Zolang er mensen zijn, zal er oorlog zijn. Aldus een uitspraak van Albert Einstein. Oorlog is verschrikkelijk, maar helaas is er altijd oorlog geweest en zal er ergens op deze planeet altijd oorlog zijn. Met de huidige oorlog in Oekraïne en de onrust in het Midden-Oosten is het voorbereiden op oorlog weer een actueel thema geworden.

Decennialang was oorlog voor de meeste Nederlanders een ver-van-mijn-bedshow en was de vrijheid die wij hebben in dit gedeelte van de wereld vanzelfsprekend, maar dat was het natuurlijk nooit echt. Met de huidige ontwikkelingen in Oekraïne, komt de “oorlog” iets dichter bij en merken we ook hier indirect de gevolgen ervan.

Maar op wat voor soort oorlog moeten we ons dan voorbereiden? De kans dat hier zo (Russische?) tanks door de straten denderen is erg klein en als we kijken naar de hedendaagse oorlogsvoering zien we vooral een heel ander optreden, ook wel “hybride oorlogsvoering” genoemd.

Hybride oorlogsvoering

“Hybride oorlogsvoering” is vaak ook een schemergebied tussen vrede en oorlog, dus het is dan vaak niet duidelijk wat er zich precies afspeelt. Denk hierbij aan het beïnvloeden van binnenlandse verkiezingen door een ander land, sabotageacties (bv. het opblazen van de Nord Stream pijplijn), gerichte acties in burger kleding in plaats van militair uniform, het bewust verspreiden van fake news, cyber aanvallen, alles is er dan op gericht om zo een bepaald doel te bereiken, zonder (direct) gebruik te maken van oorlogswapens.

Daar kan het zogenaamde “conventionele optreden” wel een onderdeel van zijn en hier bedoel ik mee wat we nu zien in Oekraïne; zware gevechten, loopgraven, tanks, luchtaanvallen en dergelijke.

Nederland is onderdeel van de NAVO en de NAVO is momenteel flink verwikkeld in de oorlog in Oekraïne, de kans op escalatie is reëel en aanwezig. Als de NAVO besluit om op een bepaalde actie te reageren, dan zal Nederland hier onderdeel van zijn en zouden we dus (nog verder) in een oorlog kunnen raken, voor zover we dat al niet zijn, het is maar net hoe je het bekijkt.

Hoe kunnen we ons voorbereiden?

Uiteindelijk heb je voor langere tijd voedsel en water opgeslagen, je hebt een noodpakket, grab bag, je hebt een plan om wat te doen bij langdurige stroomuitval of een gastekort, je hebt gedacht aan hygiëne, energie, warmte, mobiliteit, zelfverdediging, communicatie, enzovoorts en je hebt andere belangrijke vaardigheden nog beter ontwikkeld, dat is een prima basis om mee te beginnen.

De nadruk zou ik verder leggen op met name (tactisch) medische kennis en vaardigheden. In een totaal oorlogsscenario hoef je niet te rekenen op een werkend zorgsysteem waarbij je 112 belt en er binnen een kwartier een ambulance op de stoep staat. Het is dus echt van levensbelang dat jij bent getraind in het toepassen van medische kennis en vaardigheden in situaties die niet of niet helemaal veilig zijn.

Welke (tactische) beslissingen moet ik maken voordat ik iemand (je partner, kind, vriend/-in, familielid) ga helpen? En als ik een slachtoffer ga behandelen, wat moet ik dan doen? Welke medische uitrusting en materialen moet ik aanschaffen en hoe kan ik deze improviseren als deze niet meer beschikbaar zijn? Aan een standaard EHBO-cursus heb je tijdens een oorlogssituatie niet veel.

Het biedt een prima basis om te begrijpen hoe het lichaam werkt en het leert je echt de basis medische vaardigheden. Een dergelijke cursus is gebaseerd op ideale omstandigheden waarin je al snel 112 dient te bellen en deze cursus gaat dus ook niet uit van “niet-ideale” omstandigheden zoals oorlog.

Verder is het belangrijk op de hoogte gehouden te worden met nieuwsfeiten. Ik benoem hier bewust feiten, in nood-/conflictsituaties ontstaat er altijd een stroom van geruchten, ga hier niet in mee en focus je op feiten. Een noodradio zit standaard in je noodpakket (en grab bag) en wees op de hoogte van de lokale noodfrequenties.

Ga uiteraard direct naar binnen als de sirenes gaan, sluit ramen en deuren en zorg dat je compleet bent als gezin of met wie je ook samenwoont. Blijf daarna ook te allen tijde zoveel mogelijk samen. Werk als een team en verdeel taken en verantwoordelijkheden.

Kritieke Infrastructuur en Verdrag van Genève

Ga ervan uit dat kritieke infrastructuur, zoals energievoorzieningen, watercentrales, vliegvelden, belangrijke viaducten en militaire installaties eerste doelwitten zullen zijn bij een daadwerkelijke (conventionele) aanval. Mocht je hier in de buurt wonen, hou dan rekening met een eventuele evacuatie. Woon je in een van de grote steden, ook dan loop je extra risico ten opzichte van het platteland, waar in principe geen “interessante militaire doelen" zijn.

Ga er niet vanuit dat een eventuele vijand het Verdrag van Genève zal respecteren, Ziekenhuizen, scholen, moskeeën, kerken, overheidsgebouwen, musea, alles kan een doelwit zijn en wees hier niet naïef in. Wederom, woon je hierbij in de buurt, neem dit mee in je planning.

Operationele Veiligheid en Mentale Voorbereiding

Daarnaast operationele veiligheid, ook wel bekend als Operational Security, of OpSec afgekort. Wees terughoudend in het delen (mondeling en online) wat voor voorraad jij hebt opgeslagen in of bij je woning en wat je hebt gedaan aan voorbereiding.

In tijden van oorlog ontstaan er (gek genoeg) soms hele mooie dingen, waarbij hele gemeenschappen en buurten voor elkaar opkomen en elkaar steunen, maar helaas haalt het bij sommigen ook het slechtste naar boven en zeker bij geen of verminderd toezicht door bijvoorbeeld de politie, is het laatste wat je wil een groep onbekende mensen aan je deur die na 3 a 4 dagen zonder eten, graag jouw voorraad even komen opeisen, goed- of kwaadschiks.

Wat blijft er verder dan nog over? Mentale voorbereiding. Het feit dat je accepteert en begrijpt dat vrijheid in deze tijd echt niet vanzelfsprekend is (maar ècht niet). Geniet dus ook vooral van elke dag en je dierbaren, wees dankbaar voor elk moment dat je op deze aarde rondloopt.

Als je alle stappen volgt in de online modules in de Wees Voorbereid Blueprint heb je er echt alles aan gedaan, binnen jouw Cirkel van Invloed, om jezelf en jouw geliefden zo goed mogelijk voor te bereiden, zelfs op een volgende (wereld)oorlog. Accepteer dat dan ook en gun jezelf rust in je hoofd.

Peace of mind, uiteindelijk is vanuit mijn perspectief gezien, het hele doel van voorbereiden op een noodsituatie.

Preppen voor een Oorlogssituatie

Preppen kan je doen voor tal van scenario’s, een stroomuitval of extreem weer. Maar ook voor oorlog. Waar moet je aan denken als je gaat preppen voor een oorlog? Het begint natuurlijk bij de basics, deze gelden voor alle situaties.

De Basisbenodigdheden

  • Genoeg voedsel voor een aantal dagen, dit kun je het beste met en met uitbouwen. Haal met de boodschappen een paar extra potjes groente maar ook bv maaltijden die lang houdbaar zijn.
  • Zorg voor voldoende water. Je kan hierbij denken aan kant en klare waterflessen, maar je kan ook oude flessen hergebruiken om water te preppen.
  • Denk aan een EHBO set
  • Zorg dat je medicatie hebt voor een langere periode, zeker als je vaste medicatie nodig hebt
  • Denk ook aan verwarming. Net als water, kan het zijn dat gas niet aanwezig is en je dus een alternatief moet hebben voor het opwarmen van je eten, je woning en het water
  • Zorg voor een noodradio. Bij een oorlog is het belangrijk om op de hoogte te blijven wat er gebeurt.

Bug Out Bag (BOB)

In een oorlog kan het zijn dat je ineens je woning moet verlaten. Het gebied is niet meer veilig. Dit kan sneller voorkomen dan bv bij een lockdown zoals we dit in 2020 hebben gehad. Moet je jouw woning verlaten, zorg dan dat je een BOB (bug out bag) hebt klaar staan. In de BOB zitten je spullen om een aantal dagen door te komen, denk aan kleding, iets om bv in te slapen, maar ook eten, geld, papieren, een zaklamp en meer. Maar neem ook je persoonlijke herinneringen mee, dit kan je bv met een usb stick doen.

Maar denk ook aan jodiumtabletten voor de schildklier te verzadigen.

Het hebben van geld of ruilwaar is essentieel. Tijdens dit soort situaties zien we dat valuta bijna niets meer waard is en de producten in de winkel gigantisch stijgen. Zorg dat je dus je geld omzet in iets dat waarde vast is. Zo heb je tijdens de crisis, maar ook erna nog waarde.

Woning Beveiligen

Wellicht breken er rellen uit of ontstaan er gevechten bij jou in de stad. Vandaar is het goed om ook na te denken hoe je jouw woning kan beveiligen. In Amerika zijn preppers een stuk verder voorbereid en zij hebben bv ook houten of ijzeren platen die ze voor ramen en deuren kunnen plaatsen.

Voorbereiden op een Nucleaire Oorlog

Je extra voorbereiden op een nucleaire oorlog is een stuk lastiger en er komt veel bij kijken. Een atoombom is namelijk erg destructief. Mocht je in de buurt zitten van een plek waar dit wel voorkomt, maar je zit op een afstand. Dan zal je last gaan krijgen van de nucleaire fallout. Als dit gebeurt zal de grond vuil zijn, maar ook het grond water. De kleine radioactieve deeltjes zullen neervallen en alles onbruikbaar maken.

Mocht je toch een aantal moeten uithouden in je woning bij radioactive fallout, dan moet je je woning veilig maken en zorgen dat de radioactieve deeltjes niet binnenkomen. Je moet de kieren dichten en ruimen en deuren sluiten. Je kan je raam en deuropeningen afsluiten met plastic zeil en duct tape. Maar je zal in je woning een onderdruk creëren, er zal dus toch lucht van buiten binnenkomen. Dat is waarom er in bunkers vaak een luchtfilter sta die net op iets meer draait dan nodig is. Zo zorgen ze dat er een hogere druk binnen is dan buiten. Op deze manier voorkom je dat buitenlucht naar binnenkomt.

Wat te doen tijdens een nucleaire aanval

  • Luister naar de officiële informatie via het internet, radio of tv en volg de instructies op van de hulpdiensten
  • Als er een aanvalswaarschuwing wordt gegeven, zoek dan zo snel mogelijk dekking. Indien mogelijk onder de grond en blijf daar totdat er gezegd wordt dat het veilig is.
  • Zoek het dichtstbijzijnde gebouw, bij voorkeur gebouwd van baksteen of beton, en ga naar binnen om radioactief materiaal buiten te vermijden.
  • Als een betere beschutting, zoals een gebouw met meerdere verdiepingen of een kelder binnen enkele minuten kan worden bereikt, ga daar dan onmiddellijk heen.
  • Ga zo ver mogelijk onder de grond of in het midden van een hoog gebouw. Het doel is om zoveel mogelijk muren en zoveel beton, baksteen en aarde tussen jou en het radioactieve materiaal buiten te plaatsen.
  • Verwacht minimaal 24 uur binnen te blijven, tenzij de autoriteiten anders hebben aangegeven.

Wat te doen als je buiten wordt betrapt tijdens een nucleaire explosie?

  • Kijk niet naar de flits of vuurbal - het kan je verblinden.
  • Zoek dekking achter alles wat bescherming kan bieden.
  • Ga plat op de grond liggen en bedek je hoofd. Als de explosie zich op enige afstand bevindt, kan het 30 seconden of langer duren voordat de explosiegolf toeslaat.
  • Zoek zo snel mogelijk een schuilplaats, zelfs als u vele kilometers verwijderd bent van Ground Zero waar de aanval plaatsvond - radioactieve neerslag kan honderden kilometers door de wind worden meegevoerd.

Reiniging na een Nucleaire Ontploffing

  • Als je tijdens of na de ontploffing buiten bent geweest, maak je dan zo snel mogelijk schoon om radioactief materiaal te verwijderen dat op je lichaam komt.
  • Verwijder je kleding om verspreiding van radioactief materiaal te voorkomen. Het verwijderen van de buitenste laag van kleding kan tot 90% van het radioactieve materiaal verwijderen.
  • Plaats indien mogelijk je besmette kleding in een plastic zak en sluit of knoop de zak dicht.
  • Neem indien mogelijk een douche met veel water en zeep om radioactieve besmetting te helpen verwijderen. De huid niet schrobben of krabben.
  • Was je haar met shampoo of zeep en water. Gebruik geen conditioner in je haar omdat het radioactief materiaal aan je haar zal binden, waardoor het niet gemakkelijk uitspoelt.

Tips voorbereiden op oorlog

Mocht er oorlog uitbreken, wat ga je dan doen? Er is zoveel om over na te denken. We hebben daarom nog een aantal tips voor als er oorlog uitbreekt.

  • Zorg dat alles is opgeladen, zo ben je in ieder geval nog maximaal voorzien met je huidige batterijen
  • Schakel over naar de rampen radio of tv zender
  • Vul het bad eventueel met water om zo een extra watervoorraad te hebben.
  • Zorg dat je een kaart hebt van je directe omgeving. Zo kan je altijd analyseren wat er veilig is, waar je naar toe kan en meer.
  • Vallen er bommen in jouw buurt, wijk dan uit naar het platte land.
  • Wees voorbereid op stroomuitval, dit kan door bijvoorbeeld een cyberattack
  • Inventariseer wat je allemaal hebt en wees doordacht.
  • Raak niet in paniek
  • Om te voorkomen dat andere aankloppen, zorg dat je niet verdacht lijkt en een doelwit wordt van mensen die niet voorbereid op oorlog zijn.
  • Zorg dat je een bron van licht hebt, bv een olielamp of kaarsen. Maar een powerbank met zonnepaneel is ook handig.
  • Wees bewust wanneer je moet vertrekken en wanneer je kan blijven. Als je moet vertrekken, verzamel dan het hoogstnodige. Dit kan je bv al klaar hebben staan in een bug out bag, maar je kan het ook al op een lijstje schrijven
  • Zorg dat je auto gevuld is met brandstof. Door stijgende prijs, maar ook meer vraag kan het zijn dat je snel zonder benzine komt te zitten.
  • Weet waar je veilig bent door schuilplekken te inventariseren.
  • Maak een plan voor als je onderweg bent of niet thuis. Hoe ga je zorgen dat je thuis komt. Wat spreek je af met het thuisfront?

Wat moet je doen als het luchtalarm af gaat?

Stel het luchtalarm gaat af en we zitten in een oorlogssituatie zoals nu? Wat moet je dan doen? Weet dat de sirene af gaat met een reden en er dreigt acuut gevaar. Ga zo snel mogelijk naar binnen en zet de tv of radio aan. Maar wat moet je doen als het luchtalarm af gaat:

  • Ga naar binnen. Binnen is de kans op gevaar het kleinste. Ben je niet in de buurt, dan moet je het dichtstbijzijnde gebouw, winkel of kantoor naar binnen gaan. Kinderen die op school zijn, moeten daar blijven. Als je in de auto zit, parkeer dan zo snel mogelijk en ga ook ergens naar binnen. Ben je niet in de buurt van een gebouw, parkeer dan, zet de motor uit en sluit de auto af. Zie je andere mensen, waarschuw ze dan.
  • Sluit je ramen en deuren. Zorg dat je ramen en deuren zo snel mogelijk sluit. Vaak is er sprake van gevaarlijke stoffen. Sluit kieren en gaten ook goed af. Mocht je een afzuiging hebben, zet deze dan handmatig uit
  • Luister naar de rampenzender. Tijdens een noodsituatie moet je altijd inschakelen naar de rampenzender. Zo blijf je op de hoogte van wat er gebeurt. De regionale radio krijgt de rol van officiële noodzender. De overheid zal vertellen wat er is en volg de instructies op.

Wat te doen bij een ramp?

Bij een ramp in uw omgeving moet u verschillende maatregelen treffen. Iedere ramp of noodsituatie is anders. Probeer informatie te krijgen van een betrouwbare bron. Op Denkvooruit.nl staat informatie over verschillende (nood)situaties en hoe u zich kunt voorbereiden.

Zorg dat u de NL-Alert App heeft geïnstalleerd op uw telefoon. Bij een ramp krijgt u dan een flitsmelding op uw telefoon. Als u een NL-Alert ontvangt, geeft uw telefoon een doordringend alarmgeluid. Uw telefoon gaat ook trillen. En op het scherm verschijnt het NL-Alert tekstbericht.

Stel een noodpakket samen, zodat u de eerste 72 uur van een ramp goed voorbereid bent . Volg altijd de aanwijzingen van de overheid. Bij sommige rampen moet u naar binnen en de deuren sluiten. Bent u gewond of verkeert u in direct gevaar?

De Rol van Organisaties

De noodzaak voor organisaties om voorbereid te zijn op oorlogssituaties komt voort uit de groeiende afhankelijkheid van complexe en wereldwijde systemen. Een verstoring in een land kan domino-effecten veroorzaken die wereldwijd voelbaar zijn.

Wereldwijde conflicten kunnen de beschikbaarheid van grondstoffen en goederen in gevaar brengen. Organisaties moeten hun afhankelijkheid van kwetsbare toeleveringsketens minimaliseren door alternatieve leveranciers te identificeren en strategische voorraden aan te leggen. Dit geldt met name voor kritieke materialen zoals halfgeleiders, metalen en energiebronnen.

Cyberaanvallen worden vaak ingezet als instrument in geopolitieke conflicten. Organisaties moeten investeren in robuuste cyberbeveiliging, waaronder regelmatige audits, training van medewerkers en het up-to-date houden van systemen.

In tijden van oorlog zijn werknemers een cruciale prioriteit. Organisaties moeten duidelijke protocollen ontwikkelen voor de veiligheid van personeel, inclusief evacuatieplannen, communicatieprotocollen en psychosociale ondersteuning.Financieel gezond blijven tijdens een crisis vraagt om solide liquiditeitsbeheer en diversificatie van inkomstenstromen.

Operationele veerkracht betekent dat een organisatie in staat is om te blijven functioneren ondanks verstoringen.

Flexibiliteit in processen

Ontwikkel processen die snel kunnen worden aangepast aan veranderende omstandigheden.

Decentrale structuren

Verminder afhankelijkheid van een enkele locatie door activiteiten en besluitvorming te decentraliseren.

Personele veerkracht

Investeer in training en ontwikkeling van medewerkers om hen voor te bereiden op crisissituaties.

In conflictperiodes wordt er scherp gelet op het gedrag van organisaties. Bedrijven moeten zich bewust zijn van ethische en juridische implicaties van hun acties, zoals handelen in gesanctioneerde markten of het ondersteunen van regimes.

Oorlogssituaties kunnen leiden tot uitval van kritieke nutsvoorzieningen zoals elektriciteit, water en telecommunicatie. Organisaties moeten plannen ontwikkelen om dergelijke verstoringen op te vangen.

IT-ondersteuning

Houd data toegankelijk en beveiligd door middel van offsite back-ups en cloudopslag.

Bij het preppen moeten organisaties de balans vinden tussen kosten en baten. Te veel investeren in noodvoorbereidingen kan de huidige bedrijfsvoering verstoren, terwijl te weinig investeringen tot grote kwetsbaarheden kunnen leiden.

Risico's afwegen

  • Waarschijnlijkheid versus impact: Hoe groot is de kans op een bepaald risico, en wat is de potentiële impact?
  • Tijdshorizon: Hoe snel moet de organisatie reageren?

Mark Rutte's Waarschuwing

De alarmerende woorden van secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte richtten zich direct tot de bevolking van NAVO-landen. Volgens hem zijn we niet goed voorbereid op een oorlog. Hij vindt dat er daarom meer geld moet naar defensie en zegt daarbij steun nodig te hebben van inwoners.

In de speech van Rutte zegt hij dat we nog niet klaar zijn voor wat er de komende 4 à 5 jaar op ons afkomt. Die specifieke tijdsperiode baseert hij volgens Wijninga op de oorlog in Oekraïne. Zo moeten we rekening houden dat er volgend jaar een wapenstilstand komt met Oekraïne, zegt hij.

"Dan zal Rusland alle effort die ze nu steken in het voeren van die oorlog, weer steken in het herstellen van zijn capaciteit. Denk daarbij aan het herstellen van de militaire capaciteit die natuurlijk de afgelopen jaren behoorlijk gesleten is. En dan heb je kans dat Rusland op zoek gaat naar andere zwakke plekken in Europa", vertelt Wijninga. Hij noemt als voorbeelden: Moldavië, Georgië en de Baltische Staten.

De defensiespecialist schat in dat het zo'n 5 jaar gaat duren voordat Rusland in staat is om zoiets te doen. "We hebben dan ongeveer 5 jaar de tijd om ons voor te bereiden", voorspelt Wijninga. "Het is niet zo dat de Russen direct voor de deur staan, want ze hebben nu nog hun handen vol. Maar als het conflict in Oekraïne voorbij is gaan ze zich herbewapenen."

Cyberoorlog vindt op dit moment al plaats via het internet. Er worden per dag honderden aanvallen uitgevoerd op allerlei instanties in Europa. Vanuit Rusland, maar ook vanuit China. Die zijn erop gericht om chaos te creëren.

Noodpakket en Nieuws

Wijninga adviseert om de berichtgeving bij media goed in de gaten te houden. "Dat is lastig, want het zijn vaak sombere berichten over oorlog en ellende. Maar ik denk wel dat het goed is dat je dat volgt."

  • Pin wat cash geld om in huis te hebben.
  • Batterijen
  • Een transistorradio
  • Kaarsen

Door transparantie vanuit de NAVO en door te laten zien wat ieder individu kan doen om daarop voorbereid te zijn en daar dus ook weerbaar in te zijn, denk ik dat we op de goede weg zijn. Maar op dit moment is dat absoluut nog niet zo.

labels: #Ei

Zie ook: