Tuinbonen zijn een typische seizoensgroente waarvan het seizoen loopt van april-mei tot september. De tuinboon kom je wereldwijd tegen in de meest uiteenlopende gerechten, zoals salades, (dip)sauzen, soepen en stoofpotten. In Nederland wordt traditioneel de tuinboon gekookt met bonenkruid, en vaak met boter, ham of spekjes gegeten.

Tuinbonen: Variëteiten en Verkrijgbaarheid

Tuinbonen zijn op vier manieren verkrijgbaar: vers in de peul, gedroogd, ingevroren of in pot of blik in het bonennat. Verse Nederlandse tuinbonen zijn ongeveer zes weken per jaar verkrijgbaar, van half juni tot augustus. Ze zijn al eerder verkrijgbaar, maar dan komen ze vooral uit Zuid-Europa. Hoe kleiner de tuinboontjes, hoe malser en smakelijker ze zijn.

Let bij het kopen op dat de peul nog goed stevig aanvoelt. Dan is de tuinboon namelijk nog lekker vers. Check gerust even de binnenkant. Is het pluis in de peul nog mooi wit en zacht? Dan zit je goed. De helft van alle bonen die in Nederland worden geteeld, wordt in blik of glas geconserveerd.

Bewaren en Doppen van Tuinbonen

Bewaar verse tuinbonen slechts enkele dagen in de koelkast. Ongedopte bonen zijn het beste houdbaar in een gesloten plastic zak met wat gaatjes erin, in de koelkast. Dan is het mogelijk om ze tot een week goed te houden. Dop de bonen vlak voor het bereiden om bruinkleuring te voorkomen. Dop ze door met de nagel op de midden naad te drukken en de boon uit de schil te duwen.

Verse tuinbonen zijn de zaden van een vrij grote, viltachtige peul. Meestal zitten er 2-5 zaden in een peul. Van 1 kg bonen krijg je ongeveer 350 g boontjes. Per persoon moet er gerekend worden op 500 tot 750 gram nog niet gedopte tuinbonen. De schillen waarin de boontjes zitten, kunnen niet door mensen worden gegeten.

Tuinbonen doppen is mogelijk door ze met de duim uit de schil te drukken. Let op: van het looizuur kan de huid van je vingers zwart kleuren. Dubbel doppen: in de tuinbonen zitten ook weer boontjes. Blancheer de tuinbonen, maak met een mesje een sneetje tegenover de navel van de tuinboon, en haal het groene boontje (soms twee) eruit.

Bereidingswijzen van Tuinbonen

Tuinbonen kunnen gestoomd, geroosterd en gebakken worden. Tuinbonen gedopt? Dan kunnen we door naar het bereiden. Het merendeel kookt hun tuinbonen. Naast koken kun je tuinbonen ook stoven, stomen of bakken. De kooktijd is afhankelijk van hoe jong (of oud) je bonen zijn.

  • Bij kleine, jonge boontjes is de bereidingstijd 7 minuten.
  • Oudere, grote bonen vragen om zo'n 10 à 15 minuten.

Wanneer je ze stooft of stoomt zijn de tuinbonen binnen zo'n 10 à 15 minuten gaar. Bak je ze mee? Kook de boontjes dan 5 minuten voor. Wil je tuinbonen roosteren? Zorg dan dat de boon al volledig gaar is gekookt in water. Hierna kun je ze krokant bakken in de oven voor zo'n 20 minuten op 220 graden celsius.

Gebruik je enkelgedopte bonen? Dan is het beter om géén zout toevoegen aan je kookwater. Dit kan het vliesje extra stug maken. Voeg het liever later toe als smaakmaker. Je kunt het hele doppen-en-garen-proces ook precies andersom doen. Je kunt de hele peulen op de bakplaat bakken. Zo stomen de tuinbonen gaar in hun eigen jasje.

Invriezen van Tuinbonen

Wil je de gedopte bonen invriezen? Dat kan. Blancheer de gedopte tuinbonen voor 2 minuten in kokend water en bewaar ze in de vriezer. Tuinbonen kun je vaak wel kopen in het seizoen, maar als je een tuin hebt kun je ze ook gemakkelijk zelf kweken. En bovendien is er dan een leuke bonus. De jonge toppen van de tuinbonenplant zijn namelijk eetbaar en zelfs bijzonder smakelijk, net als erwtenscheuten.

Recepten met Tuinbonen

Er zijn oneindig veel recepten met tuinbonen, en ook in ‘s werelds 1ste kookboek De Re Coquinaria kom je ze tegen. Tuinbonen zijn echte smaakdragers en passen zich makkelijk aan. De tuinboon is een echte zomergroente. Deze kleine boontjes smaken het lekkerst in de zomermaanden en laten elke salade, dip of pasta stralen met hun frisse bittere smaak.

Tuinbonen met Spekjes

Op zoek naar een heerlijk recept met tuinbonen? Dit recept voor tuinbonen met spekjes doet me altijd aan mijn moeder denken. Zodra het seizoen van tuinbonen weer begon maakte zij deze voor ons klaar.

Ingrediënten:

  • 1 kilo tuinbonen, gedopt (ongeveer 270 gram over)
  • 170 gram spekjes
  • 1 ui, fijngehakt
  • 1 teentje knoflook, fijngehakt
  • Verse peper uit de molen

Bereiding:

  1. Dop de tuinbonen en kook deze in ongeveer 8 minuten gaar. Zorg ervoor dat de boontjes gaar zijn maar nog wel een bite hebben.
  2. Bak de spekjes op middelmatig vuur. Wanneer de spekjes een beetje bruin beginnen te worden voeg je de knoflook en ui toe.
  3. Giet de tuinbonen af en voeg deze aan de spekjes toe.
  4. Breng op smaak met peper.

Tuinbonenschotel met Spekjes en Paprika

Neem voor vier personen 300 gram spekblokjes, 3 kilo ongedopte verse tuinbonen in de peul, twee rode zoete puntpaprika’s en een bouillonblokje. Dop de boontjes en breng ze aan de kook. Bak intussen het spek goed uit in het eigen vet en snijd de paprika in kleine reepjes. Bak daarna de paprika kort mee, voeg nadat de tuinbonen kort hebben gekookt deze ook toe en bak ook deze twee minuten mee. Voeg daarna het bouillonblokje en wat water toe en laat de schotel kort sudderen totdat de boontjes gaar zijn en het meeste water is verdampt. Afmaken met wat peper en eventueel nog zout.

Gestoomde Tuinbonen met Tijm en Spek

Neem dezelfde verhouding bonen en spek als hierboven. Kook de tuinboontjes vijf minuten in water met een paar takjes tijm en bak het spek even goed aan, eventueel met een sjalotje erbij. Giet de tuinbonen gedeeltelijk af en voeg ze samen met het kookvocht en de tijm toe aan het spek. Laat dit even stoven of smoren totdat de tuinboontjes gaar zijn. Afmaken met peper en eventueel nog wat zout.

Salade met Tuinbonen

Tuinbonen lenen zich uitstekend voor salades. Let op dat je tuinbonen niet rauw kunt eten, dus moet je ze wel eerst koken. Of gebruik tuinbonen uit de pot, want die kun je gewoon direct gebruiken. Zo zet je bijvoorbeeld in enkele minuten een heerlijke salade op tafel met wat stukjes tomaat, komkommer en sjalot, met een dressing van zwarte peper, citroensap en olijfolie.

Tuinbonen met Knoflook, Rozemarijn en Salie

Simpel, maar zó smaakvol. Tuinbonen combineren verrassend goed met verschillende kruiden. Knoflook, rozemarijn en salie geven een mediterrane touch, terwijl je met munt of dille juist een frisse twist krijgt. Gebruik bij voorkeur verse kruiden en voeg die pas op het einde toe, zodat ze hun aroma goed behouden.

Instructies:

  1. Doe de gedopte tuinbonen (zonder zout) in een pan en kook ondertussen in een waterkoker het water.
  2. Giet zoveel kokend water bij de tuinbonen dat ze net onder staan en zet het vuur aan.
  3. Rits ondertussen de rozemarijn van het takje en hak dit samen met de salie fijn.
  4. Als het water kookt, zet het vuur dan iets lager en kook de bonen in ongeveer 5-10 minuten (afhankelijk van de grootte). Proef even tussendoor of ze al knapperig gaar zijn.
  5. Giet de tuinbonen dan af. Giet een scheut olijfolie in dezelfde pan en fruit hierin de geraspte knoflook. Voeg de tuinbonen toe en de gehakte kruiden. Roer alles even om zodat de smaken goed in de boontjes kunnen trekken.

Internationale Tuinbonengerechten

De tuinboon kom je wereldwijd tegen in de meest uiteenlopende gerechten. Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Marò (sarsa marò, pesto di fave): Pesto van tuinbonen uit Liguria, Italië.
  • Falafel: Gefrituurde balletjes van bonen en/of kikkererwten uit het Midden-Oosten.
  • Macco di Fave: Een Siciliaans gerecht van tuinbonen, venkelloof en olijfolie.
  • Michirones: Een Spaanse tapa uit Murcia met tuinbonen in een dieprode saus.
  • Bessara: Marokkaanse dipsaus van tuinbonen, citroensap, knoflook en olijfolie.
  • Judd mat Gaardebounen: Een nationaal gerecht van Luxemburg met varkensvlees en tuinbonen.
  • Sopa de habas: Mexicaanse tuinbonensoep.
  • Fave e pecorino: Een klassieke combinatie in Italië met tuinbonen, pecorino kaas en pancetta.
  • Tuinbonen en artisjokken: Een combinatie die je tegenkomt langs de hele Middellandse zee.

Voedingswaarde en Gezondheid

Tuinbonen zijn rijk aan vitamine B en C en bevatten veel fosfor. Ze smaken iets bitter door het looizuur, maar als je ze jong plukt en eet, dan is daar weinig van te merken.

Een gemiddelde portie tuinbonen is 200 tot 250 gram gekookte bonen per persoon.

Overzicht van Tuinbonen Bereidingstijden

Type Tuinboon Voorbereiding Kooktijd
Verse, jonge tuinbonen Doppen 6-7 minuten
Verse, oudere tuinbonen Doppen 10-15 minuten
Dubbel gedopte tuinbonen Blancheren (2 min), dubbel doppen Korter dan verse tuinbonen
Gedroogde tuinbonen 24 uur weken 30-45 minuten

labels: #Ei

Zie ook: