensmiddel. Het is een vermelding die de klant informatie geeft over de uiterste datum, waarop het product kan worden gegeten of gedronken en hoelang het kan worden bewaard. In Nederland is de houdbaarheidsdatum in het Warenwetbesluit Etikettering van levensmiddelen geregeld.
Er zijn 3 soorten houdbaarheidsdatums:
- Tenminste Houdbaar Tot (THT)
- Te Gebruiken Tot (TGT)
- Producten zonder datum
Tenminste Houdbaar Tot (THT)
Deze datum staat vermeld op voedingsmiddelen die niet zo snel bederven. Het betekent dat de fabrikant garandeert, dat het product tot de genoemde datum lekker smaakt en veilig te eten is. Na deze datum kan de kwaliteit, zoals smaak, geur of kleur, van het product achteruit gaan. Je kunt het vaak nog wel zonder gevaar eten.
Deze THT-datum kan staan op zowel gekoelde- als op niet gekoelde producten. Bij producten die je niet gekoeld kunt bewaren, gaat vooral de kwaliteit achteruit na de THT-datum. Denk aan meel, koffie, snoep en frisdranken. Deze producten kunnen vaak nog prima gegeten worden na de THT-datum. Groente in blik is zelfs nog jaren na de THT-datum eetbaar.
Er zijn ook producten met een THT-datum die je in de koelkast moet bewaren. Deze producten bederven eerder. Je moet dan denken aan: vleeswaren, zachte kaas, yoghurt en slagroom. Voor deze producten geeft de THT-datum wel goed aan hoe lang je een product veilig kunt bewaren.
Producten waarvan de THT-datum is verstreken, mogen volgens de wet gewoon worden verkocht. Als dit gebeurt, is dit op verantwoordelijkheid van de verkoper. Voor jezelf geldt, dat je goed moet kijken of dat het product er nog normaal uitziet (denk aan verdachte plekjes) en bepaal of het product goed ruikt. Ruikt het muf of erg sterk, gooi het dan weg.
Te Gebruiken Tot (TGT)
De TGT houdbaarheidsdatum staat op producten die wel snel bederven zoals: vis, vlees, voorgesneden zakjes groenten, verse vruchtensap, maaltijden uit de koeling. Deze producten zijn eetbaar tot en met de datum die op de verpakking staat, maar dan moet de verpakking wel goed dicht zijn.
Deze datum is de laatste dag, waarop je het product nog veilig kunt gebruiken. Zelfs niet als het er nog goed uitziet en ruikt. Na deze datum kunnen er in bijvoorbeeld een zakje nasi-groenten of in gehakt al ziekteverwekkers, zoals bacteriën groeien. Die kun je vaak niet zien, ruiken of proeven, maar je kunt er wel ziek van worden.
Wanneer er een TGT-datum op het product staat, moet er ook een bewaarinstructie op staan. Zet deze producten altijd zo snel mogelijk in de koelkast en stel de temperatuur van de koelkast in op 4-6 °C. Producten met een verlopen TGT-datum mogen niet meer worden verkocht.
Door de producten kort na aankoop in te vriezen, kun je de houdbaarheid verlengen tot na de TGT-datum.
Producten Zonder Datum
Er zijn ook producten waarbij volgens de wet geen houdbaarheidsdatum verplicht is. Bij deze producten kun je zelf de kwaliteit in de gaten houden en beslis je op basis van het uiterlijk en de geur of het product nog goed is. Ziet het brood of fruit er nog goed uit, dan kun je het nog eten.
Gerookte Zalm: Warm en Koud
Zalm, vers, gerookt of gebakken, is een van de meest gegeten vissoorten. Het roken van zalm is oorspronkelijk ontstaan als conserveringsmethode om de vis langer houdbaar te maken. Tegenwoordig roken we zalm voornamelijk voor de smaakbeleving. Er zijn twee bekende rooktechnieken: warm gerookte en koud gerookte zalm.
Koud Gerookte Zalm
Koud gerookte zalm wordt gepekeld, gedroogd en op lage temperatuur gerookt in een rookoven. Dit proces duurt 8 tot 24 uur. De temperatuur van de rookoven komt niet boven de 25 °C. Koud gerookte zalm is niet rauw, maar ook niet helemaal gaar. Voor zwangere vrouwen is het beter om dit niet te eten.
Warm Gerookte Zalm
Warm gerookte zalm wordt op een hogere temperatuur gerookt, tot circa 75 °C. Net als bij koud gerookte zalm is warm gerookte zalm eerst gepekeld met zout. Door de hoge temperatuur wordt de zalm gegaard. Voor zwangere vrouwen is warm gerookte zalm veilig om te eten omdat mogelijke bacteriën door de temperatuur zijn verdwenen.
Houdbaarheid van Gerookte Zalm
Op verpakkingen van gerookte zalm staat veel onduidelijke informatie over de houdbaarheid van het product. De Consumentenbond beoordeelde de versheid en hygiëne van de gerookte zalm in de supermarkt en bekeek ook de bewaarinformatie op de verpakking. Aan dat laatste bleek nogal wat te mankeren.
Op 13 van de 20 onderzochte producten staat een tenminste-houdbaar-tot-datum (tht) in plaats van een te-gebruiken-tot-datum (tgt). Ook op het houdbaarheidsadvies na openen is het nodige aan te merken. Op de helft van de 20 verpakkingen staat het vage advies 'na openen beperkt houdbaar'. Volgens de bond is de tekst: 'na openen binnen 48 uur consumeren', duidelijker. Op slechts op 6 van de 20 verpakkingen wordt het advies gegeven om de zalm op maximaal 4 graden Celsius te bewaren, terwijl dit het veiligste advies is.
Gerookte zalm is tot twee dagen na opening houdbaar. Verse vis in een geopende verpakking kun je volgens het Voedingscentrum namelijk het beste dezelfde dag na opening nog opeten.
Wat te Doen Na de Houdbaarheidsdatum?
Het is hartstikke zonde dat zo’n negen procent van ons eten jaarlijks in de prullenbak verdwijnt. Maar wat te doen als je vis in de koelkast vindt waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken? Het is niet alleen zonde om eten weg te gooien, maar ook een verspilling van geld. Toch kan het gebeuren dat je nog vis in de koelkast hebt liggen.
Op vis staat een TGT-datum. Dat betekent te gebruiken tot. Of er staat ‘gebruiken tot en met’. Hoe dan ook, dat is de uiterste datum waarop je de vis nog kunt bereiden en eten.
Belangrijk: Is een product eenmaal geopend, dan gaat de geprinte houdbaarheidsdatum vaak niet meer op. In dat geval verschilt het per product hoelang je dit kan bewaren.
Tips voor het Bewaren van Gerookte Zalm
- Bewaar gerookte zalm altijd in de koelkast op maximaal 4 graden Celsius.
- Na opening is gerookte zalm nog 2 dagen houdbaar in de koelkast.
- Kijk, ruik en voel aan de zalm voordat je het opeet. Als de zalm raar ruikt, een rare kleur heeft of plakkerig aanvoelt, kun je het beter niet meer opeten.
- Overweeg om de zalm direct na aankoop in te vriezen om de houdbaarheid te verlengen.
Overzicht van Houdbaarheid van Producten
Hieronder een klein overzicht van verschillende soorten producten (in verpakking) die een afwijkende houdbaarheid hebben:
| Product | Houdbaarheid |
|---|---|
| Rijst, thee, pasta’s | Enkele jaren |
| Frisdranken | Enkele jaren |
| Koekjes, chips | Enkele maanden |
| Groenten en fruit in blik | Enkele jaren |
| Jam en zoetwaren | Enkele jaren |
| Soep in blik | Enkele jaren |
Invriezen van Producten
Je kunt bepaalde producten natuurlijk ook invriezen om de houdbaarheid te verlengen:
| Product | Houdbaarheid in de vriezer |
|---|---|
| Rauw rundvlees | 6 tot 12 maanden |
| Rauw varkensvlees | 4 maanden |
| Rauw gehakt | 2 tot 3 maanden |
| Rauwe kip | 9 maanden |
| Gebakken en gebraden vlees | 3 maanden |
| Groenten | 10 tot 12 maanden |
| Kruiden | 6 maanden |
| Gebak met slagroom | 1 maand |
| Gebak zonder slagroom | 3 maanden |
| Kant-en-klare maaltijden en kliekjes | 3 maanden |
Zie ook:
- Recept met Gerookte Kip en Rijst: Snel, Makkelijk & Boordevol Smaak!
- Recepten met Gerookte Zalm en Aardappelen: Snel, Simpel en Smakelijk
- Zalmtartaar met gerookte zalm: Verfijnd en Smaakvol!
- Koolhydraatarme salade gerookte kip? Makkelijk & Snel!
- Ontdek Welke Groenten Perfect Zijn voor Je Salade – De Lekkerste Combinaties!
- Ontdek Dit Supersimpele Vegetarische Pasta Recept met Wortel – Snel & Heerlijk!




