In Brabant is het worstenbroodje een begrip. Het is een broodje van wit brooddeeg met een worstje van gehakt erin. Ieder jaar wordt er zelfs gestreden om de titel ‘het Lekkerste Brabantse Worstenbroodje’. Dit worstenbroodje is vroeger ontstaan als een manier om restvlees te verwerken en langer houdbaar te maken. Tegenwoordig is dat niet meer aan de orde. Het worstje wordt nu gemaakt van pittig gekruid half om half gehakt. Vèrs, wel te verstaan.

Worstenbroodjes zijn er in heel veel verschillende varianten. Waarvan het saucijzenbroodje en de hot Dog de meest populairste zijn in Nederland. Ik hoef vast niet uit te leggen, dat deze worstenbroodjes in regel niet onder het kopje ” gezond” en ” verantwoord” vallen.

De Herkomst en Samenstelling van het Worstenbroodje

De naam Brabantse worstenbroodjes is inmiddels zo ingeburgerd in Nederland, dat iedereen er automatisch vanuit gaat dat deze lekkernij uit Brabant komt. Maar is dit zo? Ja, worstenbroodjes zijn inderdaad verbonden met de Brabantse eetcultuur. De eerste broodjes werden namelijk gemaakt in Noord-Brabant.

Het worstenbroodje werd traditioneel gegeten tijdens feestdagen en bijzondere gelegenheden, maar tegenwoordig kun je ze het hele jaar door vinden bij bakkerijen en supermarkten.

Een worstenbroodje is een hartige snack, gemaakt van worst omhuld door zacht brooddeeg. Over het algemeen wordt er witbrood gebruikt voor het omhulsel. Voor de vulling kan gekozen worden voor gehakt, rund of kip. In de meeste ambachtelijke en (geheime) familierecepten wordt gekozen voor gekruid varkensgehakt.

De basis ingrediënten zijn:

  • Brooddeeg (meestal gemaakt van tarwebloem, gist, water, suiker, zout en boter).
  • Vulling (mengsel van varkensgehakt, paneermeel, ui, ei, peper en zout).
  • Kruiden (soms worden extra kruiden zoals knoflook of nootmuskaat toegevoegd).

Voedingswaarden en Calorieën

Omdat het recept per bakkerij en recept kan verschillen, zijn er geen standaard voedingswaarden te geven. Daarom delen we hieronder de gemiddelde voedingswaarden van een ambachtelijk Brabants worstenbroodje (per 100 gram):

Voedingswaarde Per 100 gram
Calorieën 300 - 350 kcal
Eiwitten 10 - 15 gram
Koolhydraten 30 - 35 gram
Suikers 2 - 4 gram
Vetten 15 - 20 gram
Verzadigd vet 5 - 7 gram
Zout 1 - 1,5 gram

Hoewel een worstenbroodje een lekkere hartige snack is, is het geen tussendoortje wat perfect past in een gezond voedingsschema. Omdat de traditionele worstenbroodjes veel vet bevatten, zijn ze rijk aan calorieën. Ook wordt er wit brooddeeg gebruikt, wat een minder ‘gezonde keuze’ is dan volkoren brood. Door de hoge hoeveelheid calorieën, verzadigd vet en zout, is een worstenbroodje geen snack die we je aanraden om dagelijks te nemen.

Natuurlijk kan het geen kwaad om zo af en toe te genieten van deze lekkernij. Zolang je er maar rekening mee houdt in jouw voedingsschema.

Gezondere Alternatieven

Het traditionele Brabantse worstenbroodje recept is, zoals je hierboven hebt gelezen, niet de meest verantwoorde snack. Gelukkig kun je een worstenbroodje gezonder maken met een paar kleine aanpassingen. Als eerst kun je het varkensgehakt vervangen door mager rundergehakt of kipgehakt. Dit bevat minder verzadigde vetten en meestal meer eiwitten. Voor veganisten is het een optie om te kiezen voor een plantaardige vleesvervanger. Daarnaast kun je het witbrood vervangen door volkoren deeg. Dit levert meer voedingsvezels en complexe koolhydraten in plaats van suikers. Ook kun je wat minder zout toevoegen bij het kruiden van het worstenbroodje.

Ik heb ze jarenlang zelf gemaakt volgens een traditioneel (bakkers-)recept. Daarom ging ik vorig jaar ging ik aan de slag om een koolhydraatarme versie van het worstenbroodje te maken. Misschien zijn deze ‘keto’ worstenbroodjes nog eenvoudiger om te maken dan traditionele worstenbroodjes. Je hebt nu niet te maken met gistdeeg, waardoor je geen gedoe hebt met rijzen.

Het resultaat was verrukkelijk! Het gehakt was inderdaad lekker kruidig en het deeg… knapperig aan de buitenkant en heerlijk zacht van binnen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet zou willen ruilen voor een traditioneel worstenbroodje. Zo’n worstenbroodje is handig voor een snelle lunch of ’s avonds bij een maaltijdsoep. Je kunt ze ook invriezen en opwarmen in de oven. Je hoeft ze daarvoor niet te ontdooien.

Vegetarische Opties

Vaak ben je als vegetariër (of flexitariër) aangewezen op vegetarisch 'gehakt'. Echter wilde ik eigenlijk een vulling die wat meer smaak heeft en niet perse soja bevat. En dus kwam ik op het idee om linzen oesterzwammen, oregano, gerookt paprikapoeder en worcestersaus te gebruiken. Let trouwens goed op: niet alle worcestersaus is vegetarisch. Soms wordt het gemaakt met ansjovis.

De oesterzwammen, samen met de worcestersaus, zorgen voor een lekker volle en vlezige 'umami' smaak (lekker hartig). De vulling is een klein beetje dunner dan bij een traditioneel worstenbroodje, maar minstens net zo lekker.

Tips voor het Zelf Maken van Gezondere Worstenbroodjes

Door alles ZELF TE MAKEN hou je niet alleen de complete regie over wat je in jouw alternatieven stopt, ook ben je in regel veel goedkoper uit, gezonder uit en het is ook nog eens leuk om te doen.

  • Koolhydraatarme variant: Warm het deeg eventueel net voor het rollen even op in de magnetron. Let wel op dat je ze niet te lang erin zet, want anders krijg je gare kaas-amandel-balletjes.
  • Bewaren: Je kunt de worstenbroodjes prima in de vriezer bewaren en opwarmen in de oven. Leg ze dan bevroren in een voorverwarmde oven op 175 graden voor circa 15-20 minuten. Zelf even in de gaten houden en controleren, want elke oven is anders!

Hoe Kun je Worstenbroodjes het Beste Opwarmen?

Een Brabants worstenbroodje is natuurlijk het lekkerst wanneer deze warm is. Vers uit de bakkerij zijn deze broodjes het meest smaakvol. Je kunt ze echter ook thuis opwarmen in de magnetron, oven of airfryer. Maar wat is de beste keus? Voor het behouden van de smaak en textuur kun je het best kiezen voor het opwarmen van een worstenbroodje in de oven of airfryer. Hier wordt namelijk hete lucht gebruikt tijdens het verwarmen. Opwarmen in de magnetron is het snelst, maar het worstenbroodje verliest wel textuur en wordt minder knapperig.

Zo warm je worstenbroodjes het best op:

  • Oven: verwarm de oven op 180 graden en leg het worstenbroodje op een bakplaat en laat deze 10 tot 15 minuten afbakken.
  • Airfryer: verwarm de airfryer tot 160 graden en bak het broodje zo’n 5 tot 7 minuten.
  • Magnetron: leg het worstenbroodje op een bord en verwarm deze ongeveer 2 minuten middelhoge stand.

labels: #Recept #Brood #Worst

Zie ook: