Goed nieuws voor liefhebbers van sushi: Agnietenstraat 40 heeft een nieuwe bestemming gekregen met de komst van Hayai Sushi. Met de vestiging van Hayai Sushi krijgt het karakteristieke pand opnieuw een toegankelijke horecabestemming, passend bij de levendige en vernieuwende uitstraling van de Agnietenstraat.

De naam Hayai betekent “snel” in het Japans, wat doet vermoeden dat de zaak inzet op een frisse, moderne formule met kwaliteit én gemak.

Helaas is er ook een minder fraai hoofdstuk in de geschiedenis van Hayai Sushi. De politie heeft een 18-jarige Utrechter aangehouden die wordt verdacht van een overval op de horecagelegenheid Hayai Sushi aan de Poortstraat. Op 31 mei 2019 kwam de overvaller rond 18.00 uur het sushirestaurant aan de Poortstraat binnen. De meeste mensen die in de zaak aanwezig waren konden naar buiten vluchten.

Eén medewerker die achterin het restaurant was kon niet ontkomen. Hij werd mishandeld door de overvaller. De politie werd gebeld, maar de overvaller was al verdwenen. Informatie uit een ander onderzoek en een DNA-match met een voorwerp dat de overvaller had aangeraakt leidde naar de 18-jarige Utrechter.

Historische Context van Winkelstraten

Om de context van de vestiging van Hayai Sushi beter te begrijpen, is het interessant om te kijken naar de geschiedenis van winkelstraten in Nederland.

De Poortstraat, een van de slagaders van onze wijk, valt op door haar uiterlijk. De straat is breed, de huizen zijn hoog en sjiek. Zo anders dan de rest van de wijk. Naast het opvallende uiterlijk heeft deze straat ook een bijzondere geschiedenis. Ze is de verbinding met de Biltstraat en de toegangsweg tot de kleinere zijstraten van Wittevrouwen, geflankeerd door mooie oude panden.

Anders dan de kleine arbeiderswoningen in de vele smalle straatjes van de wijk, toont de Poortstraat zich statig. Een brede straat met hoge herenhuizen en kenmerkende hoekpanden met schuine gevels. Op wat makelaarskantoren, snackbars en een ijssalon na zijn de panden inmiddels bijna allemaal in gebruik als woning. Verbouwd, opgeknapt, opgedeeld in appartementen of studentenhuizen.

Maar enkele decennia terug huisden achter veel van de oude gevels winkels. In haar hoogtijdagen was de Poortstraat maar liefst bijna veertig winkels rijk. Een heuse winkelstraat dus, midden in onze wijk.

In de jaren veertig, Nederland zat nog midden in de verzuiling, was het de gewoonte om voornamelijk naar winkels uit je eigen ‘zuil’ te gaan. Om die reden konden in één straat bijvoorbeeld meerdere bakkers zitten die niet met elkaar concurreerden, maar allen floreerden. Rooms-katholiek, protestant, socialistisch of liberaal - en zelfs binnen deze zuilen bestond nog een onderverdeling.

In de Poortstraat was de verzuiling in de praktijk goed zichtbaar: meerdere tabakszaken, boekenwinkels en slagerijen waren levensvatbaar in één straat. Het enige wat ontbrak was een visboer. Opvallend, want in die tijd was dat een belangrijke winkel: de vele katholieken in de wijk mochten op vrijdag geen vlees eten.

De Opkomst van de Supermarkt

Het meest tot de verbeelding spreekt de vestiging van Albert Heijn, die de Poortstraat zat van 1917 tot 1988. Een supermarkt in de wijk, van een keten nog wel. Maar we moeten de winkel niet verwarren met de Albert Heijn zoals we die nu kennen, het begrip supermarkt werd pas in 1955 ingevoerd. Deze winkel had wel al producten van het eigen label en was geen speciaalzaak, in tegenstelling tot de meeste andere winkels in de straat.

In de loop van de tijd kreeg de AH steeds meer producten in het assortiment, en halverwege de jaren vijftig werd hier het zelfstandig winkelen ingevoerd. De AH veranderde daarmee van bedieningszaak in een zogenaamde zelfbedieningswinkel, waar men in een winkelmandje zelf de nodige producten verzamelde. Een grote verandering in die tijd!

Daarnaast had deze AH in de Poortstraat ook een bezorgdienst, voor bezorging van boodschappen in Utrecht stad, per auto. De andere winkels in de Poortstraat waren voornamelijk bedieningswinkels van zelfstandigen; winkels aan huis, in die tijd heel gangbaar.

Gezinnen waren groot, men woonde soms wel met twaalf gezinsleden in één woning. Ondanks de schamele ruimte lukt het toch om het voorste gedeelte van het huis als winkel, met toonbank, in te richten. In de schuine gevels zat de winkeldeur, daarachter de toonbank en de te verkopen waren.

Andere Winkelstraten

Een andere belangrijke straat in die tijd was de Gildstraat. Ook daar waren tientallen winkels gevestigd, veelal van hetzelfde kaliber als die in de Poortstraat. Misschien nog wel opvallender, omdat de huizen in de Gildstraat beduidend kleiner zijn dan die in de statige Poortstraat.

Ook de Hogendorplaan in Vlaardingen is een voorbeeld van een bruisende laan met een rijke winkelhistorie. De winkelgalerij dateert uit 1953 en kent een nieuw gedeelte. Er is niet gestreefd naar volledigheid.

De fotowinkel van Piet Engelse heeft hier heel lang gezeten. Het is de winkel die het langst de originele naam gehouden heeft. Uiteindelijk sloot Foto Engelse, eigenaren Jolanda en Ron, op 25-1-2019 voorgoed de deuren aan de Van Hogendorplaan. Met het verdwijnen van Foto Engelse verliest Vlaardingen opnieuw een waardevol stukje geschiedenis. Het bedrijf was een van de eerste zaken die op 27 november 1953 op de toen gloednieuwe winkelstrip de deuren opende. De toenmalige burgemeester Heusdens gaf er een feestelijk tintje aan.

Sinds 1958 staat het beeld Flora op de Hogendorplaan, godin van de lente en de bloemen van Rob Stultiens.

Voorbeelden van Winkels in de Hogendorplaan

Hieronder een overzicht van enkele winkels die in de Hogendorplaan gevestigd waren:

  • 3a. P.Both - luxe en huishoudelijke artikelen.
  • 5a. Hoogland - Opticien.
  • 7a. Sinds 1970 is het Riton voor Tabak & Gemak met o.a. een DHL service punt.
  • 9a. Albert Heijn tot 1980 en later postkantoor.
  • 11a. In 1953 was dit pand van de Gemeente Vlaardingen - propaganda. Later C.Schoenmakers fietsen.
  • 13a. J.J.Sluis - Horloger-juwelier.
  • 15a. De Beddenbeurs van Caminada- Woninginrichting. Vanaf januari 1961 Damesconfectie en hoeden van Mw P.de Graaf.
  • 17a. Maison Kok - dames- heren en kinderkapper.
  • 19a. Jan Herlaar - Drogist. Later schoenen.
  • 21a. Gerrit Broek - Slagerij.
  • 23a. J.Storm - Speelgoedmagazijn Meccano. Later Willemstein huishoudelijke artikelen en vervolgens Blokker.
  • 25a. De Kaashal van L.van Dam later Heeswijk. Sinds 2013 kaasspeciaalzaak R.E.Hogervorst tot de verhuizing naar het nieuwe deel van de Hogendorplaan.
  • 27a. Korpershoek - Groente en fruit. Later de altijd fluitende Saal Stam.
  • 29a. C.Smulders - Banketbakker.
  • 31a. later van Gils mode en nog later PW Kappers van .
  • 33a. Ger Boogaard, bekend van de winkel op de Schiedamseweg en even kort op de Korte Hoogstraat, begon een filiaal op de Hogendorplaan.
  • 35a. Van der Meer & Schoep - Brood en Banket - Later is dit 1 winkel geworden met met 37a. van W. de Wilt.
  • 37a. De winkel W.de Wilt - Kruidenier. Later is 35a erbij gekomen.
  • 39a. Twenberg - Textiel. Later Chinees restaurant San-Fu.

Deze voorbeelden illustreren de diversiteit en de veranderingen die winkelstraten in de loop der jaren hebben doorgemaakt.

Tabel: Winkels in de Poortstraat

Een overzicht van winkels die in de Poortstraat gevestigd waren:

Nummer Winkel
1 Tabakswinkel Padang van A.
35 Handwerkzaak van Mej.
44 Kantoorboekhandel van J.
46 Albert Heijn van J.
49a Stoomwasserij van H.
50 Verf- en behangwinkel van Fa.
51 Manufacturen en naaifournituren van J.
52 Schilders en decorateurs Fa. H.
75a Melkhandel van J.C.F.
86 Bakkerij van Joh.
88 Kantoorboekhandel/leesbibliotheek Sellecta van P.J.
96 Dames- en herenkapper van P.
102 Tabakswinkel van Dekker (samen met nr. 104.
106 Groentehal van J.W. Denneman

labels:

Zie ook: