Bevallen is een grote gebeurtenis, en een goede voorbereiding kan ervoor zorgen dat je je beter ontspant, waardoor je kindje soepeler ter wereld komt. Zeker als je nooit bevallen bent, is het moeilijk je voor te stellen wat er gaat gebeuren. Maar ook als je eerder een kindje hebt gehad, is de kans groot dat deze bevalling heel anders verloopt.

Er zijn verschillende manieren om je voor te bereiden, zoals het volgen van een zwangerschapscursus, het lezen van boeken of het luisteren naar informatieve podcasts. Ook kan het handig zijn om een geboorteplan te maken. Echter, hoewel een goede voorbereiding helpt, is het geen garantie op een soepele bevalling. Het kan altijd anders lopen dan gehoopt, ook als je je volledig ingelezen hebt. Dat ligt niet aan jouw inzet.

Waarom is een goede voorbereiding belangrijk?

Een goede voorbereiding kan ervoor zorgen dat je zelf de regie houdt. Zo kan je je tijdens je bevalling beter ontspannen, waardoor je minder pijn ervaart en je weeën beter doorzetten. Je bevalling zal dan misschien sneller gaan of je kunt de weeën beter aan. Betrek je partner, een familielid of een vriend of vriendin bij de voorbereidingen als die bij je bevalling is. Zo weet je bevalpartner wat die kan verwachten, maar ook welke ondersteuning jij fijn vindt.

Misschien loopt het, ondanks je inzet, toch anders dan gehoopt. Dit komt niet doordat jij er zelf niet voldoende aan gedaan hebt en het is niet jouw schuld. Hoe goed je ook je best doet, het geboorteproces is niet op alle vlakken te sturen.

Hoe bereid je je voor op een bevalling?

Er zijn veel verschillende manieren om je voor te bereiden op je bevalling. Kies de manier die jij het fijnst vindt. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Zwangerschaps- of bevalcursus: Het kan zijn dat je verloskundigenpraktijk een cursus organiseert, maar je kan ook op zoek gaan naar andere cursussen in de buurt. Die zijn er in verschillende vormen. Sommige geven alleen informatie, andere geven je oefeningen mee om je lichaam klaar te maken voor je bevalling. Bijvoorbeeld een yoga- of mindfulnesscursus voor zwangeren. Zo kun je een een-op-een cursus volgen, maar ook een groepscursus. Zwangerschapsyoga richt zich met name op ademhalingsoefeningen, ontspanningstechnieken en lichaamshoudingen die zijn aangepast aan de behoeften van de zwangere.
  • Boeken lezen: Er zijn heel veel boeken te vinden over bevallen. Je verloskundige kan je leestips geven, maar vraag ook aan je omgeving wat zij waardevolle boeken vonden toen zij zwanger waren. Ook hier geldt: er zijn veel verschillende soorten boeken. Kies zelf wat bij je past. Omvatten informatie over het verloop van een bevalling, de opties van pijnstilling, houdingen die je kunt aannemen en wat te verwachten na de bevalling.
  • Ervaringen van anderen: Miljoenen mensen zijn je voorgegaan en zij delen vaak graag hun bevallingsverhalen. Die vind je online, bijvoorbeeld in podcasts, blogs en op discussieplatforms. Maar ook in het echt zijn er bijvoorbeeld praatgroepen. En vergeet niet om over je zwangerschap en bevalling te praten met familie, vrienden of kennissen. Let wel op: vaak zijn mensen geneigd om zich op de negatieve ervaringen te focussen. Dat kan bij jou voor angsten zorgen. Voel je in dat geval vrij om iemand te onderbreken en bijvoorbeeld te zeggen: ‘Ik vind het vervelend voor jou dat jouw ervaring niet fijn was, maar ik merk dat het mij extra angstig maakt voor mijn eigen bevalling. Ik praat er graag na die tijd met je over’ of iets dergelijks.
  • Stel vragen aan je verloskundige: Je verloskundige kan je tips en informatie geven die specifiek op jouw situatie van toepassing zijn.
  • CenteringZwangerschap: Sommige praktijken bieden naast individuele begeleiding ook groepsbegeleiding aan. Dit heet CenteringZwangerschap. In de groepssessies is meer tijd om informatie te delen met andere zwangeren die ongeveer even ver zijn als jij.

Specifieke situaties

Hoe bereid je je voor op een keizersnede?

Een keizersnede verloopt anders dan een vaginale bevalling. Omdat de meeste zwangeren vaginaal bevallen, is hierover de meeste informatie te vinden. Om je wel goed voor te bereiden, raden wij je aan om er met je verloskundige of een gynaecoloog over te praten.

Hoe bereid je je voor op een inleiding?

Begint je bevalling niet spontaan, dan leidt je verloskundige je in. Daar zijn verschillende methodes voor. Bespreek vooraf met je verloskundige welke methodes er zijn, wat de voor- en nadelen zijn en welke manier van inleiden het beste bij je past.

Maak een geboorteplan

Door een geboorteplan te maken sta je even stil bij een aantal belangrijke aspecten van je bevalling. Waar wil je bijvoorbeeld bevallen? Hoe ga je om met pijn? En wie is er bij je bevalling aanwezig? Als je nu al nagaat welke opties er zijn en wat je voorkeur heeft, dan hoef je daar straks, als het zover is, niet meer over na te denken.

In een geboorteplan schrijf je op wat je belangrijk vindt voor de bevalling. Dan weten je verloskundige en andere zorgverleners hoe ze jou het beste kunnen begeleiden. Je schrijft bijvoorbeeld op waar je het liefst wilt bevallen (thuis of in het ziekenhuis). En wat jou kan helpen. Heb je een cursus gedaan? Wat helpt je ontspannen? Hoe denk je over pijn en hoe wil je daarmee omgaan? Ben je ergens bang voor? Heb je wensen voor de sfeer? Je kan met een geboorteplan niet bepalen hoe je bevalling zal gaan. Maar het geeft wel houvast in verschillende situaties.

Wat kan je doen als je erg opziet tegen je bevalling?

Het is helemaal niet gek als je je bevalling spannend vindt. Praat hierover met je verloskundige of een andere hulpverlener. Die kunnen je zorgen wegnemen. Merk je dat je angst zo groot is dat je het onderwerp het liefst vermijdt? Dan kan wat extra begeleiding helpen. Dat betekent niet dat je gelijk naar een psycholoog of therapeut moet. Een verloskundige die gespecialiseerd is in angsten, kan bijvoorbeeld ook al veel hulp bieden.

De plek waar jij gaat bevallen moet veilig voor jou voelen. Verder moet je je er op je gemak voelen, vrij om te doen wat jij op dat moment wilt. Ook moet je voldoende ruimte hebben om rond te lopen. Zorg dat je omringt wordt door mensen waar je écht wat aan hebt, die je steunen in plaats van medelijden hebben. Je bevalpartner kan je eigen partner zijn, maar natuurlijk ook een zus, vriendin, je moeder of bijvoorbeeld een doula.

Tips van verloskundigen

  1. Ontdek wat jou helpt bij pijn: Je kan nadenken over wat jou helpt bij de pijn van de weeën. Ook al weet je misschien nog niet hoe een wee voelt. Lijkt een warme douche of bad je fijn? Wil je gemasseerd worden? Word je rustig als je op je ademhaling let? Je kan van alles leren en alvast oefenen. Ook kan je met je partner bespreken hoe die jou hierbij kan helpen.
  2. Lees je in over pijnstilling: Meestal krijg je een ruggenprik als je pijnstilling wilt bij de bevalling. Maar er zijn ook andere opties. Het is goed om te weten waar je uit kan kiezen en wat de voor- en nadelen zijn. Ook als je liever geen pijnstilling wilt. Tijdens de bevalling kan dat anders zijn. Als je vooraf weet welke opties er zijn, hoef je er tijdens je bevalling niet meer over na te denken.
  3. Probeer bevalhoudingen uit: Met fijne bevalhoudingen kan omgaan met de pijn makkelijker zijn. Ook kan wisselen van houding helpen voor de geboorte van je baby. Het heeft voordelen om niet op je rug te liggen. Persen duurt bijvoorbeeld korter als je rechtop knielt of zit. Je kan ook bevallen op handen en knieën. Als je al eens wat houdingen probeert, weet je beter hoe je lekker kan staan, zitten, liggen en hurken.
  4. Beval met iemand die net zo goed voorbereid is als jij: Het is fijn om - naast je verloskundige - iemand bij je bevalling te hebben die er helemaal voor jou is. Dat kan je partner zijn. Maar ook een zus, vriendin, moeder of doula. Zorg ervoor dat die weet wat jij belangrijk vindt en hoe die je kan steunen en helpen ontspannen. Waar staat je bevaltas, hoe drink je je limonade het liefst, wanneer wil je (niet) op de foto? Spreek dit van tevoren door. Je partner kan ook simpele vragen voor jou beantwoorden, als die weet wat jij wilt. Als een ander alles regelt, kan jij je concentreren op jezelf.
  5. Bereid je voor op wat je (ongeveer) te wachten staat: Je bent niet de eerste die gaat bevallen en al die zwangeren vóór jou konden het ook. Je lichaam weet wat het moet doen, ook als je nog nooit iets over bevallen hebt geleerd. Toch heeft het zin om te weten wat je ongeveer te wachten staat. Dan overvalt het je minder en weet je beter wat je kan doen om je goed te voelen. Ga bijvoorbeeld naar een cursus, lees boeken of luister podcasts. Doe wat goed voelt voor jou.
  6. Denk na over een fijne bevalplek: Bevallen doe je het liefst op een plek die goed voelt. Is dat thuis? In het ziekenhuis? In een geboortecentrum? Waar kan je naartoe bij jou in de buurt? Je hoeft niet direct een keuze te maken, dat kan vaak ook nog tijdens de bevalling. Houd er rekening mee dat je misschien niet kan bevallen waar je het liefste wilt. Wat is je tweede keus? Kan je iets meenemen of doen om het daar ook zo fijn mogelijk te hebben? Wat zou dat kunnen zijn? Je hoeft trouwens niet zelf een verloskamer te regelen, dat doet je verloskundige.
  7. Denk na over het ‘gouden uur’: Het gouden uur is het eerste uur na de geboorte. Je ontmoet je baby voor het eerst. Een bijzonder moment, ook voor jullie band. Het is fijn als jullie rustig kunnen kennismaken. Huid-op-huid-contact helpt hierbij. Ook zal je baby voor het eerst aan de borst gaan, als je borstvoeding gaat geven. En de placenta wordt geboren. Weet je al wanneer je de navelstreng wilt doorknippen? En waarom hier verschillende opties voor zijn? Je kan je wensen voor het gouden uur opschrijven in je geboorteplan.
  8. Weet wanneer je moet bellen: Bel je je verloskundige bij de eerste wee? Of pas als je al een tijd weeën hebt? Moet je bellen als je vliezen zijn gebroken? Wat gebeurt er eigenlijk als je belt? Er zijn algemene adviezen: de belinstructies. Maar jouw verloskundige spreekt misschien iets anders met je af, als dit beter past bij jouw situatie. Bespreek dus met je eigen verloskundige wanneer het verstandig of nodig is om te bellen voor jou.
  9. Bereid je voor op de eerste 24 uur met een baby: Na de bevalling vertrekken de verloskundige en de kraamverzorgende. Of je gaat naar huis vanuit het ziekenhuis. En dan heb je ineens een baby om voor te zorgen. Natuurlijk krijg je hier informatie over, maar het helpt als je zelf ook weet wat je ongeveer kan verwachten. Wat doet een baby in de eerste 24 uur? Wat is normaal, waar kan je op letten? Wie kan je bellen als je hulp nodig hebt? Hoe zorg je dat jullie het fijn hebben? Bereid je voor zoals bij je past. Met boeken, een cursus, podcasts, tips van vriendinnen...

Extra tips om je lichaam voor te bereiden

Deze tips helpen jou nog meer om je lichaam voor te bereiden op de bevalling.

  • Bereid je in het derde trimester van je zwangerschap voor op ademhalingsoefeningen.
  • Massage van het perineum: Vanaf 34 weken kun je je perineum gaan masseren. Je perineum is het gedeelte tussen de vagina en de anus, het gedeelte wat kan uitscheuren tijdens de bevalling.
  • Eet iedere dag 3 dadels vanaf 37 weken. Onderzoek heeft aangetoond dat dadel een positief effect hebben op het verloop van de bevalling.
  • Neem extra vitamine D: Door goede supplementen in te nemen.
  • Neem extra Magnesium supplementen: Door het innemen van magnesium supplementen verlaag je het risico op spierkrampen en bevordert het de ontspanning tijdens de bevalling.
  • Frambozenbladthee: Drink iedere dag frambozenbladthee in het derde trimester van de zwangerschap.

Checklist voor aanstaande vaders

Je vrouw of vriendin moet straks de grote klus gaan klaren, maar daar heeft ze je heel hard bij nodig! Veel partners onderschatten hun rol tijdens de bevalling. Jij kent haar het best en weet hoe je haar kunt steunen en motiveren. Soms kun je weinig actiefs doen voor je vrouw tijdens de bevalling, maar is je aanwezigheid al genoeg. In andere gevallen ben je uren aan het masseren en heb je de volgende dag zelf ook spierpijn. Ook voor mannen is er een ‘zwangerschapscursus’: Aanpakken voor aanstaande vaders. Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor aanstaande vaders door vader en verloskundige David Borman.

Als je straks met je bevallende vrouw naast je in de auto zit, heb je alle aandacht voor haar en het verkeer nodig. Zorg dat je al een keer een proefritje naar het ziekenhuis gereden hebt, leg een muntje voor de rolstoel klaar en zet het autostoeltje vast een keer in de auto. Vraag ook eens waar het kraampakket staat en neem een kijkje in de kast waar alle baby spulletjes liggen. Dan weet je straks tijdens de bevalling ook alles te vinden.

11 stappen om je voor te bereiden op de bevalling

Bevallen is een natuurlijk proces, maar het kan ook beangstigend zijn voor moeders die voor het eerst bevallen. In dit blog bespreken we 11 stappen die je zullen helpen je voor te bereiden op de bevalling zonder enige formele training. Houdt in gedachten dat de ervaring van elke vrouw anders is, dus deze tips werken misschien niet voor iedereen.

  1. De eerste stap is het vinden van een verloskundige(praktijk) die je vertrouwt. De verloskundige zal je gedurende je hele zwangerschap en bevalling bijstaan, dus het is belangrijk dat je iemand vindt bij wie je je op je gemak voelt.
  2. De tweede stap is jezelf te informeren over het proces van de bevalling. Lees boeken, praat met vriendinnen die al bevallen zijn en zoek online naar informatie. Het is belangrijk dat je weet wat je kunt verwachten, zodat je op alles voorbereid bent.
  3. De derde stap is het creëren van een ondersteunend systeem, je geboorteteam. Verzamel mensen om je heen door wie je tijdens de bevalling gesteund wilt worden. Dit bestaat vaak standaard uit je verloskundige en een kraamverzorgster of verpleegkundige. Maar breidt je uit met bijvoorbeeld je partner, familieleden, vrienden of zelfs een doula. Het verschilt per zwangere wat je behoefte hierin is. De één wil graag een groot aantal mensen aanwezig hebben en de ander vindt alleen haar partner al meer dan voldoende. Ook de mate van steun mag je natuurlijk zelf bepalen. Welke mate van begeleiding wil je van de verloskundige? En welke begeleiding wens je van de kraamzorg tijdens de bevalling? En in de kraamweek? Weet ook dat je niet perse hoeft vast te houden aan het plan wat je in eerste instantie had bedacht. Tijdens de bevalling kan je je bedenken en dit is oké.
  4. De vierde stap is het maken van een geboorteplan. Dit document beschrijft je voorkeuren en wensen voor de bevalling. En, misschien nog wel belangrijker, het beschrijft wat je niet zou willen. Een geboorteplan helpt je om verder onderzoek te doen naar onderwerpen waarom je iets wel of niet zou willen. Misschien kom je onderwerpen tegen waar je nog nooit van gehoord hebt, terwijl het je wel fijn of belangrijk lijkt. De meeste zwangeren gaan rond de 30 weken zwangerschap nadenken over een geboorteplan. Eerder of later kan natuurlijk ook en aanpassen is zoals bij punt 3 besproken, altijd mogelijk. Maak je geboorteplan niet te lang, noteer alleen de punten die jullie écht belangrijk vinden.
  5. De vijfde stap is het leren kennen van de verschillende soorten pijnbestrijding die tijdens de bevalling mogelijk zijn. Pijnbestrijding kan je kortweg in twee categorieën indelen: medicinale pijnbestrijding en niet-medicinale pijnbestrijding.
  6. De zesde stap en een hele belangrijke stap is om gezond te blijven tijdens de zwangerschap. Dat betekent dat je evenwichtig moet eten, voldoende moet rusten en regelmatig moet bewegen. Luister goed naar je lichaam. Je lichaam maakt een flinke verandering door! De bevalling is net als een marathon, waar je eigenlijk ongetraind in gaat.
  7. De zevende stap is voorbereiding op de komst van de baby, zowel op lichamelijk niveau als je huis en babykamer. Je lichaam bereid je voor door gezond te eten, veel te bewegen en genoeg rust te nemen. Hoe zorg je ervoor dat je niet uitscheurt is een vraag die bij veel zwangeren speelt, ook hier kan je je op voorbereiden. De Anibal® is gemaakt om je lichamelijk en mentaal voor te bereiden op de bevalling en alvast te oefenen. Ook kan je oefenen met hoe doe je perineum massage. Maar ook je huis heeft de nodige voorbereiding nodig.
  8. De achtste stap is het inpakken van de ziekenhuistas. Daarin moet alles zitten wat je nodig hebt voor de bevalling en een paar dingen voor na de geboorte.
  9. De negende stap is om emotioneel voor jezelf te zorgen. Dit betekent dat je moet leren omgaan met eventuele angst of vrees die je voelt voor de bevalling. Praten met iemand die het al eens heeft meegemaakt kan nuttig zijn. Drink eens een kop thee, neem je rust en oefen met je ademhaling. Wist je dat er ook een aantal thee soorten zijn die kunnen helpen met de voorbereiding op de bevalling? Een voorbeeld hiervan is frambozenblad thee.
  10. De tiende stap is alle vragen die je hebt op te schrijven. Neem deze mee naar de afspraak met je verloskundige of gynaecoloog.
  11. De elfde en laatste stap is ontspannen en genieten van de ervaring. Een zwangerschap en bevalling is iets heel moois, dus probeer je te concentreren op de positieve aspecten van de bevalling. Zo vaak ga je dit waarschijnlijk niet meemaken. Dit kan moeilijk zijn, maar het is belangrijk te onthouden dat je lichaam hiervoor gemaakt is.

Aanvullende tips voor het laatste trimester

  1. Eet gezond: Wanneer je gezond eet, zorg je voor een gezond en fit lichaam. Dit kan je helpen tijdens de prestatie die je straks moet leveren. Af en toe snoepen mag natuurlijk, maar probeer niet te vaak aan je cravings toe te geven.
  2. Blijf in beweging: Wandelen en fietsen zijn goede manieren om tijdens je zwangerschap in beweging te blijven. Ook zwangerschapszwemmen is een fijne manier om te bewegen, vooral als je last hebt van kwaaltjes zoals bekkenpijn. In het water voel je je gewichtloos en vergeet je even dat je die buik bij je draagt.
  3. Angstig? Praat erover: Blijf hier dan niet in je eentje mee lopen, maar praat erover. Laat het bijvoorbeeld weten aan familie en vrienden, zodat zij negatieve verhalen voor zich houden. Ook is het goed om met je verloskundige te praten over je bevalangst.
  4. Doe ademhalingsoefeningen: Neem daarom regelmatig de tijd om ademhalingsoefeningen te doen. Dit komt goed van pas als het grote moment daar is.
  5. Masseer je perineum: Dit maakt je huid soepeler.
  6. Zet je plan op papier: Het is niet alleen dé houvast voor hulpverleners bij onverwachte situaties, maar helpt jou ook om je wensen en gedachtes helder te krijgen. Dit kan voor rust in je hoofd zorgen.
  7. Duik tussen de lakens: Tijdens seks maak je oxytocine aan. Dit gelukshormoon kan de pijn van kwaaltjes minder maken en geeft je een fijn gevoel. Ook is seks een goede training voor je bekkenbodemspieren. Zijn deze spieren goed getraind? Dan helpt dit je bij het herstel na je bevalling.
  8. Doe rustig aan: Gebruik je verlof daarom om zo goed mogelijk uit te rusten en neem het er lekker van. Doe middagdutjes, kijk languit op de bank je favoriete series en durf nee te zeggen als je ergens geen energie voor hebt. Hoe uitgeruster je aan je bevalling begint, hoe beter. En vergeet niet te vertrouwen op jezelf. Je kan dit!

Met een goede voorbereiding kun je met vertrouwen en ontspanning de bevalling tegemoet zien. Onthoud dat elke vrouw anders is, dus pas de tips aan je eigen behoeften aan.

Vergoedingen zorgverzekering

Soms vergoedt je zorgverzekering jouw zwangerschapscursus. Zoek vooraf uit om welke cursussen het gaat en hoeveel je terugkrijgt. Dat scheelt vaak een hoop geld. Ben je rond het einde van het jaar zwanger, of hoop je snel zwanger te worden? Houd dan ook bij het afsluiten van je (nieuwe) zorgverzekering in de gaten hoe zij zwangerschapscursussen vergoeden.

Overige belangrijke punten

  • Je kunt zelf de achternaam van je kind kiezen: die van de moeder, de duomoeder of de vader. Vanaf 1 januari 2024 kun je je kind ook de achternamen van beide ouders geven. Je moet dit samen bij de burgerlijke stand laten vastleggen. Dit kan al voor de geboorte. Kies je geen achternaam of heb je deze niet op tijd vastgelegd? Dan bepaalt de wet welke achternaam je kind krijgt. Welke naam dat is, hangt af van je persoonlijke situatie. Kijk voor meer informatie over het kiezen van een achternaam op www.rijksoverheid.nl.
  • Ben je niet getrouwd? En heb je ook geen geregistreerd partnerschap? Dan kan je partner jullie baby erkennen en hebben jullie samen het ouderlijk gezag. Jullie kunnen dit het beste regelen voor de bevalling. Dat scheelt veel extra werk na de geboorte. Bent je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan krijgen beide ouders samen gezag over een kind. Is dat niet zo dan krijgt alleen de moeder automatisch gezag.
  • Je kunt een cursus over borstvoeding doen als je zwanger bent. Heb je vragen over borstvoeding? Gebruik je medicijnen? Dan kun je je apotheker vragen stellen over borstvoeding en je medicijnen. Kun je geen borstvoeding geven of wil je dit niet? Dan kun je poedermelk uit een fles geven. Moedermelk van iemand anders kan soms ook.

Let op: Hoewel deze informatie zorgvuldig is samengesteld, kan het zijn dat de informatie verouderd, incorrect of niet wetenschappelijk bewezen is. Aan deze informatie kunnen daarom ook geen rechten worden ontleend. Birth & co is niet aansprakelijk voor informatie op internetpagina’s van derden waarnaar op deze site wordt verwezen.

labels: #Ei

Zie ook: