Groente en fruit die in de volle grond, onder een plastic tunnel of in de onverwarmde kas worden geteeld, hebben elk jaar een periode waarin ze klaar zijn om te oogsten. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld asperges in het voorjaar en kersen in de zomer. In de periode dat ze worden geoogst en verkocht, zijn het seizoensproducten.
Klimaatvriendelijke Keuzes
Wil je een klimaatvriendelijke keuze maken? Kies dan voor Nederlandse seizoensgroenten en seizoensfruit. Er is weinig energie nodig om ze te verbouwen en vervoeren. Op het bordje bij het schap of het etiket in de supermarkt kun je zien of het product uit Nederland komt. Kies dit fruit in de winter en het voorjaar wanneer er weinig seizoensfruit uit Nederland te koop is.
Er zijn ook andere manieren om rekening te houden met duurzaamheid. Zo worden sommige groenten en fruit op een andere wijze geteeld en/of vervoerd vanuit het buitenland met weinig klimaatimpact. In beide gevallen komen de groente en fruitsoorten niet voor in onderstaande lijst met seizoensgroenten en -fruit uit Nederland, maar kan het wel een keuze zijn met een lage klimaatimpact.
De teelt van seizoensfruit is afhankelijk van het weer en de oogstperiode kan per jaar verschillen. Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland is: ananas, bananen, citrusvruchten (sinaasappels, mandarijnen), druiven en kiwi. In de winter kun je beter geen vers zacht fruit, zoals aardbeien en frambozen, kopen. Ze worden vaak ingevlogen of komen uit verwarmde kassen.
Lokaal is het helemaal. Als chefkok is het een leuke en smaakvolle uitdaging om met zoveel mogelijk verse en lokale producten werken. Wat het seizoen je biedt, gebruik je dankbaar in de keuken. Lokaal inkopen spaart het milieu. Ook support je zo groentetelers bij jou in de buurt en daar maak je vrienden mee.
Seizoensgroenten van Oktober
In oktober heb je zo’n beetje de meeste keuze aan seizoensgroenten en -fruit van het jaar. Natuurlijk zijn de telers afhankelijk van het weer en dat bepaalt het aanbod. Met een zachte winter kunnen groenten eerder rijp zijn dan normaal, of een oogst kan tegenvallen door slecht weer. Over het algemeen zijn dit de seizoensgroenten van oktober:
- Aardappel
- Aardpeer
- Andijvie
- Bleekselderij
- Bloemkool
- Boerenkool
- Broccoli
- Chinese kool
- Ijsbergsla
- Knolselderij
- Koolraap
- Koolrabi
- Kropsla
- Paksoi
- Pastinaak
- Peultjes
- Pompoen
- Postelein
- Prei
- Raapjes
- Raapstelen
- Radicchio
- Radijs
- Rammenas
- Rettich
- Rode biet
- Rode kool
- Rucola
- Savooie kool
- Schorseneren
- Spinazie
- Spitskool
- Spruiten
- Ui
- Veldsla
- Venkelknol
- Witte kool
- Witlof
- Wortelen
Gezond de Winter Tegemoet
De natuur is slim en geeft ons precies wat we op dit moment nodig hebben. Zo groeien er tijdens de herfst en wintermaanden veel groentes die boordevol vitamine C zitten. Er zijn zelfs wetenschappelijke studies die aantonen dat sommige groentes tijdens de herfst- en wintermaanden meer vitaminen bevatten dan tijdens de warmere maanden. Hier zijn een aantal voorbeelden van seizoensgroenten van oktober die veel vitamine C bevatten:
- Spruitjes
- Spinazie
- Broccoli
- Boerenkool
- Pastinaak
Bovenstaande groenten bevatten natuurlijk ook nog andere vitaminen en mineralen, net als de andere soorten (seizoens)groenten en -fruit. Daarom blijft variatie het belangrijkst. Gelukkig heb je met de seizoensgroenten en het seizoensfruit van oktober genoeg keuze.
Seizoensgroenten van November
Het wordt weer kouder en de stamppotten vinden weer hun plek op de menukaart. De groenten voor deze winterkost zijn in november goed te verkrijgen. Boerenkool, hutspot en zuurkool zijn dan ook standaard op een stamppotbuffet te vinden. Daarnaast kun je met de andere seizoensgroenten ook bijzondere stamppotten maken voor op de kaart in je restaurant.
De seizoensgroenten van november zijn echter niet alleen geschikt om stamppotten mee te maken. Ook voor andere toepassingen zijn deze groenten zeer geschikt. Je kunt er bijvoorbeeld een heerlijke winterse soep van maken als voorgerecht of extra gevuld als heerlijk hoofdgerecht. Grill de groenten om ze als bijgerecht te gebruiken of pureer ze en serveer ze bij je hoofdgerecht.
Voor het nagerecht is er natuurlijk ook seizoensfruit te verkrijgen in november. Appels, bananen, mandarijnen, peren, pompelmoezen en sinaasappelen zijn in deze wintermaand goed te verkrijgen.
Sommige groenten vind je ook de rest van het jaar in de winkels, maar er zijn ook groenten die vooral in de winter goed te verkrijgen zijn. Natuurlijk kan er door een mislukte oogst wat veranderen, maar over het algemeen zijn dit seizoensgroenten van november.
- Aardappelen
- Aardpeer
- Bleekselderij
- Bloemkool
- Boerenkool
- Bosui
- Chinese kool
- Koolraap
- Paksoi
- Pastinaak
- Pompoen
- Postelein
- Prei
- Raapjes
- Radicchio
- Radijs
- Rammenas
- Rettich
- Rode biet
- Rode kool
- Savooiekool
- Schorseneren
- Spitskool
- Spruiten
- Ui
- Veldsla
- Witte kool
- Witlof
- Wortelen
De herfst is weer begonnen. Dat betekent dat er deze maand weer groentes zoals boerenkool, spruitjes en witlof in Nederland in het seizoen zijn. Wist je trouwens dat er in oktober de meeste seizoensgroenten beschikbaar zijn van het hele jaar? Ik had het niet verwacht in deze vaak koude en sombere maand; maar er zijn in oktober maar liefst 44 seizoensgroenten, die in de volle grond of onverwarmde kassen in Nederland groeien!
Voordelen van Seizoensgroenten en -fruit
Nu we de koude en donkere tijd van het jaar tegemoet gaan, kan je lichaam wel wat extra vitaminen gebruiken. Maak gebruik van de kracht van de natuur en eet vaker volgens de seizoenen. Het is zelfs wetenschappelijk bewezen dat sommige groentes tijdens de herfst en winter meer vitaminen bevatten, dan tijdens de warmere jaargetijden. Zo bevatten bijvoorbeeld spinazie en broccoli tijdens de herfst meer vitamine C. Daarnaast zitten er nog veel meer voordelen aan seizoensgroenten en seizoensfruit.
De supermarkten liggen vol met groente en fruit. Waarom zou je de moeite doen om erop te letten welke groente of fruit op dit moment in Nederland seizoen heeft? Ten eerste is het beter voor het milieu. Groente of fruit dat een langere transportweg heeft of in verwarmde kassen geteeld wordt, heeft over het algemeen een grotere milieu-impact. Maar wist je ook dat seizoensgroenten en seizoensfruit beter zijn voor je gezondheid? Omdat de transportweg minder lang is, zijn de groenten of vruchten rijper voordat ze geoogst worden. Hierdoor gaan er minder voedingsstoffen verloren. Seizoensgroente en -fruit bevatten ook meer voedingsstoffen, omdat het minder lang opgeslagen ligt. Bovendien worden er vaak minder bestrijdingsmiddelen gebruikt, omdat ze minder vatbaar zijn voor ziektes. Ten slotte is het meestal een stuk goedkoper om groente en fruit uit het seizoen te kopen.
Duurzaamheid in de Praktijk
Nu je overtuigd bent van de voordelen van seizoensgroenten en seizoensfruit, kun je erop letten als je boodschappen gaat doen. Omdat het land van herkomst op de verpakking staat, kun je ervoor kiezen om groente of fruit uit Nederland te kopen. Helaas is dit niet altijd de duurzaamste keuze. Je kunt namelijk in de supermarkt niet zien of het groente of fruit in een verwarmde kas geteeld werd. Zo kan een kropsla uit Nederland in juli de duurzaamste keuze zijn; terwijl in januari de kropsla uit Spanje duurzamer is, omdat deze in de volle grond groeit. Best verwarrend hè? Om het je makkelijker te maken, hebben we voor je uitgezocht welke groenten en fruit in de volle Nederlandse grond of in niet verwarmde kassen in Nederland groeien.
De groenten en fruit die vermeld staan op bovenstaande lijst, zijn de soorten die normaal gesproken deze maand beschikbaar zijn uit de volle Nederlandse grond of onverwarmde Nederlandse kassen. Dit wil alleen niet zeggen dat deze groente en fruit ook deze maand geoogst zijn. Sommige soorten zoals bijvoorbeeld appel, peer, wortel, aardappel, pompoen en ui, kunnen door de producenten voor langere tijd worden bewaard. Hierdoor zijn deze soorten groente en fruit ook tijdens de wintermaanden beschikbaar, waardoor de keuze van groente en fruit dat lokaal geproduceerd wordt, groter is.
In oktober nemen we definitief afscheid van het fruitseizoen. Op het gebied van groente valt er in oktober echter nog verrassend veel te kiezen. Met 31 volop verkrijgbare groenten kun je deze maand elke dag wat anders eten. Nieuw in oktober zijn bijvoorbeeld de winterpostelein en de pastinaak. Oktober is natuurlijk ook het uitgelezen moment om te koken met pompoen, van geroosterd via soep tot in de lasagne of risotto.
Volgens sommige mensen is het eten van groente en fruit van het seizoen extra gezond; de voedingstoffen in deze producten zouden optimaal passen bij onze behoeften op dat moment. Het is in ieder geval milieuvriendelijk. Op mijn lijst staan seizoensgroenten die meestal zonder kas in Nederland worden geteeld. Daarnaast vind ik gebruikmaken van gewassen die horen bij het seizoen een prachtige manier om in contact te blijven met de seizoenen en de natuur. In Nederland geproduceerde champignons en stronkjes witlof zijn het hele jaar verkrijgbaar. Beide groenten worden in donkere ruimten geteeld, waarin ze optimaal kunnen groeien.
In oktober worden de in de afgelopen maanden gevulde koelcellen ook weer aangebroken. Dit is een relatief milieuvriendelijke manier om oogst te bewaren, zodat je niet alles in een keer hoeft op te eten of te verwerken. Aardappelen en appels zijn daardoor het hele jaar verkrijgbaar. Verder vind je in oktober Nederlandse ui uit de koelcel in de winkels.
Oktober is het moment op de herfst te omarmen. In de inleiding heb ik al gepleit voor koken met pompoen: als je een beetje rondzoekt blijkt het zo’n veelzijdige groente. Supergeschikt bijvoorbeeld voor in een tajine met zuidvruchten of een Indiase curry. Maak in oktober verder van de gelegenheid gebruik om nog even heerlijk te genieten van verse kropsla en ijsbergsla, want dat kan deze maand voor het laatst.
Waar je in september nog lekker kan nazomeren, doet aan het einde van die maand ook de herfst zijn intrede (22 september tot 21 december). Deze maand, oktober, worden de herfsttinten echt langzaam zichtbaar en zal de zon zich steeds minder laten zien.
Waarom Kiezen voor Seizoensgroenten?
Er zijn drie redenen om te komen met seizoensgroenten:
- De groenten zijn op z’n lekkerst! Dit komt omdat de groenten geteeld worden in de beste omstandigheden van het seizoen, dit komt terug in de smaak.
- De groenten komen uit de buurt en daarom is dit een duurzame keuze. De groenten komen uit eigen land of dichtbij Nederland. Naast de reis die de groenten af moeten leggen kan het ook zijn dat er tropische omstandigheden nagebootst moeten worden. Dit kost uiteraard veel energiekosten.
- Je raadt wellicht de derde reden al; het is een stuk goedkoper! Hoe dichterbij huis of hoe minder energie nodig voor de teelt, hoe beter voor onze portemonnee.
Als we zowel in gedrag als in gedachten een kleine bewuste keuze maken kan een kleine verandering grote effecten hebben. Het is mijn droom dat seizoensgebonden koken net zo normaal wordt als het scheiden van afval! Wij vinden het belangrijk te inspireren om te koken met groenten uit het seizoen.
Recepten met Seizoensgroenten
Bij die heerlijke groenten horen natuurlijk ook heerlijke recepten. Dit zijn een aantal favoriete recepten van Jaimy's Kitchen, per groente. Er zijn een aantal groenten uitgekozen.
Bloemkool
Bloemkool is een geliefde groente van ons, voor het hele gezin. Vroeger bij het AVG’tje maakte mijn moeder het wel eens klaar met kaas en stukjes ham door de bloemkool. Zelf maak ik de recepten in Jaimy’s Kitchen stijl, zoals wraps met geroosterde bloemkool of lekkere bloemkoolpuree. Een van de recepten die wij zelf vaak maken is zoete chili zalm met geroosterde bloemkool. Wil je extra groenten verstoppen? Maak dan pasta met romige bloemkool saus.
Prei
Een andere lekkere groente in de herfst is prei. Voor mijn favorieten recepten begin ik graag met de seizoenstoppers, omdat naast de prei ook de pompoen en de aardappel in het seizoen zijn is bijvoorbeeld risotto met pompoen en prei een heerlijk recept. Soep is oo perfect om prei in de verwerken zoals in deze prei en aardappel soep. Mijn favoriet is toch wel de romige prei met zuurkool en zalm. Wil je prei met vis combineren? Maak dan prei stamppot met heek en kerriesaus. En wil je eens even iets heel anders? Maak dan orzo risotto met prei en champignons.
Spitskool
YES! Spitskool is weer in het seizoen, dit betekent altijd dat ik mijn TOP recept de Amerikaanse Coleslaw oftewel de Jaimy’s Kitchen Amerikaanse koolsalade maak. Zo ook deze geroosterde spitskool recept met cherrytomaat of in deze traybake met aardappel, spitskool en braadworst. Met spitskool kun je ook onwijs goed op de Aziatische toer met Hoisin kip met rijst en spitskool. Daarnaast is het heerlijke Indonesische recept sajoer lodeh ook heerlijk om spitskool in toe te voegen.
Wortelen
Ooit wel eens een konijn met een bril gezien? Een bekende uitspraak om je kinderen wortelen te laten eten, maar stiekem zijn wortelen gewoon erg lekker en voedzaam! Een wortel bevat erg veel vezels en weinig calorieën en daarbij zijn wortelen erg rijk aan betacaroteen? Dit is een stofje die wordt omgezet in je lichaam naar vitamine A en erg goed is voor je weerstand. Je lichaam maakt dit stofje niet vanzelf aan.
Pompoen
Oh, geliefde pompoen. Wanneer de herfst begint staat wat mij betreft alles in het teken van pompoen. Het kan zo gek niet dus maak zeker ook een keertje een pompoen cake, pompoen muffins of pompoen pannenkoekjes. Maak jij pompoen liever in je avondmaaltijd?
labels:
