Een kas is de perfecte oplossing voor het kweken van groenten, fruit en kruiden als het buiten nog te koud is en de grond daarvoor dus nog te hard is. Zeker in Nederland of België is het lang niet altijd mogelijk om zomaar elk gewas te telen zonder daarbij eerst gebruik te maken van een warmere kas. Een kas is een ideale uitkomst voor groente, fruit en kruiden die het buiten (nog) te koud hebben.

Denk maar aan veel vruchtgewassen zoals paprika, peper, tomaat, meloen, aubergine en komkommer. Tegenwoordig zijn er ook soorten zaden waarmee je ze buiten kunt telen, maar dan ben je altijd erg afhankelijk van de temperatuur en het weer. Tomaten, paprika's, aubergines, komkommers en meloenen zijn gewassen die je goed in een kas kunt telen.

Bij de meeste mensen die een kas nemen en die graag willen tuinieren, gaat er een teleurstelling aan vooraf. Namelijk nadat ze buiten in de volle grond hebben geprobeerd om gewassen te telen, maar die het er te koud hebben gehad en geen vruchten hebben gegeven. Een kas is hiervoor echt een uitkomst, omdat het er warmer is dan in de open lucht, en ook omdat het er niet waait.

De voordelen van een kas

Het grootste voordeel van een kas is dat je de temperatuur er zelf grotendeels kunt regelen en dat de conditie in een kas veel beter is dan buiten de kas. Het is er eerder warm en zo kun je veel sneller zaaien. Vaak kun je in februari al veel dingen in een kas zaaien, zodat je ze voor de zomer al kunt oogsten. Daarnaast kun je veel meer gewassen telen, omdat niet alle gewassen dus in de volle grond groeien in Nederland.

Een ander voordeel is dat je er lekker in kunt werken als het buiten regent. Je staat altijd droog en kunt dus tuinieren mét en zonder regen. Ten slotte is een kas erg handig omdat je planten beter in toom kunt houden. Zo kun je ze makkelijker begeleiden, door ze met een draad omhoog te begeleiden. Deze kun je eenvoudig boven aan de kas vastmaken.

  • Je kunt er niet alleen plantjes vroeger opkweken om ze later buiten uit te planten.
  • Sommige groentesoorten groeien beter in een kas dan buiten.
  • Niet alleen groenten voelen zich thuis in een kas.

De inrichting van je kas

Je kunt een kas op verschillende manieren inrichten. De meest ideale kas is in mijn optiek een kas waar je zowel op de grond aarde hebt waar planten inkunnen, als ook waar je verschillende lagen hebt om potjes en bakken op te zetten. Vooral een open grond met aarde is erg geschikt voor bepaalde gewassen zoals de tomaat, omdat ze zo minder snel gebrek hebben aan water, als dat ze in potten zouden staan. Daarnaast kun je de kas inrichten met schappen om potjes op te zetten. Zo kun je snij- en sperziebonen goed voorzaaien in een koude kas.

Waar moet je op letten bij een kas?

Doordat het in een kas vaak warmer is, droogt de grond ook sneller uit. Let daarom altijd goed op de grond van de planten, en geef zo tijdig water om uitdroging te voorkomen. Zeker in warme maanden met de zon op de kas, is dit erg belangrijk. Dan kan het zo snel gaan, dat als je een dag niet bent geweest om water te geven, dat je planten al bijna het loodje leggen. Ook is het goed om de kas schoon te houden, omdat er snel aan de buitenkant vuiligheid en opwaaiend zand tegenaan kan waaien. Zeker als je de kas in een zandomgeving hebt staan. Zorg dat de ramen af en toe eens schoon gemaakt worden, zodat de zon goed door de ramen kan komen. Daarnaast verwijder je met het schoonmaken ook sporen van schimmels, larven en poppen van insecten.

De kas biedt dus meer ruimte om te telen en om bepaalde gewassen te kunnen kweken. Een kas kan erg handig zijn en in sommige gevallen zelfs onmisbaar. Maar een kas kent uiteraard ook nadelen.

Nadelen van een kas

Als eerste is de prijs voor veel mensen een nadeel en een reden om geen kas te nemen. Al zijn er tegenwoordig ook veel plastic kassen te vinden die goedkoper zijn, of tweedehands kassen van vaak nog goede kwaliteit. Een ander nadeel is dat in een kas geteelde gewassen vooral vatbaar zijn voor spintmijten en witte vliegen. Dit is natuurlijk niet altijd zo, maar de kans is gewoon groter. Een laatste nadeel van een kas is dat de vruchten in de kas niet altijd bestoven kunnen worden door insecten. De meeste vruchtgewassen zijn niet zelf-bestuivend en moeten door insecten bestoven worden. Dit kan niet altijd in een kas, zeker niet als deze niet ver genoeg open kan.

Tips voor het hele jaar door kweken in een kas

Misschien wel het belangrijkste punt van het bezit van een tuinkas, is het feit dat u het hele jaar door uw planten en bloemen kunt onderhouden. Maar u kunt uw tuinkas natuurlijk ook gebruiken om het groei seizoen van uw groenten en fruit te verlengen. Zelfs met een onverwarmde tuinkas kunt u het groeiseizoen van uw eetbare gewassen aanzienlijk verlengen.

Als u het hele jaar door gewassen wilt laten groeien in uw tuinkas, zult u maatregelen moeten nemen om de gewassen te beschermen tegen vorst. In een verwarmde tuinkas is dit natuurlijk veel makkelijker. Er zijn enkele opties waaruit u kunt kiezen om vorst in uw tuinkas te voorkomen. Allereerst kunt u de tuinkas isoleren met transparante noppenfolie. Hiermee isoleert u niet alleen uw tuinkas en houdt u warmte vast, maar blijft het ook mogelijk voor licht om in de tuinkas door te dringen. Iets wat van belang is als in de late herfst en in de winter de hoeveelheid daglicht aanzienlijk minder is.

Een andere mogelijkheid om vorst te voorkomen in uw onverwarmde tuinkas is het installeren van een draagbare kachel. Om de kosten zoveel mogelijk te drukken en toch een mooi resultaat te boeken kunt u de kachel ’s nachts, wanneer de kans op vorst het grootst is, op de minimale stand zetten. Verwarmde propagators zijn ook vrij essentieel als u het hele jaar door gewassen wilt laten groeien in uw tuinkas.

Het draait niet om het vinden van één enkele soort wondergroente of fruit die u het hele jaar door kunt oogsten. Beter is het maken van een mooi assortiment van eetbare groenten die elkaar gedurende het jaar overlappen, afwisselen en kunnen roteren. Het beste kunt u beginnen met te bedenken wat u eigenlijk wilt verbouwen en uit te zoeken in welk seizoen deze gewassen groeien.

Zaaien per seizoen

Veel mensen beschouwen de winter als een stille tijd op de ‘kweek kalender’. In de vroege winter kunt u al vooruit kijken naar de lente en ‘vroege’ worteltjes planten. In plaats van ze in potten of direct in de aarde te laten groeien, zou u eens kunnen proberen ze in groeizakken van het voorgaande seizoen te kweken. De periode van de vroege tot midden winter is ook een goede periode om uw sla te zaaien. Voor informatie over slasoorten kunt u terecht bij uw lokale tuincentrum. Deze periode kunt u ook gebruiken om aardappels te poten. Het beste kunt u wat extra maatregelen treffen om ze te beschermen tegen de vorst. Plaats ze bijvoorbeeld in lege eierdozen of ander isolerend materiaal.

Begin de lente met het zaaien van nog wat extra sla en kolen in zaadbakjes. U kunt nu ook beginnen met het oogsten van de sla die u gedurende de winter heeft laten groeien. Aansluitend kunt u de eerste tomatenplanten zaaien op de vrijgekomen ruimte. Gedurende de lente kunt u ook uien en sjalotjes kweken in uw tuinkas. Midden in de lente kunt u eventueel beginnen met planten te zaaien die echt warmte nodig hebben zoals maïs, meloen, pepers en komkommers.

De lente en zomer zijn traditioneel de seizoenen waarin uw tuinkas op volle toeren draait. Buiten de tuinkas is de herfst een seizoen van overvloed. Maar terwijl buiten uw tuinkas de andere planten in volle bloei staan en aan het einde komen van hun zomerse oogst piek, zullen de planten in uw tuinkas aan het eind van hun seizoen zijn. Terwijl u nog uw fruit en groenten aan het oogsten bent, is het wellicht verstandig vast na te denken over het opruimen en leegmaken van uw tuinkas.

Soorten kassen

Bij Warentuin zijn allerlei verschillende soorten kassen te bestellen. Grofweg zijn er vijf soorten kassen te onderscheiden:

  • Kweekkassen van glas
  • Muurkassen
  • Tunnelkassen
  • Broeikassen
  • Patiokassen

Welke soort kas het meest geschikt is voor jouw situatie, is afhankelijk van verschillende factoren. Neem gerust contact op met een van de medewerkers van onze klantenservice als je vragen hebt over de kas die je wil bestellen.

Wat kan je in de kas kweken?

Een kas maakt het mogelijk om bijna het hele jaar door groenten te kweken. In een warme kas of binnenshuis kan je vanaf begin februari zomerprei zaaien. Buiten in volle grond kan je vanaf maart tuinbonen, erwten en worteltjes zaaien. Is je kas nog te koud? Tussen half en eind april zaai je courgette en pompoen, die je in mei buiten kan uitplanten. Let op: wacht tot half mei om meloen en komkommer uit te planten, want ze zijn erg gevoelig voor koude voeten. Eind september tot begin oktober kan je winterbloemkool zaaien.

Zo kan je aardbeien in een kas kweken en daardoor ongeveer twee weken vroeger oogsten. Het nadeel is dat ze in een kas sneller last krijgen van spint. Het is dus telkens een kwestie van de voor- en nadelen goed tegen elkaar af te wegen. De andere genoemde fruitsoorten hebben vooral meer warmte nodig dan ons klimaat buiten kan bieden. Daarnaast zijn er nog echte mediterrane fruitsoorten die je enkel in een warme kas kan kweken. Kies je voor de klassieke fruitbomen, dan heb je veel ruimte nodig in de kas.

Water geven

Fruitbomen en fruitstruiken die enkele jaren oud zijn, hebben meestal niet veel water nodig. Regelmatig kleine beetjes water geven zorgt daarentegen voor oppervlakkige wortels en een blijvend hoge luchtvochtigheid in de kas. Frambozen vormen hierop een uitzondering.

Anders wordt het wanneer je fruitbomen (dus geen leibomen) of druivenranken die naar voren hellen in de kas hebt staan. Groenten hebben veel meer water nodig dan fruitbomen. Groenten die onder fruitbomen groeien, staan vaak te donker.

Sierplanten

Naast groenten en fruit kan je ook sierplanten kweken. Ook vaste planten kan je voorzaaien in een kas. Sommige vaste planten hebben een koude prik nodig om te kunnen ontkiemen. Zelfs wietplanten worden vaak in een kas gekweekt.

Wat kan je in de winter in de kas kweken?

In een warme kas zou dat in principe wel kunnen. De natuur bevindt zich in deze periode in rust, en het is vaak beter om dat ritme te volgen. Niet alle groenten groeien even goed in een kas. De meeste kruiden doen het beter buiten. Bladpeterselie kan je vanaf februari in de kas planten. Slasoorten kan je beter niet meer in de kas planten vanaf april. Ook voor spinazie geldt dat ze in de kas snel doorschiet. Let wel: dit vervangt de teelt buiten niet.

Hoe kweek ik groenten in een kas?

Vanaf half februari tot november mag de kas dag en nacht open staan. De grond is na de zomer vaak erg droog. Daarna laat je de bodem enkele weken rusten. Vervolgens kan je zaaien en planten. Ook meststofkorrels zijn af te raden. De wintergroenten die in de moestuin het best gedijen in de kou zijn de typische wintergroenten zoals kool, wortel, spruit, biet.

Heb je een serre aan huis? Met de juiste groenten planten voor in de kas zou je met een winterse teelt in een kleine serre van start kunnen gaan. Over het algemeen zijn bladgroenten zoals sla, spinazie, snijbiet, rucola en boerenkool geschikt voor de winterse teelt in een kleine serre. Ze hebben niet veel ruimte nodig en kunnen goed tegen lage temperaturen. Andere groenten die je kunt proberen zijn radijs, wortel, prei, knoflook, ui en kool. Deze groenten hebben meer ruimte en licht nodig, maar kunnen ook vorstbestendig zijn als je ze goed beschermt.

Om succesvol te zijn met de winterse teelt in een kleine serre, moet je rekening houden met een goede ventilatie en vochtigheidsregeling in je serre. Te veel vocht kan leiden tot schimmelziekten en plagen, terwijl te weinig vocht kan leiden tot uitdroging en vorstschade. Zorg ervoor dat je de serre regelmatig lucht en dat je de planten niet te veel water geeft.

Wat betekenen winterteelt en winterharde groenten?

Winterteelten zijn gedefinieerd als gewassen die uitsluitend na 1 november worden geoogst of de hele winter op het veld staan. Met winterharde groenten bedoelen we de groente die je in de herfst en winter kunt kweken en dat deze buiten kunnen overwinteren.

De winter kas

Het kweken in een winterkas biedt niet alleen bescherming tegen de elementen, maar verlengt het groeiseizoen, waardoor je met je kasplanten een voorsprong hebt op de traditionele buitenkweek. De winter kas is bovendien een toevluchtsoord waar je groene duim het hele jaar door kan schitteren. Met slimme aanpassingen voor het reguleren van temperatuur en vochtigheid, wordt een koude kas een beschermd domein waarin tomaten, sla en andere winterharde groenten gedijen, ongeacht de barre omstandigheden buiten.

Hoe kan je een koude kas optimaliseren voor het broeien en kweken van jonge groenteplantjes?

Er zijn een aantal maatregelen die je kunt nemen.

  1. Ten eerste kun je de kas isoleren met noppenfolie, vliesdoek of stro. Dit helpt om de warmte die overdag door de zon wordt opgewekt, vast te houden in de kas. Je kunt ook een dubbele laag folie of doek gebruiken voor extra isolatie. Zorg wel dat er voldoende ventilatie mogelijk is om schimmelvorming te voorkomen.
  2. Ten tweede kun je de plantjes beschermen tegen vorst door ze in potten of bakken te zetten die je kunt verplaatsen naar een beschutte plek als het te koud wordt. Je kunt ook een minikas of onze koude bak opzetstuk over de plantjes plaatsen. Zo creëer je een extra laagje lucht dat als buffer dient tegen de kou.
  3. Ten derde kun je de juiste soorten groenteplantjes kiezen voor de winter. Sommige groenten zijn beter bestand tegen lage temperaturen dan andere. Voorbeelden van winterharde groenten vind je in onze zaaikalender voor de winter hierboven. Je kunt deze groenten al in het najaar zaaien of planten en ze in de winter oogsten.

Met deze tips kun je in de winter een koude kas optimaliseren voor het broeien en kweken van jonge groenteplantjes. Zo kun je ook in het koude seizoen genieten van verse en gezonde groenten uit eigen tuin. Heb je een grote kas, dan kun je de grote kas in de winter tevens voor het overwinteren van uitheemse gewassen gebruiken.

Voorbeelden van wintergroenten die je in de winter in een koude kas kunt zaaien en kweken:

  • Bloemkool: Je kunt in maart een vroege teelt van bloemkool zaaien onder glas.
  • Spinazie: Spinazie is een makkelijke groente die snel groeit en goed tegen de kou kan.
  • Veldsla: Je kunt veldsla zaaien van september tot november in de kas, en oogsten van november tot april.
  • Winterpostelein: Je kunt winterpostelein nog zaaien van september tot december in de kas, en oogsten van december tot maart.

Het belangrijkste is dat je kiest voor soorten die bestand zijn tegen lage temperaturen en weinig licht. Zo kun je ook in de winter genieten van je eigen groenten uit de kas!

Indeling van de kas

Voor je het weet wil je te veel en wordt de kas een onoverzienbare berg met rommel, planten en potjes in allerlei hoekjes, etc., met alle gevolgen van dien (onoverzichtelijk, planten die in hoekjes verdrietig staan te zijn en vergeten worden en een grote rommel). Mijn eigen ervaring is dat je eigenlijk moeilijk kunt werken in een kas waar je niet een klein gedeelte voor opbergen hebt gemaakt.

In de eerste plaats vind ik persoonlijk een looppad onmisbaar. Het scheidt je kas in 2 duidelijke delen, je kunt er veilig, eventueel ook met kruiwagen, op lopen, en daardoor vertrap je minder van de grond waar de planten in staan. Ons ideale looppad loopt in het midden van de kas in 1 rechte lijn.

Wateropvang

Heel belangrijk, in de goede verhouding dan wel te verstaan. Zorg dat je water in de buurt hebt, anders sjouw je je werkelijk letterlijk een breuk in de zomer. Water, regen dan natuurlijk, komt in Nederland soms met bakken tegelijk uit de hemel. Één van de eerste en belangrijkste zaken die je dus moet regelen bij de kas is een goede afvoer en opvang van water. Want het is dan weer zonde om het water dat er valt verloren te laten gaan. Over het algemeen is regenwater veel beter voor planten dan leidingwater

Wij zelf gebruiken 2 soorten opvangsystemen, we gebruiken 200-litervaten en 1000-litervaten. Van de 200-litervaten kun je er meestal gelijk wel 2 naast elkaar plaatsen, omdat ze minder ruimte innemen. Een 1000-litervat staat op zichzelf en levert over het algemeen ruim voldoende water voor een gemiddelde kas.

Pas dus goed op als je een tweedehands vat wilt kopen! Let duidelijk op wat er in heeft gezeten en zorg dat je de vaten voor gebruik volledig schoon maakt!

Ventilatie

Als je een kas koopt, zitten er gelijk natuurlijk al ramen in. Let bij de aanschaf van de kas dus gelijk al op met wat je aan ramen en deuren wilt! Zorg dat je voldoende kan ventileren! Hier kan de temperatuur in de volle zomer heel gemakkelijk ruim boven de 45 tot 50 graden oplopen in de kas, en dat is dan nog met de deur en de ramen open!

Ventilatie is heel belangrijk, vooral voor gezonde groei van planten. Ventilatie koelt wat af, maar belangrijker nog, het verlaagt de luchtvochtigheid. Onze algemene stelregel is; bij ons staan zomer en winter de ramen open. In de zomer wat wijder open dan in de winter, voor wat meer frisse lucht. In de winter staan hier de ramen open op een kier van ongeveer 10-15 centimeter. En dat is ter bescherming.

In glas zit een bepaalde hoeveelheid rek en spanning, maar zodra alle wind zich in de kas op kan hopen en dus niet naar buiten kan gaan, kunnen ramen springen, met alle vervelende gevolgen van dien. Wind moet altijd vrij spel krijgen in de kas, het hoeft niet veel te zijn (zoals gezegd is een kier van 10 centimeter lucht voldoende) maar zorg dat de wind die door kieren en strepen binnen is gekomen ook weer zijn weg kan vinden en de kas uit kan gaan, zodat de kas zichzelf niet “opblaast”.

Veiligheid

Blijf je ervan bewust dat alles om je heen in de kas van glas is. Zorg dat je regelmatig goed controleert of alles nog goed vast zit, er geen stukken glas los zitten, etc. Voor je eigen veiligheid!

Locatie van de kas

Voordat je zomaar een kas plaatst in de tuin of moestuin, is het verstandig om rekening te houden met de locatie. De vraag is natuurlijk waar je de kas precies voor gaat gebruiken. Als dit voor het kweken van groenten, fruit en kruiden is, dan is het zeker aan te raden om een plek te kiezen die vooral in het voor- en najaar veel zon krijgt. De kas plaats je namelijk om je groeiseizoen te verlengen door eerder te starten in het seizoen en langer door te gaan in de herfst. Op deze momenten is het van groot belang dat er zonlicht aanwezig is in de kas.

Bij het bepalen van de locatie is het ook goed om de omgeving in je op te nemen. Ga je gewassen kweken in de kas in de volle grond, zorg dan dat je de bodem verbetert. Hierdoor zullen je gewassen beter groeien en kun je meer oogsten. Gebruik hoogwaardige en bij voorkeur turfvrije potgrond of maak een mix van compost, tuinaarde en zand voor een goede structuur en voedingswaarde. Als je met potten werkt, raad ik potgrond aan omdat deze luchtiger is dan tuinaarde met compost.

Temperatuur in de kas

Het is van groot belang om de planten in de kas goed in de gaten te houden. Doordat het een stuk warmer wordt in de kas, verdampt het water sneller. Je kunt een regenton koppelen aan de kas en hier passief een druppelslang aan bevestigen zodat het water in de kas uitkomt. Ook kun je de druppelslang aansluiten op een timer die op bepaalde momenten water geeft, wat vooral handig is als je niet altijd bij de kas kunt zijn.

Ik raad aan om een thermometer op te hangen in de kas die de minimale en maximale temperatuur meet. Zo kun je goed in de gaten houden of het niet te warm wordt. Een te warme kas kan namelijk nadelig zijn voor gewassen; planten kunnen verbranden door de zon, stress krijgen waardoor ze minder goed energie kunnen opnemen (fotosynthese) en minder goed groeien. Ook is de kans op bacteriën en schimmels groter in een warme kas. Gelukkig zijn er tegenwoordig kassen met een ingebouwd systeem dat de dakramen automatisch opent bij een bepaalde temperatuur, die je vaak zelf kunt instellen. Stel deze in tussen de 25-30 graden zodat er altijd frisse lucht in de kas kan komen.

Het bedekken van de kas is niet altijd nodig, want als je de kas goed kunt luchten en de temperatuur hierdoor naar beneden kunt halen, is dat natuurlijk het beste. Maar merk je dat het zo warm blijft in de kas dat ook het luchten de temperatuur niet meer naar beneden haalt, dan kun je het dak bedekken met schaduwdoek, matjes of aangelengd kalkwater. Een nadeel van het bedekken van de kas is dat er minder licht binnenkomt, wat tot groeibeperking van de planten kan leiden en de productie van gewassen kan drukken. Je kunt nog steeds oogsten, maar het is minder in verhouding.

labels:

Zie ook: