Glutenvrij eten staat in de belangstelling. Sommige mensen denken dat het gezonder is om glutenvrij te eten. Maar volkoren graanproducten zijn een belangrijk onderdeel van een gezond voedingspatroon. Ze verlagen het risico op bepaalde chronische aandoeningen en leveren vezels en voedingsstoffen zoals vitamines en mineralen.

Gluten is een mengsel van eiwitten die van nature voorkomen in bepaalde granen, zoals tarwe (waaronder spelt), rogge en gerst. Deze eiwitten zorgen er bijvoorbeeld voor dat het brooddeeg luchtig wordt. Gluten is een mengsel van eiwitten die normaal gesproken gewoon worden verteerd in je maag-darmstelsel. Ongeveer 1% van alle Nederlanders reageert heftig op de inname van gluten. Dit heet coeliakie. Deze mensen moeten producten met gluten, zoals tarwebrood of speltcrackers, vermijden. Er zijn mensen bij wie klachten verbeteren als ze een glutenvrij dieet volgen, maar bij wie coeliakie en tarweallergie zijn uitgesloten. Dat heet glutensensitiviteit.

Wat is Coeliakie?

Coeliakie is een auto-immuunziekte die uitgelokt wordt door de inname van gluten. Het komt alleen voor bij mensen met een erfelijke aanleg. Door het eten van gluten ontstaan voornamelijk ontstekingsreacties in het darmslijmvlies van de dunne darm. Door de reactie van het afweersysteem op de inname van gluten kunnen klachten ontstaan, zoals diarree, buikpijn, vermoeidheid, depressie en gewichtsverlies. Door beschadiging van het dunne darmslijmvlies kunnen bepaalde voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen.

Coeliakie is niet te genezen en je kunt er ook niet "overheen groeien". Er bestaan geen medicijnen voor coeliakie. De behandeling bestaat uit een levenslang glutenvrij dieet, dus een dieet dat geen tarwe of andere glutenbevattende granen bevat. Om te weten of iemand coeliakie heeft, wordt meestal eerst bloedonderzoek uitgevoerd door de huisarts. Wanneer er antistoffen tegen de eigen darmcellen in het bloed zitten wordt diegene verwezen naar een maag-darm-leverspecialist. Het is niet duidelijk hoe coeliakie ontstaat. Erfelijkheid speelt een rol. De kans op coeliakie is groter als een familielid dit ook heeft.

Voordelen van een Glutenvrij Dieet

  • Afname van symptomen van coeliakie: Het glutenvrije dieet zorgt voor afname van de symptomen van coeliakie.
  • Verbeterde darmgezondheid: Je darmen kunnen helen.
  • Betere opname van voedingsstoffen: De opname van voedingsstoffen verbetert.
  • Verlaagd risico op complicaties: Het risico op onvruchtbaarheid, kanker of osteoporose neemt af.
  • Vermindering van klachten: Veel mensen met coeliakie hebben last van vervelende symptomen, zoals diarree, indigestie, buikpijn, vermoeidheid en hoofdpijn. Deze symptomen blijken te zijn afgenomen bij meer dan 90% van de mensen nadat ze een jaar lang een glutenvrij dieet hebben gevolgd, wat een aanzienlijke verbetering in levenskwaliteit oplevert.

Nadelen en Risico's van een Glutenvrij Dieet

  • Tekorten aan voedingsstoffen: Als je volkoren graanproducten weglaat uit je voeding mis je het gezondheidsvoordeel van deze producten en loop je het risico op tekorten.
  • Minder vezels: Bovendien zijn de volkorengranen tarwe, gerst en rogge een goede bron van vezels, maar de geraffineerde varianten niet, dus als je glutenvrij brood en pasta van geraffineerde granen eet kan het zijn dat je te weinig vezels binnenkrijgt.
  • Hogere kosten: Glutenvrije artikelen zoals brood, koek en gebak, crackers en pasta kunnen wel meer dan twee keer zo duur zijn als de gewone producten van tarwe.
  • Sociale beperkingen: Hoewel er steeds meer glutenvrije artikelen te krijgen zijn in winkels en restaurants, kan het glutenvrije dieet voor mensen met coeliakie een gevoel van inperking en eenzaamheid geven.
  • Verborgen suikers, zout en vetten: Een groot aantal van deze producten bevat méér suiker, zout en vet dan 'normale' producten en juist mínder vezels, vitamines en mineralen.

Praktische Tips voor een Glutenvrij Dieet

Het is van cruciaal belang om heel erg bedacht te zijn op gluten. Omdat de beschadigde dunne darm bij mensen met coeliakie de voedingsstoffen niet goed kan opnemen, ontstaan daarin vaak tekorten. Tekorten aan ijzer, calcium, magnesium, zink, vitamine B12, riboflavine en folaat en aan vitamine A, D, E en K, komen het meest voor. Een onverklaarbaar ijzertekort is zelfs een van de vaakst voorkomende tekenen van coeliakie bij volwassenen. Toch zal suppletie niet altijd zorgen voor het verdwijnen van de tekorten als de darmen nog steeds beschadigd zijn en de voedingsstoffen niet kunnen opnemen.

  • Vermijd tarwe, gerst, spelt en rogge en alles wat van deze granen wordt gemaakt en richt je op voeding die van nature glutenvrij is, waaronder glutenvrije granen.
  • Lees altijd de kleine lettertjes op de verpakkingen, vooral ook van glutenvrije producten. Wat zit erin? Glutenvrij wil niet zeggen gezond. Je bent wat je eet. Als je niet weet wat je eet, hoe weet je dan wie je bent? Wees kritisch op wat je in je mond stopt.
  • Maak je eigen muesli door een grote zak havervlokken te mengen met allerlei zaden, pitten, ongebrande noten, kokos, en gedroogd fruit. Voeg eventueel kleine stukjes 90% cacao toe. Bewaar het in een grote pot en maak iedere keer een nieuwe variant.
  • Leer je eigen glutenvrije brood bakken zodat je weet wat erin zit. Koop anders de allerbeste kwaliteit die je kunt vinden. Liefst in een biologische winkel.
  • Kies glutenvrije pasta’s gemaakt van boekweit of quinoa. Ze zijn in veel supermarkten te koop. Er is ook al pasta van zeewier op de markt.

Suikervrij Eten: Voordelen en Nadelen

Snoepen is natuurlijk fijn, maar tegelijkertijd zijn veel mensen ook heel bewust bezig met hun gezondheid en voeding. Dit verklaart meteen ook de groeiende populariteit van suikervrij snoep. Dit lijkt de perfecte oplossing te zijn voor mensen die houden van zoetigheid, maar niet van calorieën en suikers. Suikervrij snoep kan zeker een goede keuze zijn.

Voordelen van Suikervrij Snoep

  • Beperking van suikerinname: Voor mensen die hun suikerinname willen beperken, bijvoorbeeld vanwege diabetes of voor hun tandgezondheid, kan suikervrij snoep dus een goed alternatief zijn.
  • Stabilisatie van de bloedsuikerspiegel: Het komt zonder de gebruikelijke suikerpieken en -dalen. Hierdoor helpt suikervrij snoep bij het stabiliseren van de bloedsuikerspiegel.
  • Minder tandbederf: Bovendien veroorzaakt het minder tandbederf, omdat het geen suiker bevat.
  • Minder calorieën: Over het algemeen bevat suikervrij snoep ook minder calorieën.

Nadelen van Suikervrij Snoep

  • Kunstmatige zoetstoffen: Suikervrije snoepjes bevatten vaak kunstmatige zoetstoffen. Denk aan aspartaam, sucralose en stevia. Hoewel deze zoetstoffen goedgekeurd en veilig zijn, kunnen ze bij overmatige consumptie toch klachten veroorzaken. Vooral maag- en darmklachten kunnen voorkomen bij het overmatig consumeren van grote hoeveelheden zoetstoffen.
  • Verhoogde zin in suiker: Hoewel suikervrij snoep een aantrekkelijk alternatief lijkt te zijn voor mensen die willen afvallen, kan het paradoxaal genoeg de zin in suiker juist aanwakkeren.
  • Nog steeds calorieën: Een veelvoorkomend misverstand is dat suikervrij snoep geen calorieën bevat. Hoewel het vaak minder calorieën bevat dan de suikerrijke varianten, kan suikervrij snoep nog altijd een aanzienlijke hoeveelheid calorieën bevatten.
  • Andere ingrediënten: Naast zoetstoffen kunnen suikervrije snoepjes ook andere ingrediënten bevatten die in gezondheidsrisico's resulteren.
  • Verhoogde bloeddruk: Neem bijvoorbeeld suikervrije salmiak drop en suikervrije zoute drop. Deze snoepjes bevatten grote hoeveelheden zout, wat bij overmatige consumptie kan leiden tot een verhoogde bloeddruk en andere gezondheidsproblemen.

Conclusie

Het sleutelwoord bij het consumeren van suikervrij snoep is en blijft dan ook matiging. Terwijl suikervrij snoep een gezonder alternatief kan zijn voor suikerrijke snacks, betekent dit niet dat ze zonder beperkingen gegeten kunnen worden.

labels:

Zie ook: