Een ongeluk zit in een klein hoekje. Schenk je rustig een kopje thee in, gooi je per ongeluk het net gekookte water zo over je hand heen. Au: je let even niet op en morst hete koffie op je arm. Je huid wordt rood en even later verschijnen zelfs blaren. In deze gevallen kan het soms gebeuren dat je een pijnlijke wond overhoudt: een brandwond. Een brandwond is helaas zo gemaakt en kan ook flink pijn doen.

Wanneer er een brandwond ontstaat, is dit een beschadiging van je huid. De beschadiging kan gedeeltelijk zijn, wanneer alleen de opperhuid aangetast raakt. Maar de beschadiging kan ook volledig zijn, wanneer de wond de lederhuid bereikt. Een brandwond kun je oplopen door aanraking met elektriciteit, chemische stoffen, vlammen en andere hittebronnen.

Soorten Brandwonden

Er zijn verschillende gradaties brandwonden. De ernst van de brandwond hangt af van een aantal factoren, zoals de grootte van de wond, de diepte van de verbranding en hoe de huid precies verbrand is. Er zijn verschillende gradaties brandwonden: eerstegraads brandwonden, tweedegraads brandwonden en derdegraads brandwonden.

  • Eerstegraads brandwonden: droge, pijnlijke, rode plek. Dit zijn de lichtste brandwonden die je kunt oplopen en zijn alleen van invloed op de opperhuid. De verbrande huid is rood, iets gezwollen, pijnlijk, droog en heeft geen blaren. Een licht verbrandde huid door de zon is hier een voorbeeld van.
  • Oppervlakkige tweedegraads brandwonden: bovenop de rode en pijnlijke plek ontstaan blaren. Bij een tweedegraads brandwond zijn de opperhuid en een deel van de onderliggende lederhuid beschadigd. Deze brandwonden worden vaak veroorzaakt door verbranding door schroeien of vlammen. De brandwond is rood, gezwollen en pijnlijk en heeft blaren.
  • Diepe tweedegraads brandwonden: de huid is rozerood en vlekkerig met witte plekken en blaren.
  • Derdegraads brandwond: je huid is bruin of geelwit en voelt een beetje stug aan. Derdegraads brandwonden vernietigen de opperhuid en de lederhuid. Dit soort brandwonden kunnen zelfs onderhuidsweefsel, botten, spieren en pezen beschadigen. De huid kan er bij een derdegraads brandwond wit of zwart uitzien.
  • Verkolende derdegraads brandwond: de huid is zo erg verbrand dat er zwarte plekken zijn ontstaan.

Oorzaken van Brandwonden

Een brandwond ontstaat als je je huid ergens aan brandt. Bijvoorbeeld:

  • Door (kokend) heet water of vet. Bijvoorbeeld een pan met kokende soep of een frituurpan die omvalt, spetterende bakboter in de pan of een te heet bad.
  • Door een heet voorwerp of vuur.
  • Zon(nebank): bij te lang of onbeschermd zonnen kunnen grote delen van de huid tegelijkertijd verbranden.
  • Door afbijt- of schoonmaakmiddelen. Sommige middelen kunnen brandwonden op de huid geven.
  • Elektriciteit kan ook tot diepe verbranding leiden op de plek waar je de elektriciteit aanraakt.

Wat te Doen Direct na een Brandwond?

Een brandwond behandelen is erg belangrijk: het liefst zo snel mogelijk. In het kort: zorg ten eerste dat je altijd bij de bron van verbranding weggaat.

  1. Stap weg bij de bron en stel allereerst het gevaarlijke gebied veilig. Brandt de wond nog? Doof het vuur en/of brandende kleding door de persoon over de grond te rollen of door een blusdeken of niet-synthetisch kleed over het brandende lichaamsdeel te gooien.
  2. Koelen: Koel direct de getroffen huid met lauw, zacht stromend water gedurende 10 tot 20 minuten. Koel de verbrande of geschroeide huid onder koud stromend water gedurende ten minste tien minuten, of net zolang totdat de pijn wegtrekt. Richt de waterstraal boven de brandwond. Staat een groot oppervlakte in brand? Koel de plek zo snel mogelijk met lauw stromend water. Dat dient verschillende doelen: het vermindert de pijn, voorkomt dat de verbranding verder gaat en maakt de wond ook nog eens schoon. De ideale temperatuur van het water zitten tussen de vijftien a dertig graden Celsius in. Is er geen kraan in de buurt, maar wel een sloot of plas met ondiep water? Hou het verbrande lichaamsdeel erin.
  3. Verwijder Kleding en Sieraden: Haal direct kleren, sieraden of een luier van de verbrande huid af. Trek zo snel mogelijk je kleren en/of sieraden uit. Zo kun je goed zien waar de brandwond zit en kun je het gemakkelijkst koelen. Plakt de kleding aan de brandwond? Knip kleding rondom vast gesmolten kleding weg. Verwijder kleding inclusief luiers bij baby’s en incontinentiemateriaal voordat u gaat koelen.
  4. Afdekken van de wond: Droog de aangetaste huid voorzichtig en zorgvuldig. Staan er blaren op de wond of is de wond open? Doe er dan tijdelijk een vet gaas of plastic huishoudfolie op, om te zorgen dat er geen vuil bij komt. Heb je dat niet in huis? Dek de brandwond na het koelen af met plastic huishoudfolie, steriel niet klevend verband of brandwondenverband. Leg het losjes aan, zodat u geen druk geeft, extra pijn veroorzaakt en niet te strak rondom het verbrande lichaamsdeel zit. Breng een brandwondenpleister aan als je denkt dat afdekking van de brandwond nodig is. Deze geeft onmiddellijke verkoeling, beschermt de wond en houdt deze vochtig.

Speciale Situaties

  • Chemische brandwonden: Spoel de wond dan 45 tot zestig minuten met water. Chemische brandwonden moeten direct en langdurig worden gespoeld met lauwwarm water. De aanbevolen spoelduur is minimaal 20 minuten en bij ernstige blootstelling tot 60 minuten of langer. Begin altijd direct met spoelen, omdat snelle verdunning van de chemische stof cruciaal is om verdere schade te voorkomen. Voor poederachtige chemicaliën, zoals ongebluste kalk, laat u het slachtoffer eerst voorzichtig het poeder wegvegen, zonder het verder te verspreiden, voordat u begint met spoelen. Heb je het middel ook in je oog gekregen? Bij oogcontact spoelt u minimaal 15-30 minuten met een oogspoelfles of stromend water. Spoel van het gezonder oog naar het vuile oog, en niet andersom om het andere oog te beschermen tegen de bijtende stof.
  • Elektrische brandwonden: Schakel als dat mogelijk is de elektriciteit uit. Het is belangrijk dat je de persoon niet aanraakt, anders kom je zelf ook onder stroom te staan! Als het uitschakelen van de elektriciteit niet mogelijk is, verbreek het contact tussen de elektriciteit en de persoon met bijvoorbeeld een houten bezemsteel of een ander voorwerp dat geen stroom geleidt.
  • Brandwonden bij kinderen: Koel direct 10 tot 20 minuten onder lauw, zacht stromend water. Haal direct kleren, sieraden of een luier van de verbrande huid af. Hou de brandwond onder de kraan of douche. Water tussen 15 en 30 graden is goed. Door te koud water kan je kind het te koud krijgen en pijn krijgen. Koel alleen de wond. Dan koelt het lichaam niet te veel af.
  • Brandwonden in het gezicht: Extra voorzichtigheid is vereist bij brandwonden in het gezicht vanwege het risico op littekens en infecties. Behandel ze zoals hierboven beschreven, maar vermijd strak verband dat de ademhaling kan belemmeren. Daarnaast is het van belang zodra de brandwond begint te genezen, om het gezicht tegen de zon te beschermen om verkleuring en littekens te voorkomen.

Wanneer Medische Hulp Inschakelen?

Direct en lang koelen met lauw water is dus het advies bij een brandwond. Pas na óf tijdens het koelen moet je bepalen of het nodig is om de huisarts te raadplegen.

Bel 112 in deze situaties:

  • De brandwond is heel groot: 10 keer zo groot als je hand of nog groter.
  • Je bent hees.
  • Je haalt piepend adem.
  • Je bent benauwd.
  • Je moet hoesten.
  • Je bent suf: mensen zeggen dat je minder of niet reageert als ze wat zeggen.

Bel de huisarts of huisartsen-spoedpost bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je hebt een vochtige, rode brandwond of blaar op je gezicht, je handen of voeten, bij een gewricht of bij je vagina of penis.
  • De brandwond is groter dan de helft van je hand.
  • In de brandwond ontstaat een geel-witte, bruine of zwarte droge plek die geen pijn doet.
  • Er is aarde, straatvuil of mest in de brandwond is gekomen.

Verdere Verzorging en Genezing

Hoe het verder gaat met een brandwond, hangt af van hoe erg deze is:

  • Eerstegraads verbrandingen gaan binnen een paar dagen vanzelf over.
  • Tweedegraads brandwonden gaan meestal binnen 14 dagen over. Je houdt er bijna nooit littekens aan over. Deze brandwonden kun je soms zelf behandelen, maar soms is behandeling door een arts nodig.
  • Diepe tweedegraads brandwonden en derdegraads brandwonden moeten altijd door een arts worden behandeld.

Littekens Voorkomen

Om littekenvorming te beperken, is het belangrijk om de wond goed te verzorgen met een neutrale, vochtinbrengende crème zodra deze gesloten is. Bescherm het litteken tegen de zon met kleding of zonnebrandcrème (minimaal SPF 30), vooral in het eerste jaar na genezing.

Preventie van Brandwonden

Gelukkig kunnen veel brandwonden worden voorkomen.

  • Zet pannen achterop het fornuis in plaats van vooraan.
  • Laat je kinderen dan niet alleen bij de kaarsen. gezellig de kaarsjes aangestoken?
  • Gebruik voor het aandoen van de barbecue of de openhaard het liefst aanmaakblokjes.
  • Houd kinderen weg bij een open haard of hete barbecue. Leg goed uit dat het heet is. Ga er eventueel met je kind naartoe zodat je kind dit zelf merkt.
  • De wasdroger is de nummer één boosdoener als het gaat om thuisbranden.
  • Warm babyflesjes nooit op in de magnetron.

Eerste hulp bij verbrandingen

De eerste maatregel is een makkelijke! Direct na een brandwond veroorzaakt door heet water of door hete olie of vet: koel direct de getroffen huid met lauw, zacht stromend water gedurende 10 tot 20 minuten. Dit helpt de hitte te verminderen en voorkomt verdere schade. Zorg ervoor dat het water stromend is om het af te koelen en te voorkomen dat de brandwond verder beschadigd raakt.

Professionele Hulp bij ABENA

Bij ABENA bieden we professionele hulp bij jouw dagelijkse verzorging en bescherming. Het correct behandelen van brandwonden is essentieel om complicaties te voorkomen en het genezingsproces te bevorderen.

Vragen en antwoorden over brandwonden

  • Moet ik gevaccineerd zijn tegen tetanus bij een brandwond?
    Bij diepe of vuile brandwonden kan een tetanusvaccinatie nodig zijn, zeker als je niet zeker weet wanneer je de laatste vaccinatie hebt gehad. Overleg in dat geval met je huisarts of de spoedeisende hulp.
  • Kan een brandwond gevaarlijk zijn voor de gezondheid?
    Ja, ernstige brandwonden kunnen levensbedreigend zijn, vooral als ze groot zijn of op vitale delen van het lichaam zitten. Ze kunnen leiden tot infecties, uitdroging, onderkoeling of blijvende littekens en bewegingsbeperkingen. Snelle en juiste eerste hulp is daarom essentieel.
  • Wat zijn tekenen van een infectie bij een brandwond?
    Tekenen van een infectie zijn onder andere toenemende roodheid, zwelling, warmte, pusvorming, een vieze geur uit de wond en koorts. Als je een of meer van deze symptomen opmerkt, is het belangrijk om contact op te nemen met een arts.
  • Hoe lang duurt het voordat een brandwond geneest?
    De genezingstijd hangt af van de ernst van de brandwond. Een oppervlakkige eerstegraads brandwond herstelt meestal binnen een paar dagen. Een tweedegraads brandwond kan één tot drie weken duren om te genezen. Bij een derdegraads brandwond is vaak een huidtransplantatie nodig en duurt het herstel veel langer.

labels:

Zie ook: