Harde broodjes uit je eigen oven! Heb jij het wel eens geprobeerd? Sinds een paar weken koop ik zelfs geen supermarktbrood meer. Ik bak zelf al het brood, dat we thuis eten. Ik weet precies wat erin gaat en het smaakt nog beter. De ervaring van zelf brood bakken is een oerbeleving. Deeg maken, het laten rijzen, het bakken in de oven en de geur van het vers brood, het is geweldig om te doen. Bloem, gist, water en zout is het enige wat je nodig hebt voor een basisbrood. Variaties hierop volgen later wel.

Ik geniet ervan om met deze basisingrediënten om te toveren tot brood. Probeer het eens uit. Twee keer een uur rijzen is wel wat lang. Hoewel je in die tijd gewoon iets anders kunt gaan doen kan het ook sneller. Met 5 simpele stappen bak je binnen een uur zelf harde broodjes. De beloning mag er zijn. Deze broodjes blijven een dag goed, maar als ik ze maak dan halen ze de volgende dag niet.

Deze broodjes smaken net als kaiserbroodjes. Zeef de bloem in een kom. Dit zorgt ervoor dat je deeg lekker luchtig wordt. Maak een bergje bloem in het midden van de kom. Strooi het zout langs de rand van de kom. Bedek de randen, zodat het zout bedekt is met de bloem en in het midden een kuiltje ontstaat. In het kuiltje doe je het water, suiker en gist samen. Gist vindt suiker daarentegen wel lekker. Het helpt het gistingsproces goed op gang te komen. Roer het geheel samen en kneed het deeg ongeveer 15 minuten tot je een soepel deeg hebt.

Als je een keukenmachine gebruikt gebruik je hiervoor de deeghaak en laat je de machine 15 minuten lang het deeg kneden. Vorm nu ongeveer 8 balletjes voor wat grotere broodjes of 16 balletjes voor kleine broodjes. Bij 16 bolletjes heb je wel echt mini-broodjes. Dat is natuurlijk ook leuk. Dek de deegballetjes af met een vochtige theedoek en laat 35 minuten rijzen. Prik na het rijzen met een vork gaatjes in de broodjes. Doe de oven aan. Verwarm de oven voor op 250 °C. Bak je broodjes in 15 minuutjes af op 250 °C.

Hardbroden lijken nog het meest op een platgeslagen wit kadetje of bolletje, met een diameter van ongeveer 10 centimeter en circa 2-3 centimeter dik. Voor fijnproevers: er wordt onderscheid gemaakt tussen harde hardbroden en zachte hardbroden. De harde hardbroden bestaan uit compacte laagjes deeg, de zachte hardbroden zijn luchtiger en iets dikker. De oorsprong van hardbroden ligt in de (binnen)scheepvaart. Brood dat werd meegenomen aan boord, moest langere tijd houdbaar zijn. Ook schijnt dat turfgravers vroeger de broden meenamen wanneer zij voor enkele dagen het veen introkken.

Met de toenemende waardering van streekproducten, zit ook de verkoop van hardbroden weer in de lift. Bakkerij Wieringa uit Wildervank, naast knappertjes bekend van de specialiteit zoete hardbroodjes, merkte omstreeks 2000 al een toename van de afzet. De zoete hardbroodjes vertonen een gelijkenis met de traditionele bolachakoekjes, geliefd bij de Kaapverdiaanse gemeenschap, vooral in Rotterdam.

Waar lijkt het het meeste op? ja alleen scheeps beschuit is dan de gedroogde versie van hardbrood... het is heeerlijk met boter en kaas, en de smaak, sja als heel hard taai en stug brood, maar heel smakelijk.

Moak deeg van t hail spul en zörg dat t goud deurkneed is. Van dij plakken rondjes drukken mit n deksel of zukswat. van je pakken deeg, rondjes uitdrukken.. Den 2 plakken op mekoar leggen op n spiekerplaanke. Kloar is Kees... of Kloas...en klaar is kees.... of klaas...

Hou er rekening mee dat de gist die hier genoemd wordt, verse gist is. Anders zou het veel te veel zijn. Gebruik je droge gist, gebruik dan 5 á 6 gram. Water is wat aan de hoge kant. 2500 Centiliter is 2,5 liter. Daar valt geen goed brod meer mee te bakken.

Normaal zou ik 300 gram water gebruiken voor 500 gram bloem, maar in dit geval, gezien het een soort zeekaak moet worden, (mits die informatie klopt), kun je het met 250 gram proberen. Rondjes uit drukken, gaatjes erin prikken,.. ( zou de hoeveelheid gist zo hoog kunnen zijn omdat het deeg zo vocht arm is ?

Na de rijs, rol je het deel uit in een dunne laag, die vouw je weer op elkaar en dan rol je deze weer uit tot een dunne laag van ongeveer 4 milimeter. Dat herhaal je een paar keer en bij de laatst heer smeer je een beetje olie op de laag voordat je het weer tot een pakket vouwt dat je uitrolt. Steek vervolgens rondjes uit het deeg (kan makkelijk met een deksel van een grote pot pindakaas) en leg de broodjes op de bakplaat. Zet de oven op de allerwarmste stand en bak de broodjes in ongeveer acht tot tien minuten lichtbruin.

Nu rustig laten afkoelen, t liefst op een rooster - maar in ieder geval in de open lucht. Eet smakelijk. 't liefst met een beetje echte boter (gezouten) of een plakje kaas.

Het op de juiste manier vormen van brooddeeg is belangrijk om mooie ronde en gelijkmatige broodjes te bakken. Het op de juiste manier vormen van brooddeeg is belangrijk om mooie ronde en gelijkmatige broodjes te bakken. De techniek voor het opbollen van kleine broodjes is iets anders dan bij een groot brood, maar wel met hetzelfde doel: het brooddeeg goed op spanning brengen. Deze techniek van kleine broodjes opbollen gebruik je voordat het deeg zijn laatste rijs krijgt. Verdeel het brooddeeg in gelijke stukjes. Dat gaat het makkelijkst met behulp van een deegsteker. Zorg er in elk geval voor dat je het deeg niet af gaat scheuren, daarmee beschadig je de glutenstructuur van het deeg. Om mooie gelijkmatige broodjes te maken is het handig om een weegschaal te gebruiken. Weeg alle deegstukjes af, zodat de broodjes allemaal ongeveer even groot worden. Als je kleine stukjes deeg toevoegt aan de deegbolletjes, om op het juiste gewicht te komen, leg die dan in het midden van het deeg.

Neem een stukje deeg in de hand, met de meest gladde en gelijkmatige kant van het deeg omlaag. Doe dit 6-8 keer. Het deeg lijkt nu op een vijg. Draai het deeg om, de gladde kant ligt nu boven, en leg het bolletje op het werkblad. Beweeg je hand langs het deegbolletje en druk het deeg daarbij onder zichzelf. Laat het deeg draaien tussen je pink en duim. Je voelt dat het deeg op spanning komt te staan. Tijdens het rondjes draaien wind je het deeg als het ware op, totdat er genoeg spanning op staat.

Ons beschuit is één van de vele soorten hardbrood, noch knapperig, noch hard, maar bros. Net als toast is beschuit een tweede bak (tweebak) van reeds gebakken, gerezen brood, en om die reden een jonger broodsoort. Veel ander hardbrood is gemaakt van ongerezen deeg, dat met een specifieke bedoeling is drooggebakken. Zoals het Romeinse bucellatum, dat bedoeld was als brood voor soldaten en schippers. Tot de harde broden behoren natuurlijk ook de herdersbroden, zoals de Sardijnse papierbroden, het Zweedse knäckebröd en Joodse matzes. Soms is het hardbrood zelfs aangemerkt (geweest) als armelui's eten, zelfs het Zweedse knäckebröd. Maar in de afgelopen decennia zijn de harde broden wer volop in trek, als nostalgisch streekproduct of als onderdeel van de ontbijttafel of het kaasplankje. En nog altijd maakt de hardkek deel uit van het rantsoen van soldaten, zeevarenden en trekkers.

Het woord is al even gevallen, tweebak, het proces waarbij een deeg tweemaal achtereen gebakken wordt, biscuit in het Frans. Het woord is ontstaan uit het Middeleeuwse besquis, dat werd gebruikt voor broodjes die twee- tot viermaal gebakken werden. In veel talen wordt de term biscuit gebruikt voor knapperig gebakken koekjes. De Franse taal kent nog een woord voor tweebak, biscotte, afgeleid van het Latijnse biscoctus, dat eveneens tweemaal gekookt betekent.

Het woord kaak is net als cake of kek van Proto-Europese oorsprong waar 'gog' de betekenis heeft van een bolvormig object. Via kakǭ (Proto-Germaans) en kaka (Oud-Noors) is cake in de Engelse taal terechtgekomen en gebruikt voor een zacht baksel, zoals gateau in de Franse taal. In de Engelse taal komt nog een vermeldenswaardige term voor, rusk. Het is de verbinder tussen dubbelgebakken brood en dubbelgebakken cake, want het is dat zowel het eerste als het laatste, waarbij ook wel het word cake rusk wordt gebruikt. Een rusk is meer verwant met Nederlands en Vlaams beschuit en Franse biscottes, dan met biscuits of kaak.

Hardbrood is een houdbaar product. Al eeuwen geleden, in de tijd van de walvisvaart naar de Noordelijke IJszee, kregen zeelieden hardbrood mee als scheepsbeschuit. Bij het oogsten werd vroeger de laatste schoof met speciale zorg gebonden en uitgedorst als ‘Olle Wife’. Versierd met bloemen en omhangen met koek werd het ‘Olle Wife’ rondgedragen. Een echte streekspecialiteit.

labels: #Brood

Zie ook: