Is koffie gezond? Daarover vertellen we meer in dit artikel. Koffie is een van de meest geconsumeerde dranken ter wereld en wordt vaak besproken in verband met gezondheid. De meningen zijn verdeeld, maar er zijn verschillende studies die zowel de voordelen als de nadelen van koffieconsumptie belichten. Koffie is eigenlijk zeer gezond. Het zit vol met antioxidanten en goede voedingsstoffen die je gezondheid kunnen verbeteren. Koffie is één van de gezondste dranken op aarde. Punt uit.

Antioxidanten in Koffie

Een van de belangrijkste voordelen van koffie is de aanwezigheid van antioxidanten. Deze stoffen helpen het lichaam te beschermen tegen schadelijke vrije radicalen, die cellulaire schade kunnen veroorzaken en bijdragen aan veroudering en ziektes. Voor mensen die de normale westerse eetgewoonten aanhouden zou koffie wel eens het gezondste deel van het dieet kunnen zijn. De reden daarvoor is dat koffie een enorme hoeveelheid antioxidanten bevat. Het zal je waarschijnlijk verbazen, maar de gemiddelde persoon haalt de meeste antioxidanten in zijn voeding uit koffie! Antioxidanten beschermen je lichaam tegen vrije radicalen, die je cellen kunnen beschadigen.

Cafeïne en de Effecten op de Hersenen

Koffie bevat ook cafeïne, een stimulerend middel dat de alertheid en concentratie kan verbeteren. Veel mensen ervaren een verhoogde energie en focus na het drinken van koffie, wat kan bijdragen aan een verbeterde productiviteit. Dat komt doordat er een stimulerend middel, cafeïne, in zit. Nadat je koffie hebt gedronken, wordt de cafeïne in de bloedstroom opgenomen. Vervolgens gaat het naar de hersenen. In de hersenen blokkeert de cafeïne een remmende neurotransmitter genaamd adenosine. Uit vele gecontroleerde onderzoeken onder mensen blijkt dat koffie verschillende aspecten van de hersenfunctie verbetert. Dit komt door de cafeïne die koffie bevat. Als je koffie drinkt is de cafeïne al na 4 minuten in je bloedbaan opgenomen. Zo vindt het zijn weg naar je brein, waar de cafeïne zijn werk kan doen. Maar cafeïne doet nog veel meer met je brein. Het verbetert je geheugen, reactiesnelheid, alertheid, humeur en algemene cognitieve vermogen. Heb je een belangrijke taak te volbrengen?

Kortom: Cafeïne blokkeert een remmende neurotransmitter in de hersenen, met een stimulerend effect als gevolg.

Koffie en Ziektepreventie

Er zijn er aanwijzingen dat koffie het risico op bepaalde aandoeningen kan verlagen. Studies hebben gesuggereerd dat regelmatige koffieconsumptie geassocieerd kan worden met een verminderd risico op Parkinson, type 2 diabetes en zelfs bepaalde vormen van kanker. Nu we weten dat koffiedrinkers minder kans hebben op allerlei ziektes, is het logisch dat koffie je juist kan helpen om langer te leven. Er zijn inderdaad verscheidene observationele onderzoeken die aantonen dat koffiedrinkers een lager risico op voortijdig overlijden hebben. In twee zeer grote onderzoeken werd het drinken van koffie in verband gebracht met een 20% lager risico op overlijden bij mannen en een 26% lager risico bij vrouwen, gerekend over een periode van 18 tot 24 jaar. Dit effect blijkt vooral sterk aanwezig te zijn bij diabetes 2.

Diabetes Type 2

Diabetes 2 is een gigantisch gezondheidsprobleem, dat momenteel ongeveer 300 miljoen mensen ter wereld treft. Het wordt gekenmerkt door verhoogde bloedsuikerniveaus door insulineresistentie of een onvermogen genoeg insuline af te scheiden. De onderzoeken laten zien dat de mensen die de meeste koffie drinken 23-50% minder risico lopen op deze ziekte. Uit onderzoek blijkt dat mensen die koffie drinken rond de 35% minder risico lopen om diabetes type 2 te ontwikkelen.

Ziekte van Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende neurodegeneratieve ziekte en de belangrijkste oorzaak van dementie wereldwijd. Helaas is er geen remedie tegen Alzheimer bekend. Er zijn echter wel een paar dingen die je kunt doen om te voorkomen dat de ziekte zich openbaart. Alzheimer is tot nog toe niet te genezen. Maar er zijn wel manieren waarmee je de ziekte kunt voorkomen. Een daarvan is door het drinken van koffie.

Ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is de op één na meest voorkomende neurodegeneratieve ziekte, direct achter Alzheimer. Het wordt veroorzaakt door het afsterven van dopamine-producerende neuronen in de hersenen. In dit geval lijkt het de cafeïne zelf te zijn die het effect veroorzaakt. Daarbij kan een dagelijkse kop koffie beschermen tegen het ontwikkelen van parkinson.

Leveraandoeningen

De lever is een verbazingwekkend orgaan dat in het lichaam honderden belangrijke functies vervult. Verschillende veelvoorkomende ziektes, zoals onder andere hepatitis en leververvetting, tasten vooral de lever aan. Veel van die ziektes kunnen leiden tot levercirrose, een aandoening waarbij de lever grotendeels is veranderd in littekenweefsel. Koffie blijkt te kunnen beschermen tegen cirrose. Kortom: Koffiedrinkers hebben veel minder kans om cirrose te ontwikkelen, een aandoening die kan worden veroorzaakt door verschillende ziektes die de lever aantasten.

Depressie

Depressie is een ernstige psychische stoornis die de kwaliteit van leven aanzienlijk kan aantasten. Uit een onderzoek onder 50.000 vrouwen is gebleken dat koffie de aanmaak van ‘gelukshormonen’ bevordert. Verminderde kans op depressie.

Kanker

Kanker is een van ’s werelds belangrijkste doodsoorzaken. Het kenmerk van kanker is dat er een ongecontroleerde celgroei plaatsvindt in het lichaam. Een grootschalig onderzoek met bijna een half miljoen deelnemers liet zien dat mensen die 4 à 5 kopjes cafeïnehoudende koffie per dag dronken 15% minder risico hadden om darmkanker te ontwikkelen. Kortom: Lever- en dikke darmkanker zijn respectievelijk nummer drie en vier op de lijst van belangrijkste doodsoorzaken door kanker.

Andere Gezondheidsvoordelen van Koffie

Naast de bovengenoemde voordelen, biedt koffie nog meer positieve effecten:

  • Vetverbranding: Cafeïne wordt gevonden in bijna alle commerciële supplementen voor vetverbranding. Cafeïne kan het adrenalineniveau verhogen, waardoor vetzuren vrij komen uit vetweefsel. Verschillende studies tonen aan dat cafeïne de vetverbranding en de spijsverteringsnelheid laat toenemen. Dat betekent dat je gewicht kunt verliezen door het drinken van koffie!
  • Bloeddruk: Vaak wordt beweerd dat cafeïne de bloeddruk verhoogt. Dat is waar, maar het effect is klein (3-4 mm/Hg) en als je regelmatig koffie drinkt, gaat het effect weg. Kortom: Koffie kan een kleine bloeddrukverhoging geven, die meestal na enige tijd afneemt.
  • Energie en Cognitieve Functies: Koffie zorgt voor een energiek gevoel. De cafeïne in koffie heeft een stimulerende werking op ons zenuwstelsel. Het verlaagt het adeosinegehalte, wat slaperigheid tegengaat, en verhoogt het gehalte aan dopamine, adrenaline en cortisol. Hierdoor kun je meer alert worden en een energiek gevoel ervaren. Koffie verbetert cognitieve prestaties. Onderzoek wijst uit dat cafeïne cognitieve functies en prestaties kan verbeteren. Het lijkt ervoor te zorgen dat de verbindingen tussen hersengebieden sterker en efficiënter worden wat de informatieverwerking ten goede komt. Zo heeft cafeïne een positieve invloed op alertheid, concentratie, reactietijd en waakzaamheid. Je wordt slimmer van koffie. In koffie zit een psychoactieve stof welke een gezond effect heeft op de geest en het gedrag. Volgens onderzoeken kan koffie de cognitieve functies verbeteren. Nog een bakje dan maar!
  • Sportprestaties: Fysieke prestaties worden aanzienlijk beter. Cafeïne verhoogt het adrenalineniveau in het bloed. Cafeïne kan je sportprestaties verbeteren doordat het je alertheid en concentratie verhoogt, je reactietijd versnelt en ervoor zorgt dat je de inspanning langer volhoudt.
  • Darmgezondheid: Het is goed voor je darmen. Koffie kan obstipatie/constipatie verhelpen. Het blijkt dat koffie bij een derde van de mensen invloed heeft op zowel de frequentie als de consistentie van de ontlasting. Een kopje koffie kan hierbij dus helpen!

Mate en Bereiding zijn Belangrijk

Echter, het is belangrijk om koffie met mate te consumeren om een gezonde effect te krijgen. Overmatige inname kan leiden tot bijwerkingen zoals slapeloosheid, nervositeit, hartkloppingen en spijsverteringsproblemen. Voor sommige mensen, vooral degenen die gevoelig zijn voor cafeïne, kan zelfs een kleine hoeveelheid koffie negatieve effecten hebben. Bovendien kunnen de gezondheidsvoordelen van koffie ook afhankelijk zijn van de bereidingswijze en de toevoegingen, zoals suiker en room, die de calorie-inname kunnen verhogen. Het is daarom belangrijk om niet te veel koffie te drinken of soms voor cafeïnevrije koffie te kiezen. Sommige mensen zijn gevoeliger voor cafeïne dan anderen, maar over het algemeen wordt aangeraden om niet meer dan 400 milligram cafeïne per dag binnen te krijgen. In een middelgrote mok past al gauw 250 milliliter: het dubbele van een ‘normale’ kop koffie! Voor kinderen, jongeren, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS) gelden andere richtlijnen voor de maximale veilige hoeveelheid cafeïne. Het cafeïnegehalte van een kop koffie hangt af van de soort koffieboon, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop.

Hoeveel koffie je veilig kunt drinken hangt ook af van de manier waarop de koffie is gezet. Drink per dag niet meer dan 2 à 3 kopjes espresso of koffie van cups, en maximaal 1 kop kookkoffie of koffie gezet met een cafetière. Deze koffievarianten bevatten namelijk meer van de schadelijke stof cafestol. We raden je af om meer koffie te drinken dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 400 milligram cafeïne, oftewel 4 koppen (filter)koffie. Kinderen onder de 13 jaar wordt afgeraden om koffie te drinken, omdat de cafeïne de ontwikkeling van het zenuwstelsel kan verstoren. Hetzelfde advies geldt voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. De cafeïne kan via het bloed een negatief effect hebben op het (ongeboren) kind. Zo is de kans op een miskraam of kindje met een laag gewicht groter wanneer de moeder veel cafeïne binnenkrijgt. Daarnaast kunnen zuigelingen via de moedermelk cafeïne binnenkrijgen.

Zoals je eerder hebt gelezen maakt de manier van koffiezetten uit voor het maximale aantal kopjes koffie dat je per dag mag drinken. Dit komt door het gehalte aan cafestol in de koffie. Hoeveel cafestol een kop koffie bevat hangt af van de manier waarop deze is gezet. Bij koffie van een koffieautomaat weet je niet zeker welke filter er in het apparaat zit. Drink per dag dus maximaal 2 à 3 kopjes koffie van een koffieautomaat. Espresso bevat een matige hoeveelheid cafestol. Drink je koffie zwart of voeg een scheutje ongezoete amandelmelk of havermelk toe. Vermijd chemische zoetstoffen en suiker. Wil je je koffie toch wat zoeter?

Koffie is gezond als je het met mate drinkt. Het is altijd verstandig om naar je eigen lichaam te luisteren en je consumptie aan te passen aan je persoonlijke behoeften en reacties.

Voedingswaarde van Koffie

In koffie zitten verschillende stoffen waaronder:

  • Koolhydraten, vetten en eiwitten die na het roosteren deels veranderd zijn in bioactieve stoffen en na het filteren van koffie grotendeels verdwenen zijn.
  • Oplosbare vezels die door bacteriën in de dikke darm gefermenteerd worden.
  • Vitamines en mineralen zoals vitamine B1, B2, B3, B5, folaat, kalium, magnesium en calcium. Dit zijn echter zeer kleine hoeveelheden.
  • Alkaloïden zoals cafeïne en trigonelline die als antioxidant fungeren.
  • Polyfenolen zoals chlorogeenzuren die ook een antioxidatieve werking hebben.
  • Melanoïdinen ontstaan tijdens het roosteren van de koffiebonen. Deze geven de bonen een donker bruine kleur en werken ook als antioxidant.
  • Diterpenen zoals cafestol vind je vooral in ongefilterde koffie. Een hoge inname heeft invloed op het cholesterolgehalte in het bloed.

De exacte samenstelling van koffie hangt af van de soort koffiebonen en de gebruikte bereidingsmethode.

Calorieën in Koffie

Hoeveel calorieën in koffie zitten, ligt natuurlijk aan hoe jij je koffie precies drinkt. Drink je zwarte koffie zonder toevoegingen dan levert je kopje koffie vrijwel geen calorieën. Voeg je er suiker en/of melk aan toe dan neemt de hoeveelheid calorieën wat toe.

De hoeveelheid calorieën in verschillende soorten koffie zijn ongeveer als volgt:

Soort koffie Aantal calorieën (kcal) per 125 milliliter
Zwarte koffie 1 kcal
Koffie met suiker (1 theelepel) 9 kcal
Koffie met koffiemelk (scheutje) 12 kcal
Koffie met suiker en koffiemelk 20 kcal
Koffie met melk zoals cappuccino (halfvolle of volle melk) 29-39 kcal

labels:

Zie ook: