Het Gouden Ei, de derde thriller van Tim Krabbé, verscheen in juni 1984 en verdeeld in vijf hoofdstukken. Het boek kreeg veel aandacht in de pers en was vrijwel onmiddellijk een commercieel succes. In 1988 is Het gouden ei in Nederland verfilmd onder de naam Spoorloos.

Verhaal en Personages

Rex Hofman en Saskia Ehlvest kennen elkaar al een tijd en zijn op weg naar hun vakantiebestemming in Frankrijk. Rex denkt aan de vakantie van drie jaar geleden. Ze was helemaal overstuur geweest. Onderweg stoppen ze bij een benzinestation om even te rusten. Als kind had ze een nachtmerrie gehad, waarin ze opgesloten zat in een gouden ei. Saskia gaat iets te drinken halen en Rex maakt een foto van haar. Tijdens haar verblijf in de auto was deze nachtmerrie weer naar boven gekomen.

Onder tussen wacht Rex al een hele tijd op haar, maar Saskia komt niet terug. Hij gaat naar de service winkel om haar te zoeken maar de medewerkers weten niet waar ze is. Daarna belt hij de politie en het hotel waar ze naar toe zouden gaan, maar niemand kon hem helpen.

Acht jaar later is Rex op vakantie in Italië, samen met Lieneke, zijn nieuwe vriendin en vraagt haar ten huwelijk. Hij wil Lieneke eerlijk vertellen hoe hij over Saskia denkt. Lieneke merkt dat Rex ‘s nachts een nachtmerrie heeft over het gouden ei. Na deze vakantie start Rex een opsporing campagne. Hij roept in advertenties mensen op, die Saskia toen hebben gezien.

Na een aantal dagen meldt een Franse man zich (Raymond). Rex herkent deze man: hij was de man met de mitella bij het tankstation, acht jaargeleden. Raymond wil hem wel vertellen wat er met Saskia is gebeurd, maar alleen als Rex hetzelfde lot ondergaat. Rex stemt toe, terwijl hij weet dat hij dan zal sterven. Raymond neemt hem mee naar het tankstation en laat hem koffie met een slaapmiddel drinken. Dan vertelt hij wat er is gebeurd. Als Rex wakker wordt, ligt hij op een matras in een doodskist en weet hij dat hij (net als Saskia) levend is begraven.

De belangrijkste personages zijn:

  • Rex Hofman: Een man die wanhopig op zoek is naar de waarheid achter de verdwijning van zijn vriendin Saskia.
  • Saskia Ehlvest: Rex’ vriendin die op mysterieuze wijze verdwijnt.
  • Raymond Lemorne: De gewetenloze dader achter de verdwijning van Saskia.
  • Lieneke: De nieuwe vriendin van Rex na de verdwijning van Saskia.

Thema's en Motieven

Centraal in het verhaal staat de verdwijning van Saskia. Het verhaal gaat dan ook om Rex die er alles voor doet om het mysterie op te lossen. Het thema is het gevoel van claustrofobie, dit wordt uitgedrukt in de titel, de droom van Saskia over het Gouden Ei die Rex later ook zal krijgen. In die droom zit ze opgesloten in een Gouden Ei dat door de ruimte vliegt. Ze kon niet dood, haar enige hoop was dat er een tweede Gouden Ei in de ruimte zweefde. Als ze tegen elkaar botsten zouden ze allebei dood zijn, maar die kans was heel klein. De motieven in het verhaal zijn: onwetendheid; angst voor eenzaamheid, angst om nooit echt één met een ander te worden. Het moment dat ze botsen is het moment dat Rex en Saskia één worden, dat moment betekent verlossing (van onwetendheid) maar ook dood.

De titel ‘Gouden Ei’ slaat op een droom van Saskia. Toen ze klein was droomde ze dat ze opgesloten zat in een gouden ei, dat door het heelal vloog. Dit slaat op de eenzaamheid die ze toen in haar droom voelde en ook het ‘opgesloten’ zitten in bepaalde gedachtes of gevoelens. In dit boek voelt Rex zich ook wel eens zo: als Saskia niet meer bij hem is voelt hij zich alleen en weet hij niet meer wat hij moet doen. Het liefste wilde hij weten wat er met Saskia aan de hand is.

Belangrijke thema's in het boek zijn:

  • Eenzaamheid: Gesymboliseerd door Saskia's droom over het Gouden Ei.
  • Obsessie: Rex’ onverminderde zoektocht naar de waarheid.
  • Het Kwaad: Vertegenwoordigd door Raymond Lemorne en zijn gewetenloze daden.

Stijl en Structuur

Het verhaal is makkelijk geschreven en het is voor iedereen te begrijpen. Er wordt niks te veel gezegd en er is dan ook geen gebruik gemaakt van details. Doordat er geen details zijn gebruikt wordt er ook geen gebruik gemaakt van verhaalvertragingen. Er is veel gebruikt gemaakt van spanning.

Er is dus gebruik gemaakt van de opening-in-handeling. De personages of de plaatsen werden niet eerst geïntroduceerd. Voor het verhaal is een auctoriale verteller gebruikt. Dit wordt ook wel een alwetende verteller genoemd. Niemand uit het verhaal vertelt het verhaal, maar iemand van bovenaf lijkt het verhaal te vertellen. Het verhaal speelt zich af vanaf 1950. Het merendeel van het verhaal wordt verteld vanaf 1971.

De stijl van Tim Krabbé is erg kenmerkend. Daarnaast heeft hij een erg duidelijke schrijfstijl. Deze manier van schrijven zorgt ervoor dat de gedachtes van hoofdpersoon Rex erg concreet verwoord worden. Bijvoorbeeld in deze zin: ‘Als hij helder dacht was er maar één gang van zaken echt aannemelijk.

Symboliek

Symbolen verlenen een verhaal ook een extra laag. In het Gouden Ei keert het getal 8 steeds terug. Twee eieren tegen elkaar aan vormen een 8. Het getal acht is het teken van oneindigheid.

Het begrip ‘ei’ is normaliter verbonden met geboorte en bescherming, maar hier staat het voor totale eenzaamheid en dood. Wanneer Rex aan het slot van hoofdstuk 1 vermoedt dat Saskia iets gruwelijks is overkomen, staat er: ‘Het was alsof hij voelde wat zij nu voelde - de angst en de eenzaamheid van het Gouden Ei, en alsof daarmee zijn wens eindelijk in vervulling was gegaan: één met haar worden.’

Verfilming

In 1988 werd het verfilmd door George Sluizer onder de titel Spoorloos, naar een scenario van Krabbé zelf; de film kreeg een Gouden Kalf en de Prijs van de Nederlandse Filmkritiek.

Recensies

Krabbé biedt je een blik in de afgrond van het leven, de duistere krachten die spelen. Rex en Raymond, Saskia's ontvoerder, lijken meer op elkaar dan ze beseffen. Rex mag dan veel van Saskia houden, tegelijk zit er iets ongrijpbaars in zijn karakter, dat op het eerste gezicht alleen ingegeven lijkt door vrij onschuldig machogedrag, maar eigenlijk dieper reikt. Zo schept hij er een duivels plezier in om Saskia te 'testen' en te treiteren.

Het verhaal begint met een hele relaxte sfeer, omdat er wordt beschreven dat ze in Frankrijk op weg zijn naar een huisje bij de middellandse zee. Maar het slaat heel snel om wanneer Saskia spoorloos verdwenen is.

labels: #Ei

Zie ook: