Koken op inductie is de laatste jaren steeds populairder geworden. Inductie bakt sneller, is energiezuiniger en veiliger. In een inductiekookplaat zitten elektrische spoelen die onder de pan een magnetisch veld genereren. Hierdoor gaat er een wervelstroom door de pan die door de weerstand van de bodem wordt omgezet in warmte.

Voordelen van Inductie Koken

Zuiniger en efficiënter koken is een van de grootste voordelen van inductie. Inductiekookplaten communiceren met pannen door magnetisme. De plaat wordt geactiveerd zodra er een pan op wordt gezet. De kookplaat wordt zelf niet warm maar verwarmd de pan direct. Hierdoor verlies je geen warmte (en dus energie) aan de omgeving.

Dat is gelijk ook het tweede voordeel aan inductie: veiligheid. Haal de pan van de kookplaat en deze zal meteen uitschakelen. De plaat zelf wordt nooit heet, alleen een beetje warm van de restwarmte van pannen. Je kunt je dan ook nooit branden aan een inductieplaat.

Maar het punt waar je het grootste verschil gaat merken is de snelheid en gemak. Omdat de pannen alle energie opnemen worden deze ook sneller warm. Dat is belangrijk om te weten want veel mensen denken dat ze hun pannen moeten voorverwarmen bij inductie. Dit is niet het geval!

Maar dat zijn niet alle voordelen. De glazen oppervlakte heeft geen randjes, hoekjes en kieren. Bij veel platen maakt het niet uit waar je een pan zet. De hele plaat kan gebruikt worden waardoor je makkelijk kan schuiven. Inductie reageert snel op temperatuurwisselingen. Brand iets aan? Veel platen zijn in te stellen op temperatuur. Bij gas moet je opletten dat een vlam in de pan niet overslaat naar het gas. Veel platen hebben een kinderslot waardoor deze niet zomaar aangezet kan worden.

Even de deur uit? De kookzones reageren alleen als er een pan op staat. Je kan dus niet de plaat aanzetten en weglopen, waarna de plaat de hele tijd voor niets warm is. Veel merken bieden ook een kinderslot, waardoor je kinderen niet zonder jou kunnen gaan koken. Geen gekke uitstekende dingetjes zoals bij een gasfornuis. Gewoon een doekje erover en klaar. Zo zijn er naast zwarte ook witte inductieplaten. Of inductieplaten met fotoprint of patronen en kleuren.

Inductiekookplaten zijn innovatief, als zien ze er bijna hetzelfde uit als andere gladde kookplaten er zit veel meer achter dan dat u op het eerste gezicht denkt. Functioneel gezien is er een groot verschil tussen inductiekookplaten en ‘gewone’ elektrische kookplaten, waardoor de inductiekookplaat veiliger, milieuvriendelijker en zelfs sneller is dan andere kookplaten.

Wil je elektrisch koken, ga dan voor een inductiekookplaat: die gebruikt minder stroom dan andere elektrische kookplaten. De inductieplaat zelf wordt niet heet en de plek waar de pan staat (kookzone) koelt snel af als je de pan eraf haalt. Er zijn geen vlammen en dus ook geen verbrandingsgassen: de lucht in de keuken is daardoor schoner. Verder heb je niet het risico dat je het gas per ongeluk aan laat staan. En eten dat naast de pan belandt, brandt niet snel in.

Nadelen van Inductie Koken

Zoals elk product zijn er niet alleen voordelen. Voor inductie heb je een elektriciteitsgroep nodig (met een speciale perilex aansluiting). Pannen die kwalitatief minder zijn of bodems hebben die kromgetrokken zijn werken niet op inductie. Niet alle kookplaten hebben de mogelijkheid om op lage vermogen te verwarmen. Hierdoor is het stoven met een braadpan een stuk lastiger, omdat deze altijd te heet wordt.

In tegenstelling tot gas wordt bij inductie de zijkant van een wok niet verwarmd. Ook kun je geen wok gebruiken met een ronde onderkant. Er zijn speciale kookplaten met een wok kom maar in beide gevallen is het belangrijk dat je een wok koopt met een goede warmtegeleiding. Daarom raden we de tri-ply / 5-ply / 7-ply pan aan. Deze zorgt ervoor dat de warmte van de bodem gelijk naar de zijkanten doorstroomt. Husselen is ook wat moeilijker. Inductie slaat namelijk uit wanneer hij geen contact met de pan meer heeft. Plaats je de pan weer terug dan zal de kookplaat weer aangaan, maar dit kost wat extra energie.

De inductieplaat zelf is duurder in aanschaf. De techniek is nog “redelijk” nieuw en geavanceerder is. Het grootste nadeel van een inductieplaat is dat niet alle pannen geschikt zijn. Je kunt je pannen testen door een magneet op de bodem te plaatsen. Blijft deze zitten, dan is je pan geschikt voor inductie. We krijgen veel vragen over het formaat van de bodem van de pan. Dit is echter niet belangrijk. Inductie past zich aan het formaat van de bodem. Je kunt dus gewoon een kleine pan gebruiken op een grote inductieplaat.

In goedkope pannen zit een kleine magnetische ring. Soms zo klein dat alleen een deel van de pan verwarmd wordt. Hierdoor krijg je hotspots waardoor je voedsel niet egaal warm wordt. Is je pan niet magnetisch aan de onderkant? Dan zal de kookplaat niet aangaan. Gelukkig hebben we speciale inductieplaatjes. Deze plaats je tussen de inductieplaat en de pan. Dit plaatje wordt dan warm en geeft dit door aan de pan.

Inductie werkt alleen met pannen die een magnetiseerbare bodem hebben. Aluminium, koper en glas werken niet, tenzij ze voorzien zijn van een speciale inductielaag. Een inductiekookplaat is gemiddeld duurder dan een gasfornuis. De aanschafprijs van een kookplaat ligt vaak tussen de € 300 en € 1.000, afhankelijk van merk en functies.

De glasplaat van een inductiekookplaat is gevoelig voor krassen, barsten en thermische schokken. Een zware pan die valt of een zoutkorrel onder een panbodem kan al zorgen voor permanente beschadigingen. Inductiekoken is afhankelijk van elektriciteit. Bij een stroomstoring kun je dus helemaal niet koken. Inductieplaten kunnen tijdens het koken zoemende of tikkende geluiden maken, vooral bij lagere standen of in combinatie met dunwandige pannen. Nee, alleen pannen met een magnetiseerbare bodem werken.

Inductie onderling verschilt enorm prijs, in bediening en gebruiksgemak. Je moet je er dus goed in verdiepen voor je een aankoop doet (de Consumentenbond heeft een goede test), maar over het algemeen is het best een flinke uitgave. Sommige platen hebben een flexzone waar meerdere kookzones aan elkaar kunnen worden gekoppeld voor braadsledes en grote pannen. In sommige inductie kookplaten zit zelfs als en afzuigkap ingebouwd.

Inductie vraagt veel vermogen en daarom moeten er mogelijk aanpassingen worden gedaan qua electra. Zo moet er misschien een extra groep in de meterkast komen. Als je voor een inbouw kookplaat gaat, is het ook maar de vraag of de nieuwe inbouwplaat precies past op de ruimte die koken met gas achterlaat. Ook worden vrijwel alle kookplaten zonder stekker geleverd, omdat de installatie gedaan moet worden door een expert.

Lang niet iedere pan is geschikt voor inductie, je moet dus mogelijk pannen wegdoen. Pannen moeten een bodem hebben met magnetiseerbaar metaal om te kunnen werken. Gietijzer en het meeste RVS werkt. Sommige fabrikanten gaan nog verder en claimen dat je geen oude pannen op een nieuwe kookplaat mag gebruiken. Gas zou de bodem van pannen beschadigen en zo kunnen oude pannen mogelijk krasjes maken op je nieuwe kookplaat. Gas zou er ook voor zorgen dat de bodem van je pannen krom trekt waardoor de pan niet goed plat op je inductie blijft staan.

Je kunt trouwens je pannen met inductie ook een flinke opdonder geven. Door bijvoorbeeld de power boost functie te gebruiken, waar hij niet voor bedoeld is. Power boost is bedoeld om bijvoorbeeld een pan met water sneller te laten koken, niet om je pan met olie om iets te bakken sneller op te warmen waardoor je er sneller in kunt bakken. Het is ook heel makkelijk om je anti-aanbakpan op te hoog vuur te gebruiken, omdat je het “vuur” niet ziet.

Inductieplaten kunnen dus krassen, door met een pan over de plaat te schrapen (pan optillen!) of er iets scherps op te leggen. Er zijn fabrikanten zoals Bake-O-Glide die speciale vellen maken om je plaat te beschermen. IKEA heeft een soort glazen plaat die je op de inductie kunt leggen, maar het is de vraag of dat het probleem echt oplost.

Voor wokken zijn er inductie kookplaten met een holte, of je koopt een speciale wokring, die er voor zorgt dat je wok stabiel op de kookplaat blijft staan. Of dat nou echt een goede oplossing is weet ik niet. Deze ontwikkeling is schijnbaar nog zo nieuw dat ik nog niemand heb gesproken die er een heeft gebruikt.

Inductiekookplaten zijn te koop van € 200 tot € 2.400, afhankelijk van de grootte (het aantal kookzones), de functies, het merk enzovoort. Gemiddeld kost een kookplaat zo’n € 600. Een extra stroomdraad naar de keuken + extra groep(en) in de meterkast kost zo’n € 600, verzwaren van je aansluiting op het stroomnet naar 3x25A zo’n € 200. In totaal kom je dan voor een gemiddelde inductie kookplaat + pannen op zo’n € 1.500.

Inductie vs. Gas: Kosten en Duurzaamheid

Is inductie duurder dan gas? Deze vraag wordt regelmatig gesteld, zeker nu we als samenleving voor een definitieve overstap naar koken op elektra staan. In een gemiddeld huishouden wordt ongeveer 37 tot 40 m³ gas verbruikt. Bij een inductie kookplaat is dit ongeveer 180 tot 200 kWh aan stroom. Als we dit omrekenen naar kosten dan komt dit neer op 20 euro voor koken op gas en ongeveer 35 euro voor koken op elektra. Je kunt dus stellen dat koken op gas voordeliger is. Echter indien u helemaal afstapt van gas (dus ook met uw cv-ketel) dan komt het verhaal er heel anders uit te zien. Aangezien de transportkosten van gas (zie de afrekening van uw netbeheerder) hoog zijn komt deze besparing er dan nog overheen. In dat geval is koken op inductie veel voordeliger.

Het rendement van inductie is zeer hoog Bij een gaskookplaat is een wokbrander een veel gevraagd item. Een brander met een hoog vermogen is perfect voor wokken en het bereiden van andere gerechten waarbij een sterk vuur nodig is. Vermogens van 3,5 tot 5 kW zijn dan ook zeer gewenst. Maar wist u dat u bij een inductie kookplaat dit vermogen helemaal niet nodig heeft? Een inductie kookplaat heeft een rendement van 95%, daar waar een gas kookplaat een rendement van slechts 50% heeft. Concreet betekent dit dat als u een gaskookplaat met een wok van 5,5 kW heeft, dit vergelijkbaar is met een inductie wok van ruim 10 kW !

In Nederland gaan we stap voor stap van het aardgas af. In sommige wijken blijft er misschien een gasnet met groen gas, maar veel huizen zullen gasloos worden. Vergeleken met gas is er nu nog weinig verschil in CO2-uitstoot. Dat komt doordat de stroom voor je inductieplaat nu vooral nog van aardgas en steenkolen komt (grijze stroom).

Misverstanden over Inductie Koken

Over het koken op inductie gaan diverse verhalen rond, maar hier blijkt lang niet alles van waar te zijn. Want hoe zit het met het rendement? En moet u nu nieuwe pannen kopen als u overstapt op inductie? Kortom, genoeg zaken om eens in te duiken. Wij zochten het voor u uit.

U waarschijnlijk geen nieuwe pannen hoeft te kopen als u van gas naar inductie overstapt? De meest gehoorde opmerking in winkels en bij klanten is dat u - bij de overstap van gas naar inductie - u nieuwe pannen moeten kopen. Dit omdat bij gebruik van pannen op gas de bodem hiervan kromgetrokken zou kunnen zijn. Dit verhaal is echter van toepassing op keramische kookplaten, maar niet op inductie. Aangezien inductie tot maximaal 3 cm. boven de zone de warmte over kan geven is een niet vlakke onderzijde van de pan geen enkel probleem. Wel is het belangrijk dat u controleert of u pan magnetisch is en of deze geschikt is voor gebruik op inductie. Echter de pannensets van de laatste jaren zijn dit bijna allemaal.

U geen gietijzeren grillplaat zou kunnen gebruiken op een inductie kookplaat? Een grillplaat van gietijzer is zeer magnetisch en daardoor perfect te gebruiken op een inductie kookplaat. Houdt u er echter wel rekening mee dat de plaat zo vlak mogelijk om de kookzone geplaatst moet worden.

Checklist voor de Overstap naar Inductie

  • Check of je pannen geschikt zijn voor inductie. In de bodem moet een stalen laag zitten die magnetiseerbaar is. Dit kun je checken met een magneetje.
  • Ga je nieuwe pannen kopen, let dan op het symbool van een spoel: die zijn geschikt voor inductie.
  • Als je alle zones ('pitten') van je inductieplaat gebruikt, gaat er veel stroom naartoe. Daarom moet er een aparte stroomdraad komen van de meterkast naar je inductie kookplaat, en een speciaal stopcontact voor de perilex stekker van je kookplaat.
  • Bovendien neemt de kookplaat 2 groepen in je meterkast in beslag (bij een grote kookplaat zelfs 3 groepen).
  • Verder moet jouw aansluiting op het stroomnet misschien verzwaard worden. Oudere huizen hebben soms nog een aansluiting van 1x25A, die moet je laten omzetten naar 3x25A.

Nieuwe keuken? Neem je een nieuwe keuken, maar blijf je voorlopig nog op gas koken? Dan is het toch verstandig om alvast een aparte stroomdraad te laten leggen (die je nog niet gebruikt). Je kunt dan later zonder gedoe en zonder te breken overschakelen op een inductie kookplaat.

Subsidies en Besparingen

Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Elektrisch Koken: Keramisch vs. Inductie

Elektrisch koken is in gebruik ongeveer even duur als koken op gas. Er zijn verschillende technieken om elektrisch te koken, zoals keramisch, halogeen en inductie. Die laatste is de meest zuinige en steeds meer huishoudens koken dan ook op inductie.

Een keramische kookplaat is een goede keuze als je gevoelig bent voor elektromagnetische velden. Heb je een pacemaker, overleg dan met de pacemakertechnicus/cardioloog of je een inductie kookplaat mag nemen: zo’n plaat kan soms de instelling van je pacemaker veranderen. Keramisch koken heeft nadelen ten opzichte van inductiekoken: de plaat reageert vrij traag, de kookzones worden heet, en je pannen moeten een perfect gladde bodem hebben.

Nederland kookt elektrisch Nederland stapt over op elektrisch koken. In 2021 is 85 procent van de verkochte kookplaten een elektrische plaat. Van de elektrische kookplaten is een inductieplaat het zuinigst: die gebruikt 175 kWh per jaar. Een keramische kookplaat maakt zo’n 30 procent meer op: ongeveer 225 kWh per jaar. Bij koken op gas verbruik je gemiddeld 37 m3 gas per jaar.

Tips voor Energiezuinig Koken

  • Is het water in de pan aan de kook? Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Bij gas betekent dit dat de vlam ónder de pan moet zitten en bij keramisch dat de kookzone niet groter is dan de pan.
  • Een snelkookpan bespaart energie.
  • Wat je ook kunt doen: haal de pan eerder van het vuur en laat hem nagaren in een warme (slaap)zak of bak volgens de hooikistmethode. Het is belangrijk dat deze zak of bak goed geïsoleerd is, goed aansluit om de pan. en dat de deksel goed op de pan past.

Afzuiging en Ventilatie

Er zijn afzuigkappen met en zonder motor. Welke type in jouw huis past, hangt af van je ventilatiesysteem. Heeft jouw huis een mechanisch ventilatiesysteem, koop dan een afzuigkap zónder motor. Tijdens het koken zorgt de motor van het ventilatiesysteem voor de luchtstroom door de afzuigkap.

Een afzuigkap gebruikt stroom, maar is belangrijk voor gezonde lucht in huis. Was of vervang de filters regelmatig. De filters worden vet en raken verstopt, waardoor de afzuigkap minder goed werkt en je uiteindelijk zelfs brand kunt krijgen. In veel oudere afzuigkappen zitten lampjes van 40 tot 80 watt.

Conclusie

Inductiekoken is populair vanwege de snelheid, veiligheid en het moderne uiterlijk. Toch zijn er ook duidelijke nadelen waar je rekening mee moet houden voor je overstapt op een inductiekookplaat.

Voor- en Nadelen van Inductie Koken
Voordelen Nadelen
Snel en efficiënt Duur in aanschaf
Veilig (geen open vuur) Speciale pannen nodig
Makkelijk schoon te maken Afhankelijk van elektriciteit
Nauwkeurige temperatuurregeling Kan zoemende geluiden maken
Kinderslot beschikbaar Gevoelig voor krassen

labels: #Koken

Zie ook: