De veiligheid en vrijheid in Nederland zijn lang niet zo kwetsbaar geweest. Spanningen tussen landen zijn toegenomen, de ontwikkelingen in het conflict volgen elkaar snel op. Het is begrijpelijk dat u zich zorgen maakt over de oorlog die Rusland in Oekraïne is begonnen. De Nederlandse overheid biedt allerlei informatie over hoe u zich kunt voorbereiden op een crisis.

De huidige situatie en dreigingen

De Rijksoverheid ontvangt vooral veel vragen over de situatie in Oost-Europa en de eventuele effecten ervan op de veiligheid in Nederland. Het conflict in Oekraïne heeft ertoe geleid dat partijen in het conflict digitale middelen inzetten of dat van plan zijn. Het Nationaal Cyber Security Centrum heeft tot nu toe geen concrete aanwijzingen dat digitale aanvallen in relatie tot de oorlog in Oekraïne op dit moment impact hebben op Nederland.

Nederland is lid van de NAVO: een defensief bondgenootschap van 32 landen, opgericht op vrede te bewaren. Sinds de oprichting in 1949 beschermt de NAVO lidstaten tegen agressie van andere landen, met verdediging, afschrikking en diplomatie. De NAVO neemt maatregelen vanwege de dreiging in Europa.

De waarschuwing van Mark Rutte

De alarmerende woorden van secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte richtten zich direct tot de bevolking van NAVO-landen. Volgens hem zijn we niet goed voorbereid op een oorlog. Hij vindt dat er daarom meer geld moet naar defensie en zegt daarbij steun nodig te hebben van inwoners. Daarnaast gaven banken deze week aan dat het verstandig is om in geval van noodsituaties, contant geld in huis te hebben.

Mogelijke scenario's volgens defensiespecialist Wijninga

In de speech van Rutte zegt hij dat we nog niet klaar zijn voor wat er de komende 4 à 5 jaar op ons afkomt. Zo moeten we rekening houden dat er volgend jaar een wapenstilstand komt met Oekraïne. Dan zal Rusland alle effort die ze nu steken in het voeren van die oorlog, weer steken in het herstellen van zijn capaciteit. Denk daarbij aan het herstellen van de militaire capaciteit die natuurlijk de afgelopen jaren behoorlijk gesleten is. En dan heb je kans dat Rusland op zoek gaat naar andere zwakke plekken in Europa", vertelt Wijninga.

De defensiespecialist schat in dat het zo'n 5 jaar gaat duren voordat Rusland in staat is om zoiets te doen. "We hebben dan ongeveer 5 jaar de tijd om ons voor te bereiden", voorspelt Wijninga. "Het is niet zo dat de Russen direct voor de deur staan, want ze hebben nu nog hun handen vol. Maar als het conflict in Oekraïne voorbij is gaan ze zich herbewapenen."

Tegelijkertijd is het ook belangrijk om hier een onderscheid te maken tussen hybride oorlogsvoering en een gewapend conflict, vervolgt hij. Onder hybride oorlogsvoering wordt verstaan: cyberoperaties, spionage en sabotage. Dit is volgens hem nu al aan de orde.

Cyberoorlog

Eigenlijk vindt er op dit moment al een oorlog plaats en dat is via het internet. Er worden per dag honderden aanvallen uitgevoerd op allerlei instanties in Europa. Vanuit Rusland, maar ook vanuit China. Die zijn erop gericht om chaos te creëren."

Wijninga ziet dat dit ons leven behoorlijk kan verstoren omdat we zo afhankelijk zijn van deze systemen: bankverkeer wordt platgelegd waardoor er geen geld meer kan worden gepind en het kan de energievoorziening raken. Als het internet vervolgens plat ligt, dan zul je zien dat onze samenleving krakend en piepend tot stilstand komt. En als we daar dus niet op voorbereid zijn, dan gaat dat heel veel pijn doen."

Hij noemt daarom ook het belang van transparantie vanuit de NAVO. Volgens hem heeft defensie er de afgelopen 30 jaar flink onder geleden en hebben we weer geld nodig om dit op te bouwen.

Hij denkt dat mensen daardoor juist overtuigd kunnen worden dat het gevaar reëel is en niet een ver-van-mijn-bedshow. Als je laat zien wat ieder individu kan doen om daarop voorbereid te zijn en daar dus ook weerbaar in te zijn, dan denk ik dat we op de goede weg zijn. Maar op dit moment is dat absoluut nog niet zo", ziet de defensiespecialist.

Praktische voorbereidingen

Wijninga adviseert om de berichtgeving bij media goed in de gaten te houden. Pin wat cash geld om in huis te hebben. Maar ook batterijen, een transistorradio en kaarsen zijn handig", noemt de defensiespecialist als voorbeelden.

Hierdoor zijn we volgens Wijninga beter weerbaar tegen een mogelijke oorlog. Een verandering in de mindset die we nu hebben is daarbij ook belangrijk, zegt hij. "In West-Europa hebben we een 'post-war' mindset. De Tweede Wereldoorlog is voorbij, de Koude Oorlog is voorbij en de eeuwige vrede is uitgebroken. Maar dat is niet zo."

Hij vervolgt: "We hebben nu gezien in Oekraïne dat dat fictie is. We moeten dus meer een 'pre-war' mindset hebben. Zolang er mensen zijn, zal er oorlog zijn. Oorlog is verschrikkelijk, maar helaas is er altijd oorlog geweest en zal er ergens op deze planeet altijd oorlog zijn. Met de huidige oorlog in Oekraïne en de onrust in het Midden-Oosten is het voorbereiden op oorlog weer een actueel thema geworden.

Wat voor soort oorlog?

De kans dat hier zo (Russische?) tanks door de straten denderen is erg klein en als we kijken naar de hedendaagse oorlogsvoering zien we vooral een heel ander optreden, ook wel “hybride oorlogsvoering” genoemd. Daar kan het zogenaamde “conventionele optreden” wel een onderdeel van zijn en hier bedoel ik mee wat we nu zien in Oekraïne; zware gevechten, loopgraven, tanks, luchtaanvallen en dergelijke.

"Hybride oorlogsvoering” is vaak ook een schemergebied tussen vrede en oorlog, dus het is dan vaak niet duidelijk wat er zich precies afspeelt. Denk hierbij aan het beïnvloeden van binnenlandse verkiezingen door een ander land, sabotageacties (bv. het opblazen van de Nord Stream pijplijn), gerichte acties in burger kleding in plaats van militair uniform, het bewust verspreiden van fake news, cyber aanvallen, alles is er dan op gericht om zo een bepaald doel te bereiken, zonder (direct) gebruik te maken van oorlogswapens.

Hoe kunnen we ons voorbereiden?

Uiteindelijk heb je voor langere tijd voedsel en water opgeslagen, je hebt een noodpakket, grab bag, je hebt een plan om wat te doen bij langdurige stroomuitval of een gastekort, je hebt gedacht aan hygiëne, energie, warmte, mobiliteit, zelfverdediging, communicatie, enzovoorts en je hebt andere belangrijke vaardigheden nog beter ontwikkeld, dat is een prima basis om mee te beginnen.

De nadruk zou ik verder leggen op met name (tactisch) medische kennis en vaardigheden. In een totaal oorlogsscenario hoef je niet te rekenen op een werkend zorgsysteem waarbij je 112 belt en er binnen een kwartier een ambulance op de stoep staat. Het is dus echt van levensbelang dat jij bent getraind in het toepassen van medische kennis en vaardigheden in situaties die niet of niet helemaal veilig zijn.

Verder is het belangrijk op de hoogte gehouden te worden met nieuwsfeiten. Ik benoem hier bewust feiten, in nood-/conflictsituaties ontstaat er altijd een stroom van geruchten, ga hier niet in mee en focus je op feiten. Een noodradio zit standaard in je noodpakket (en grab bag) en wees op de hoogte van de lokale noodfrequenties. Ga uiteraard direct naar binnen als de sirenes gaan, sluit ramen en deuren en zorg dat je compleet bent als gezin of met wie je ook samenwoont. Blijf daarna ook te allen tijde zoveel mogelijk samen. Werk als een team en verdeel taken en verantwoordelijkheden.

Belangrijke overwegingen

Ga ervan uit dat kritieke infrastructuur, zoals energievoorzieningen, watercentrales, vliegvelden, belangrijke viaducten en militaire installaties eerste doelwitten zullen zijn bij een daadwerkelijke (conventionele) aanval. Mocht je hier in de buurt wonen, hou dan rekening met een eventuele evacuatie. Woon je in een van de grote steden, ook dan loop je extra risico ten opzichte van het platteland, waar in principe geen “interessante militaire doelen" zijn.

Wees terughoudend in het delen (mondeling en online) wat voor voorraad jij hebt opgeslagen in of bij je woning en wat je hebt gedaan aan voorbereiding. Wat blijft er verder dan nog over? Mentale voorbereiding. Het feit dat je accepteert en begrijpt dat vrijheid in deze tijd echt niet vanzelfsprekend is (maar ècht niet). Geniet dus ook vooral van elke dag en je dierbaren, wees dankbaar voor elk moment dat je op deze aarde rondloopt.

Accepteer dat dan ook en gun jezelf rust in je hoofd. Peace of mind, uiteindelijk is vanuit mijn perspectief gezien, het hele doel van voorbereiden op een noodsituatie.

Extra tips en informatie

  • Volg de berichtgeving in de media
  • Pin contant geld en bewaar het thuis
  • Zorg voor batterijen, een transistorradio en kaarsen
  • Leg een noodpakket aan

labels: #Ei

Zie ook: