Artisjokken staan bekend om hun sierlijke uiterlijk en uitzonderlijke smaak. Het lijkt misschien intimiderend om ze zelf te bereiden, maar met een beetje oefening kan elke thuiskok dit leren. Hier is een uitgebreide handleiding om je op weg te helpen.

Wat is een artisjok?

Een artisjok is eigenlijk een eetbare bloemknop, net als broccoli. Het is een doorgekweekte variant van de kardoen, een distelachtige plant. De groenige bloemknoppen hebben veel blaadjes die zich om de bloembodem heen vouwen.

Verse artisjokken zijn nu volop verkrijgbaar. Misschien heb je ze weleens op de markt zien liggen en vraag je je af hoe je een verse artisjok kunt bereiden. In menig Franse bistro staan ze op de kaart: in hun geheel bereide artisjokken. Waan je thuis in Franse sferen en maak ze eens zelf.

De pure artisjok is al zo smaakvol op zich. De smaak kan omschreven worden als zacht en licht bitter. Je kunt niet alles van een artisjok eten. In deze bereiding gaat het vooral om de blaadjes. Als alle blaadjes eraf zijn, kun je het zogenoemde ‘hooi’ wegsnijden en de artisjokbodem opeten, ook wel het artisjokhart genoemd.

Waar en wanneer kun je artisjokken kopen?

Verse artisjok van het land is in het seizoen van december tot mei. In de overige maanden is er ook verse artisjok verkrijgbaar, maar dat komt dan bijvoorbeeld uit een kas of uit een ver land. Verse artisjokken zijn verkrijgbaar in de supermarkt, maar ook bij de groenteboer, op de markt of bij een horecagroothandel.

Om een echte verse artisjok te herkennen, kun je erop letten dat deze lekker stevig is en de blaadjes mooi strak tegen elkaar aan zitten en er fris uitzien. De blaadjes mogen dik, vlezig en leerachtig aanvoelen.

Hoe maak je artisjokken schoon?

Allereerst moet je de artisjok schoonmaken. Dat doe je door de artisjok te wassen, de stelen aan de onderkant iets af te snijden en in te kepen met een mes. Knip de onderste blaadjes eraf, die zijn vaak erg hard. Snij ook een stuk van de bovenkant af en knip de puntjes van de bladen af.

Artisjokken kunnen soms scherpe, puntige bladeren hebben. Snijd de dikke harde steel bij de steelaanzet eraf.

Je kunt de artisjokken op verschillende manieren bereiden, maar we beginnen met stomen. Het verschilt per artisjok hoe lang dit duurt, een handig trucje om te weten of de artisjok gaar is, is door met een mes in de bodem te prikken. Als het mes er makkelijk ingaat, is de artisjok gaar. Ik stoom de artisjokken in een laag water met olijfolie en citroensap.

Stappen voor het schoonmaken van een artisjok:

  1. Snij de stelen van de artisjok, knip de onderste blaadjes eraf en snij de bovenkant recht.
  2. Je kunt de artisjokken stomen in een mandje of in een laag water in een grote pan.
  3. Voeg de artisjokken toe aan een grote pan met een laag water, voeg een scheut olijfolie en knijp de citroen uit, voeg de uitgeknepen helften toe aan de pan.
  4. Stoom de artisjokken ca. 30-45 minuten (afhankelijk van de grootte). Keer af en toe om. Ze zijn gaar als je met een mes gemakkelijk in de bodem kunt prikken.
  5. Smelt de boter in een pannetje en giet over in een schaaltje om in te dippen.
  6. Je kunt de blaadjes van de artisjok trekken, in het sausje dippen en het zachte onderste gedeelte opeten.

Hoe bereid je artisjokken?

Je kunt artisjokken koken, stomen, grillen of in de oven bereiden. Hier zijn enkele methoden:

Koken

Breng in een grote pan (waar alle artisjokken inpassen) royaal water met 1 el zout aan de kook. Doe de geprepareerde artisjokken erin en kook ze in ± 20 min. gaar. Neem ze uit het water en laat iets afkoelen, zodat ze hanteerbaar zijn om schoon te maken. Je kunt ze nu zo serveren met een heerlijke volle frisse dressing.

Neem steeds een buitenste blaadje eraf, dip de onderkant van het blaadje in de dressing. Trek met je tanden het dikke vruchtvlees uit het blaadje. Ga zo verder tot de blaadjes te dun worden en nauwelijks meer vruchtvlees bevatten.

Om de bodem te bereiken, snijd je de artisjok net onder het midden van de bol horizontaal door. Verwijder het hooi met een stevige lepel met een ietwat scherpe rand. Omdat de artisjok nu nog rauw is, zit het wel redelijk vast. Verwijder met de holle kant van de lepel naar boven zo al het hooi van de bodem.

Een andere methode is om een grote pan met water aan de kook te brengen (de artisjokken moeten er helemaal in passen). Snij de citroen doormidden en voeg het sap van een halve citroen en wat zout toe aan het water. Kort de steel van de artisjokken met een keukenmes in tot ongeveer een centimeter. Wrijf het snijvlak meteen in met de andere helft van de citroen om verkleuring te voorkomen. Zet de artisjokken rechtop in de pan met het kokende water. Leg er een bord op om ervoor te zorgen dat de artisjokken helemaal onder water staan en kook ze gaar. Afhankelijk van de grootte zal dit zo’n 45 minuten duren. De artisjokken zijn klaar als een van de onderste blaadjes zich gemakkelijk los laat trekken. Gebruik eventueel een keukentang om de artisjok uit het kokende water te halen om dit te testen. Giet de artisjokken af en laat ze ondersteboven uitdampen.

Stomen

Bedek het vergiet met het deksel van de pan. Kleine artisjokken hebben ongeveer 20 minuten nodig om te stomen, maar grotere kunnen langer dan een half uur nodig hebben. Controleer dit door een blad te verwijderen.

Grillen

Om artisjokken te grillen, gebruik je dezelfde voorbereidingsmethode als voor het roosteren. Nadat ze doormidden zijn gesneden, geolied en gekruid, plaats je ze onder de grill. De gesneden kanten moeten naar de grill gericht zijn, dit duurt ergens tussen 5-10 minuten.

Oven

Als je een artisjok in de oven bereid, verwijder dan eerst de hardere bladeren en steel voordat je deze van boven naar beneden doormidden snijdt. Plaats de twee helften met de snijkant naar boven op een bakplaat.

Kruiden en smaken

Veel mensen houden van de subtiele smaak van artisjokken zonder kruiden toe te voegen, of alleen gekruid met zout en peper. Maar voor Mediterrane-stijl artisjokken, kun je kruiden zoals oregano of tijm gebruiken. Kruiden met chiliolie, knoflookpoeder, laurierbladeren of citroensap zijn ook favorieten.

Hoe eet je een artisjok?

Om de artisjok te eten trek je steeds een blaadje van de artisjok, doop je het in een van sausjes en schraap met je tanden het vruchtvlees eraf. Op een gegeven moment worden de blaadjes steeds dunner en kom je bij het “hooi”. Dit wordt niet gegeten en pluk of schraap je met een lepel van de bodem van de artisjok af. De bodem (het hart van de artisjok) kun je in zijn geheel eten.

Je kunt de blaadjes van de artisjok trekken, in het sausje dippen en het zachte onderste gedeelte opeten.

Bewaren en opwarmen

Net als de meeste groenten, hoeven gekookte artisjokken niet direct gegeten te worden. Je kunt ze tot vier of vijf dagen bewaren.

Het stomen van artisjokken voor een paar minuten om ze op te warmen is een goede methode, maar kook ze niet opnieuw; warm ze alleen op. Je kunt artisjokken invriezen, maar wacht tot ze zijn afgekoeld en plaats ze vervolgens in een afsluitbare diepvrieszak.

labels: #Ei

Zie ook: