Misschien herken je het wel: buikpijn na het eten. Ruim de helft van de bevolking heeft wel eens buikpijn na het eten. Vaak gaat dit samen met een opgeblazen gevoel en/of winderigheid. Dit kan komen doordat je te snel gegeten hebt, je teveel gegeten hebt, het eten te vet was of je hebt iets gegeten waar je gevoelig voor bent.

Mogelijke Oorzaken van een Gespannen Buik

Er zijn veel verschillende oorzaken van een opgeblazen gevoel in de buik. Buikpijn kan op verschillende plaatsen in de buik voorkomen en soms samengaan met andere klachten zoals misselijkheid of opboeren. Soms is de buikpijn verklaarbaar, maar ook heel vaak onverklaarbaar. De beleving van buikpijn is voor iedereen anders. Buikpijn kan veel oorzaken hebben. Daarom is het vaak moeilijk de goede oorzaak te achterhalen. Het kan veroorzaakt worden door een aandoening, maar ook door leefstijlfactoren.

Vaak komt buikpijn door vet eten, een buikgriepvirus, verstopping, stress of menstruatie. Echter kan je buikpijn ook andere oorzaken hebben en daarom is het belangrijk om oplettend te blijven wanneer je regelmatig of constant buikpijn ervaart.

Andere mogelijke oorzaken zijn:

  • Medicijnen: Slik je bij pijn wel eens een pijnstiller tegen ontstekingen, zoals ibuprofen of diclofenac (NSAID's)? Daarvan krijg je geen last van je maag. Moet je door een ziekte pijnstillers tegen ontstekingen slikken? Bespreek met je huisarts wat je dan kunt doen. Ook van deze medicijnen kun je last krijgen van je maag: medicijnen die je bloedvaten open zetten (nitraten) of bloedverdunners (DOAC's). Misschien slik je het medicijn niet op de goede tijd. Kijk op de verpakking wanneer je het moet slikken. Helpt dit niet? Vraag je huisarts wat je kunt doen.
  • Maagproblemen: Soms heb je last van je maag door een maagzweer, of door de maagbacterie. Heel soms heb je last van je maag door maagkanker. Je kunt ook last hebben doordat je maag langzamer werkt. Of doordat de spier tussen je maag en slokdarm wat slapper is. Bij een middenrif-breuk kun je ook last hebben van je maag. De bovenkant van je maag steekt dan een beetje boven het middenrif uit.
  • Voeding: Van roken, alcohol en frisdrank met prik kun je last krijgen van je maag. Je kunt ook meer last hebben als je vet of pittig hebt gegeten, of na het eten van ui, chocola, pepermunt of zuur fruit zoals sinaasappel.
  • Druk op je buik: Door meer druk op je buik kan eten makkelijker omhoog komen.

Maagklachten ontstaan niet door angst, somberheid of stress.

Welk soort voedsel kan buikpijn veroorzaken?

Er zijn verschillende etenswaren die kunnen zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Als je hier vaak last van hebt, dan kan het helpen om deze voedingsmiddelen te vermijden en eventueel te vervangen door iets waar jouw maag en darmen beter tegen kunnen.

  • Tarwe, gerst en rogge: tarwe, gerst en rogge bevatten gluten. Dit komt voor in de meeste broodsoorten, pasta’s, tortilla’s, pizza’s, cake, koek, pannenkoeken en meer. Als je coeliakie of een glutenallergie hebt, kunnen deze producten voor ernstige spijsverteringsproblemen zorgen. Alternatief: tegenwoordig zijn er veel glutenvrije producten verkrijgbaar. Ook kun je kiezen voor quinoa, boekweit, amandelmeel of kokosmeel.
  • Zuivelproducten: onder zuivelproducten verstaan we: melk, kaas, kwark, yoghurt en boter. Zuivel is heel voedzaam en een bron van eiwitten en calcium, maar zuivel bevat ook lactose. Lactose is een melksuiker en in Nederland kan 15% van de bevolking dit melksuiker niet goed afbreken. In dit geval spreken we van lactose intolerantie, wat kan zorgen voor een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid en diarree. Alternatief: er zijn tegenwoordig veel alternatieven voor zuivel verkrijgbaar, zoals kokos-, rijst-, soja- of amandelmelk. Ook is er zuivelvrije kaas verkrijgbaar.
  • Bonen en linzen: bonen en linzen zijn peulvruchten en ze bevatten veel eiwitten, koolhydraten, vezels en verschillende vitamines en mineralen. Daarnaast bevatten de meeste peulvruchten bevatten ook suikers: galactanen. Deze kunnen voor een opgeblazen gevoel of buikpijn zorgen. Alternatief: het kan helpen om peulvruchten eerst te laten weken. Ook kun je kiezen voor granen, vlees of quinoa om peulvruchten te vervangen.
  • Broccoli en ook andere kruisbloemige groenten: zoals, bloemkool, witte kool en spruitjes: deze groenten zijn heel gezond en ze bevatten veel voedingsstoffen. Maar ze kunnen ook zorgen voor een opgeblazen gevoel en buikpijn na het eten. Het kan helpen om deze groenten eerst te koken. Alternatief: gelukkig zijn er veel alternatieven zoals spinazie, sla, komkommer en zoete aardappelen.
  • Uien en knoflook: deze zorgen voor smaak maar ze bevatten ook fructanen. Fructanen zijn oplosbare vezels die voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en buikpijn kunnen zorgen. Alternatief: de knoflook en uien koken of bakken kan helpen.
  • Koolzuurhoudende dranken: zoals frisdranken en bier bevatten veel kooldioxide. Een deel van dit gas blijft in je spijsverteringssysteem hangen wat voor buikpijn kan zorgen. Ook bier is koolzuurhoudend en het wordt gemaakt uit bronnen van fermenteerbare koolhydraten zoals gerst, mais, tarwe en rijst. Dit kan voor een opgeblazen gevoel zorgen.
  • Zoetstoffen: er zijn veel suikervrije producten op de markt die gebruik maken van suikervervangers. In deze producten wordt gebruikt gemaakt van stoffen als xylitol, sorbitol of mannitol om voor een zoete smaak te zorgen. Het nadeel van deze stoffen is dat ze je een geblazen gevoel of buikpijn kunnen geven. Alternatief: gebruik in plaats daarvan een product met de zoetstoffen erythritol of stevia. Deze stoffen zijn beter te verteren.

Symptomen van Maagproblemen

Als je last hebt van je maag, heb je meestal 1 of meer van deze dingen:

  • pijn bovenin je buik (maagpijn) Dit kan 's nachts erger worden. Na het eten kan het minder worden. Of juist erger.
  • pijn of een branderig gevoel achter je borstbeen (brandend maagzuur) Bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen na het eten.
  • zuur eten of drinken komt uit je maag in je keel of mond Bijvoorbeeld als je bukt of gaat liggen na het eten.

Wat te doen bij een gespannen buik na het eten?

Vaak krijg je vanzelf minder last van je maag. Blijf gezond leven. Dan heb je minder kans dat je weer last krijgt. Slik je een maagmedicijn, doe dat dan zo kort mogelijk. Probeer de adviezen in deze tekst 3 weken. Helpen ze niet? Maak dan een afspraak met je huisarts. Er is misschien een test nodig om te weten of je de maagbacterie hebt.

Dit kan helpen om minder last te krijgen van je maag:

  • Extra kussens in bed: Heb je vooral klachten als je in bed ligt? Het helpt als je hoofd hoger ligt. Leg bijvoorbeeld een extra kussen onder je hoofd, nek en schouders. Of zet het hoofdeinde van je bed een stukje hoger.
  • Eten, drinken en roken: Ben je te zwaar, probeer dan af te vallen. Dan kun je minder last krijgen van je maag. Eet gezonder en beweeg meer. Wil je hulp om gezonder te eten of af te vallen? Maak een afspraak bij een diëtist. Rook je, vraag dan hulp om te stoppen met roken van je huisarts, de praktijkondersteuner of een coach. Als je gestopt bent, heb je meestal minder last van je maag.
  • Krijg je steeds last van je maag na bepaald eten of drinken? Bijvoorbeeld na vet eten of pittig eten? Eet dat dan een tijdje niet. Zo merk je of je minder last krijgt. Stop niet met het eten of drinken van verschillende dingen tegelijk. Je weet dan niet wat helpt om minder last te krijgen van je maag. Drink geen frisdrank met prik. Drink je alcohol? Je kunt proberen of het helpt als je geen of minder alcohol drinkt.
  • Stress: Heb je last van stress of andere psychische klachten? Kijk bij psychische klachten of stress wat daarbij helpt. Als je je psychisch beter voelt, heb je vaak ook minder last van je maag.

Wanneer moet je de huisarts bellen?

Direct bellen

Bel direct de huisarts of huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze dingen hebt:

  • Je poep is plakkerig en zwart (dus niet donkerbruin).
  • Je geeft bloed over.
  • Je blijft overgeven. De pijn gaat niet meer weg.
  • De pijn is zo erg dat je het niet meer volhoudt.
  • Je voelt je suf en valt steeds bijna flauw.
  • Je hebt heftige buikpijn en koorts.
  • Je hebt heftige buikpijn die erger wordt als je beweegt.
  • De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat.
  • De pijn wordt erger als je hoest of lacht.

Wel bellen, geen haast

Bel je huisarts op werkdagen of maak een afspraak als 1 of meer van deze dingen voor jou kloppen:

  • Je hebt de adviezen 3 weken geprobeerd, maar ze helpen niet.
  • Je hebt in je kindertijd gewoond in een gebied waar veel mensen de maagbacterie hebben. Zoals Azië, Afrika, Midden-Amerika, Zuid-Amerika en het zuiden en oosten van Europa.
  • Je klachten veranderen. Of je krijgt meer of steeds weer last van je maag.

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Mensen met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) of Irritable Bowel Syndrome (IBS) hebben vaak buikpijn en problemen met de stoelgang. Het is een chronische aandoening, zonder dat er zichtbare afwijkingen in de darm zijn te zien. Naar schatting heeft 5 tot 10 procent van de Nederlanders er last van. PDS is van persoon tot persoon verschillend.

De oorzaak van PDS is niet precies bekend. Waarschijnlijk spelen verschillende factoren een rol. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat PDS te maken heeft met de samenwerking tussen de hersenen en de darmen. Bij PDS maakt de darm te veel of juist te weinig bewegingen.

Symptomen van PDS

De klachten bij PDS verschillen vaak per persoon en van dag tot dag. Sommige hebben continu klachten, terwijl andere een tijd geen last hebben. De ernst van de klachten varieert ook. Je kan last hebben van diarree, verstopping, of een combinatie van beide. Buikpijn is een veelvoorkomende klacht.

Veel mensen hebben een opgeblazen gevoel of een zichtbaar opgezette buik. De klachten worden meestal erger in de loop van de dag en na het eten. Klachten zoals bloed bij de ontlasting, onverklaarbaar gewichtsverlies of koorts horen niet bij PDS. Ga met deze klachten direct naar huisarts.

Diagnose van PDS

Om te bepalen of je PDS hebt, stelt je huisarts vragen over je klachten en onderzoekt je buik. Soms is ook nog onderzoek van bloed of ontlasting nodig om de diagnose te stellen. Soms weet een huisarts niet zeker of er sprake is van PDS. Om andere aandoeningen uit te sluiten kan je huisarts je doorverwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Op basis van de Rome IV-criteria wordt de diagnose gesteld.

Behandeling van PDS

Er zijn verschillende behandelingen voor PDS. Wat voor de ene persoon werkt, heeft bij de ander geen effect. Je moet dus, samen met je arts of diëtist, op zoek naar een aanpak die voor jou werkt. De basis van de behandeling is altijd de combinatie van anders eten, gezond leven en minder stress. Daarnaast kunnen ook supplementen, medicijnen of andere therapieën helpen. Helaas worden de meeste mensen met PDS niet volledig klachtenvrij met een behandeling.

Medicijnen die de klachten bij PDS kunnen verminderen:

  • Middelen die de ontlasting zachter kunnen maken
  • Bulkvormers
  • Darmprikkelende middelen
  • Linaclotide
  • Diarreeremmers
  • Krampwerende middelen
  • Antidepressiva

Naast medicijnen zijn er andere middelen die een positief effect kunnen hebben op de klachten bij PDS. Al tientallen jaren is pepermuntolie een aanbevolen middel voor de behandeling van PDS. Probiotica is een verzamelnaam voor producten met goede darmbacteriën die de microbioom kunnen ondersteunen. Ze zijn verkrijgbaar in pillen, capsules, poeders of drankjes.

Veel mensen met PDS ervaren dat spanning en stress een duidelijke invloed heeft op hun klachten. De buikklachten zijn dan een signaal van het lichaam dat er overbelasting is, net zoals hoofdpijn dat kan zijn. Voorbeelden van effectieve therapieën bij PDS zijn hypnotherapie, cognitieve gedragstherapie of bekkenbodemfysiotherapie.

Voedingsadvies bij PDS

Voeding speelt een grote rol bij PDS. Vrijwel alle patiënten geven aan dat voeding van invloed is op hun klachten en dat bepaalde voedingsmiddelen klachten kunnen verergeren en andere deze juist weer kunnen verminderen. Om erachter te komen welke voeding bij jou klachten geeft, kun je het FODMAP-dieet doen onder begeleiding van een diëtist.

Als je zelf voedingsmiddelen mijdt omdat je denkt dat je er klachten van krijgt, bestaat het gevaar dat je voeding uiteindelijk heel eenzijdig wordt. Hierdoor kunnen tekorten aan voedingsstoffen ontstaan, zoals bepaalde vitamines en mineralen. Daarom is het aan te raden om voor voedingsadviezen altijd naar een diëtist te gaan.

FODMAP Dieet

Om erachter te komen welke stoffen jouw lichaam minder goed kan verdragen, is er het FODMAP dieet. Dit is een streng dieet en het is wel aan te raden dit altijd met behulp van een diëtist(e) te doen.

Algemene tips voor een gezonde spijsvertering

Hier zijn enkele algemene tips die kunnen helpen bij een gezonde spijsvertering:

  • Gevarieerd eten: Ondanks dat bepaalde voedingsmiddelen kunnen zorgen voor buikpijn na het eten, blijft het erg belangrijk om afwisselend te eten. Zolang jij gezond en gevarieerd eet, kun je klachten voorkomen.
  • Vezelrijk eten: Voldoende vezels uit volkoren producten, groenten en fruit zijn belangrijk voor een goede spijsvertering. Het wordt aanbevolen om dagelijks 30 gram vezels te eten voor vrouwen en 40 gram voor mannen.
  • Aandachtig eten: Als je te veel of te snel eet krijg je sneller buikpijn na het eten. Neem de tijd om te eten. Schrok je eten niet op, maar zorg dat je ziet wat je eet en kauw aandachtig. Geniet ervan! Door goed te kauwen kunnen de spijsverteringsenzymen in je speeksel goed werken. Deze enzymen knippen het eten in kleine stukjes. Ook zorgt goed kauwen en langzamer eten voor een sneller verzadigd gevoel.
  • Voldoende drinken: Tenminste anderhalve liter tot twee liter per dag. Drink liever geen frisdrank of alcohol.
  • Stress vermijden: Heb je bijvoorbeeld veel last van stress, dan kun je krampen, rommelden darmen of diarree krijgen. Dit komt omdat je darmen en hersenen zijn met elkaar verbonden door de langste zenuw van je lichaam. De Nervus vagus. De hersenen en darmen communiceren continu met elkaar.
  • Regelmatig naar het toilet gaan: Houd het niet te lang op en ga zodra je aandrang voelt. Zorg ook dat je de juiste houding aanneemt op het toilet.

Overzicht van Medicijnen

Hieronder een overzicht van medicijnen die vaak gebruikt worden bij maag- en darmklachten:

Medicijn Gebruik Meer Informatie
Algeldraat en magnesiumhydroxide Binden en neutraliseren maagzuur Apotheek.nl
Diclofenac Ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) Apotheek.nl
Ibuprofen Ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) Apotheek.nl
Metformine Verlaagt de bloedsuiker Apotheek.nl
Naproxen Ontstekingsremmende pijnstiller (NSAID) Apotheek.nl
Prednison Bijnierschorshormoon, remt ontstekingen Apotheek.nl
Spironolacton Kaliumsparend plasmiddel Apotheek.nl

labels:

Zie ook: