Van tijd tot tijd ben ik gék op een bord West Afrikaans eten. Bij voorkeur een goede stoofschotel die je - samen met een flinke bol fufu - lekker met je handen kunt eten. In Ghana is eten meer dan alleen een maaltijd - het is een moment om te verbinden, te delen en samen te genieten. We hopen dat je er net zoveel van geniet als wij.

Wat is fufu precies?

Fufu is een populair gerecht uit West-Afrika, met name in Togo. Fufu is een soort deegbal die je als koolhydraten bij de maaltijd eet. Net als aardappels of rijst dus. Je scheurt er met je hand een stukje van en daarmee schep je de rest van je eten op.

Doordat het van zichzelf weinig smaak heeft, neemt ’t de smaak van de saus goed op. Daarom eet je het meestal i.c.m. soep of een stoofschotel zoals deze plasas. Je kunt fufu maken van verschillende zetmeelbronnen. Van cassave of groene bakbanaan bijvoorbeeld. Ook kun je pakken ‘fufu meel’ kopen bij de toko. Die kun je (net zoals instant aardappelpuree) aanmaken met water. Dat scheelt je al het zware werk!

Maak je fufu van meel? Volg dan de gebruiksaanwijzingen op de verpakking. Maak je het - zoals ik - van cassave? Kook dan 250 gr cassave per persoon in grote stukken gaar in licht gezouten water. Afgieten, een klontje boter erbij en stampen maar! En met stampen bedoel ik ook écht doorgaan totdat alle zetmeel in de cassave zich bindt tot een plakkerig deeg. Op de traditionele manier geef je het een paar honderd hele rake klappen. Maar een staafmixer gebruiken kan natuurlijk ook.

Er bestaan vele fufu-achtige gerechten in heel Afrika. In Oostafrika heb je bijvoorbeeld ugali, in Zuid Afrika sadza. In West Afrika wordt fufu voornamelijk gemaakt met yam wortelen, soms gecombineerd met bakbanaan. In Centraal Afrika gebruikt men eerder maniok.

Het kost heel wat tijd en kracht om een goede fufu te bereiden. Je moet de yam wortelen koken, vervolgens schillen en dan fijnstampen tot het een smeuige massa wordt (zoals aardappelpuree, enkel iets steviger). De fufu moet behoorlijk dik zijn maar pas op voor klonten!

Fufu kan gegeten worden met elk soort dikke saus, stoofpotten of zelfs soep. Om fufu te eten gebruik je de rechterhand (dit is belangrijk, het wordt als uitermate onbeleefd beschouwd om je linkerhand te gebruiken daar deze hand als onrein beschouwd wordt, thuis doe je natuurlijk wat je wil) om een stukje van de fufu af te nemen.

Vorm er een balletje van en druk daar een holte in. Gebruik het balletje om de saus, soep of wat je dan ook maar eet, mee op te nemen en breng het naar je mond.

Schil de yams en snijd ze in grote stukken. Plaats de yams in een grote pan en voeg koud water toe tot ze onder staan. Breng aan de kook en kook de yams tot ze gaar zijn (+/- 0,5 uur). Giet af en spoel de yams af onder koud water. Verwijder de schil van de yams.

Doe de yams terug in de pan en voeg de boter toe. Stamp ze fijn met een aardappelstamper, klop en roer ze vervolgens met een houten lepel tot een volledig gladde, samenhangende, elastisch-taaie puree. Hiervoor zijn misschien twee personen nodig: een die roert en een die de pan vasthoudt.

De fufu moet behoorlijk dik zijn maar pas op voor klonten! Het fufudeeg in een steelpan en verhit op laag vuur. Togolese fufu is een eenvoudig maar voedzaam gerecht dat een hoofdbestanddeel vormt van de Afrikaanse keuken. Met dit recept kun je makkelijk thuis genieten van deze heerlijke authentieke maaltijd.

Fufu heeft zijn oorsprong in West-Afrika, waar het al eeuwen een basisvoedsel is. Dit voedzame gerecht werd vaak bereid met lokaal verkrijgbare ingrediënten zoals yams en cassave. Het was en blijft een centraal onderdeel van de culinaire en culturele tradities in landen zoals Togo, Ghana en Nigeria.

Yams zijn te koop in winkels waar tropische producten worden verkocht, en soms bij de betere groentekraam op de markt.

Ghanese pindastoofschotel (Nkatse Knwan)

Het recept voor deze Ghanese pindastoofschotel (Nkatse Knwan) heb ik uit het boek Power Queens Culinair de werelddelen. Hierin delen vrouwen hun levensverhaal alsmede hun Surinaamse, Caribische en Ghanese familierecepten. Deze heerlijke kruidige stoofpot vol smaak en textuur laat jou even in Ghana wanen.

De rijke tomaten en pindasaus gaat in dit recept perfect samen met de rijst en de peulvruchten. De Ghanese pindastoofschotel is ook bekend als groundnut soup. Het is een van de meest populaire en geliefde gerechten in West-Afrika. Het is een heerlijke en rijk gevulde soort pindasoep met kip.

Als serveertip bij dit gerecht wordt in het boek rijst, aardappels, yam of fufu met plantain aanbevolen. Ik heb er zilvervliesrijst met zwarte bonen bij geserveerd. Voor veel reizigers in Ghana is deze ‘pindasoep’ het ultieme Ghanese eten.

De soep kan dik en romig geserveerd worden of meer als een dunne meer vloeibare soep. Je kunt de soep met kip maken, maar dit kan vervangen worden door vis. Of maak er een vegetarische of vegan variant, door vegetarische kipstukjes te gebruiken.

Recept voor Ghanese Pindasoep

Hieronder vind je een recept om zelf Ghanese pindasoep te maken:

Ingrediënten:

  • 2 uien gepeld, en gehalveerd in tweeen
  • 5 tenen knoflook
  • 30 gram gemberwortel vers
  • 6 kippenpoten
  • 1 peper pittigheid naar keuze, in originele recepturen wordt vaak madame jeanette of habanero gebruikt, je kan ook een iets mildere peper kiezen, of de zaadjes er uit halen
  • 2 laurierbladeren
  • 1 blik gepelde tomaten liefst van een goed merk, zoals mutti
  • 2 eetlepel suiker
  • 225 gram pindakaas Zonder stukjes, zo smeuig mogelijk
  • 1 gedroogde en gerookte vis (bijv. tilapia) Verkrijgbaar bij Afrikaanse of Caribische shop
  • 1 maggi blokje de afrikaanse variant, ook te verkrijgen bij de grote AH of Jumbo, rood-gele verpakking
  • 1 liter kippenbouillon Bij voorkeur zelf getrokken
  • 1,5 eetlepel tomatenpasta zo'n klein goedkoop blikje, maar liefst van een goed merk, zoals mutti

Instructies:

  1. Snijd één ui fijn. Bij BWO koken we dagelijks met lokale ingrediënten en traditionele technieken. Verhit een beetje olie in een pan en bak de gesneden ui tot deze glazig is. Snijd de kippenbouten doormidden en bak ze in de olie in een grote soeppan goudbruin. Voeg dan de ui en knoflook toe en bak dit nog even mee.
  2. Doe dan de bouillon, tomatenblokjes en paprikapoeder erbij, breng aan de kook en laat dan ongeveer 40 minuten zachtjes koken. Check of de kip gaar is, zo ja meng dan de pindakaas erdoor zodat er een dikkere soep ontstaat.
  3. Pak je blender: Pureer twee halve uien, 3 tenen knoflook, 15 gram gember, een maggi blokje, en de tomatenpasta samen met 120 ml bouillon. Doe er een beetje peper en zout bij. Voeg de opgeloste groundnut paste en de tomatenpuree toe aan de pan met kip. Doe hier wat extra water, de tomaten, pepers en eventueel de garden eggs bij. Voeg naar wens okro toe en laat de soep doorkoken totdat de gewenste dikte is bereikt.
  4. Pak een gietijzeren pan, verwarm wat olie op middelhoog vuur. Bak de kip even kort aan en doe dan het gepureerde mengsel er bij in de pan. Roer even goed door. Doe er vervolgens ook de: twee (andere) halve uien, de rest van de gember, de resterende knoflooktenen, de peper en de laurierbladeren in de pan. Laat het geheel 20 minuten pruttelen op laag vuur, zodat de halve uien glazig worden. Roer regelmatig door. Je kan er eventueel wat extra bouillon bij doen als je merkt dat het brouwsel te droog wordt of aanbakt.
  5. Gebruik een vork om de grote stukken ui, knoflook, gember en de peper uit de pan te halen. Pureer dit wederom in je blender, samen met de pindakaas, de gepelde tomaten, suiker, en 750 ml bouillon. Er ontstaat een glad mengsel.
  6. Haal dit door een zeef of vergiet om er zeker van te zijn dat er geen grove stukken in de soep komen. Voeg dit toe aan de pan. Breng aan de kook en zet vervolgens op laag vuur. Laat ongeveer 40 minuten pruttelen tot de kip mals is, en de olie ui de pindakaas aan de oppervlakte komt drijven.
  7. Spoel de gerookte vis af met zeer heet of kokend water. Ontdoe deze van hoofd en hak in hapklare stukken. Je kan er ook voor kiezen om de vis intact te laten en later te verdelen, dit eet gemakkelijker omdat er geen graten door de soep verspreiden. Voeg de gerookte vis toe aan de soep en kook deze 5 minuten mee.
  8. Haal de kip uit de pan en zet deze apart. Proef de soep, voeg eventueel peper en zout toe naar smaak. Voeg de knoflook en tomatenpuree toe aan dezelfde pan. Maak de pindakaas aan met water tot het goed vloeibaar is en schenk het in de pan. Doe de kip terug in de pan, voeg de knoflook- en gemberpuree en wat verse kruiden toe. Breng het geheel aan de kook. Verlaag het vuur en laat de soep ongeveer 25 minuten sudderen.

Geduld is hier belangrijk: de soep is klaar wanneer je een laagje olie van de pindakaas bovenop ziet drijven. Mix de ui, pepers, en tomaten in een blender tot een glad mengsel. Giet het sausmengsel in de soep en roer goed door. Proef op Lydia’s manier: doop de achterkant van een soeplepel in de soep, dep deze op de rug van je hand en lik het eraf om de smaak te controleren.

Serveren

Groundnut soup wordt traditioneel gegeten met fufu, een deegachtige bal van cassave en groene bakbananen. Andere opties zijn banku, gemaakt van gefermenteerde maïsmeel, of rijstballen. Plaats de bol van fufu in het midden van een grote kom. Giet hier de pindasoep overheen en garneer evt. Scheur een stukje fufu met je rechterhand, doop het in de soep en slik het door zonder te kauwen.

Serveer de rijst op de borden en verdeel de kip en saus erover.

Bij BWO Hostel bieden we workshops waarin je traditionele gerechten, zoals groundnut soup, leert bereiden. Een unieke kans om de smaken van Ghana mee naar huis te nemen!

Voor veel reizigers in Ghana is pindasoep, lokaal bekend als groundnut soup of nkatenkwan, een absoluut favoriet gerecht. Bij het Banko Women Organization (BWO) hostel krijgen we vaak de vraag hoe je deze soep zelf kunt maken.

De naam “nkatenkwan” komt uit de Ashanti-regio en benadrukt het lokale gebruik van pinda’s als basis.

labels:

Zie ook: