Jaarlijks eten de Fransen samen 10 miljard baguettes. Ze gaan er dus als warme broodjes over de toonbank. Maar hoe eten de Fransen het en hoe voorkom je dat je zelf met de Franse slag een stokbrood eet? Food stories Wie op vakantie gaat naar Frankrijk, hoort natuurlijk wel te weten hoe hij een baguette verorbert. En vooral ook hoe niet. Ja hoor, baguetiquetten zijn er wel degelijk.

De Basis van de Franse Broodcultuur

Stokbrood is in het Frans een 'baguette', dit is een stokbrood van 200 gram. Verder is er een 'ficelle' (100 gram) voor de kleine eters en een 'gros pain' (400 gram) voor de grote eters. Tegenwoordig is dat wel anders, er komen steeds meer soorten brood bij omdat ook de Fransen vaker 'snel' willen eten en dus een broodje ham een goede oplossing is.

Verschillende Soorten Stokbrood

Naast de standaard baguette heb je bijvoorbeeld ook een ficelle (een heel smalle baguette) en een pain (een extra dikke) en een petit pain (een kortere). Daarnaast heb je de tradition, afkorting van baguette de tradition. Deze is wat duurder en wettelijk beschermd in Frankrijk. Hij wordt gemaakt met alleen meel, zout en gist, bevat geen kunstmatige toevoegingen en de tijd van het rijzen en kneden is langer. Daarbij moet de tradition ter plaatse bereid zijn.

Dan heb je nog het extra dunne stokbroodje de zogenaamde flûte of fichelle. Deze heeft veel korst en weinig zacht brood. Fransen eten elke dag brood: het welbekende stokbrood. Deze wordt echter heel anders gegeten dan in Nederland. 's Morgens zul je in Frankrijk geen stokbroodje ham of jam eten, meestal eten we bij het ontbijt ontbijtgranen of dippen we een croissantje in warme chocolademelk.

Stokbrood bij de Maaltijd

Tussen de middag en 's avonds eten we hier zeer uitgebreid. Het stokbrood wordt dus zelden gebruikt om een om een snel broodje te maken, het wordt voornamenlijk gebruikt om het bord schoon te vegen en de laatste resten van de vinaigrette (een soort slasaus van olijfolie, azijn en mosterd) of andere saus te op te eten. Dit wordt 'saucer' genoemd, en is het favoriete deel van de maaltijd van o.a. mijn man! Het brood wordt ook bij de kaas gegeten aan het einde van de maaltijd.

Stokbrood hoort nog altijd onlosmakelijk bij een Franse maaltijd: 79% van de Fransen zegt niet zonder brood te kunnen bij het eten. Toch eten de Fransen 3x minder stokbrood dan in de jaren ’50: nu nog maar een halve baguette per persoon per dag. Dat komt neer op zo’n 47 kilo brood per Fransman jaar.

De lunch begint altijd stipt om 12.00 uur/midi. Vandaar dat er nog steeds veel bedrijven tussen 12.00 en 14.00 uur gesloten zijn. De gasten komen om twaalf uur binnen en kunnen meteen beginnen. Met weinig gist maken bakkers in Frankrijk ’s middags het stokbrooddeeg. Ze rollen het tot langwerpige pains, baguettes, bâtards en ficelles en laten die een nacht lang gekoeld rusten en rijzen.

Hoe Eet je Stokbrood? Do's en Don'ts

  • Do: Om een half stokbrood vragen bij de bakker. Wij vragen de bakker om een halfje wit, in Frankrijk vragen ze om een demi-baguette: een half stokbrood. En dat is net zo normaal.
  • Don’t: Supermarktstokbrood kopen. Maar er gaat niets boven de baguette van de boulangerie. Waar jij het verschil misschien niet proeft, proeven ze dat in Frankrijk wel degelijk.
  • Do: Om meer stokbrood vragen. Vragen of je mandje nog een keer gevuld mag worden met brood is in Frankrijk heel normaal. En helemaal gratis, als het goed is. Stokbrood is namelijk een serieus onderdeel van de maaltijd. Wel belangrijk om te weten: in Frankrijk eet je stokbrood tíjdens het eten, en niet ervoor.
  • Don’t: Je stokbrood snijden. We kunnen er kort over zijn: in Frankrijk is breken de way to go. Met een mes in je stokbrood porren niet.
  • Do: Je bord ermee schoonmaken. De Fransen hebben er zelfs een speciaal werkwoord voor: het met een stokbrood schoonmaken van je bord, en dat vervolgens opeten. Saucer, noemen ze het. Oké: volgens de oeroude etiquetten mag het niet, maar veel Fransen doen het wel gewoon en kijken er niet gek van op als jij het ook doet.
  • Do: Het stokbrood op tafel leggen. Ja, gewoon echt op tafel. Zonder servet, zonder plank. En een stukje afgebroken stokbrood leg je niet op, maar naast je bord.

Extra Tips en Weetjes

Kijk maar rond op straat: lang niet alle vers gekochte baguettes redden het ongeschonden tot huis. Een wijdverbreide Franse habitude (door schrijver Philippe Delerm al eens een van de grootste kleine geluksmomenten genoemd) is onderweg al het kontje (le quignon) van het stokbrood afbreken. In Frankrijk kijkt niemand raar op als je die verleiding niet kunt weerstaan.

Soort Stokbrood Gewicht Kenmerken
Baguette 200 gram Standaard stokbrood
Ficelle 100 gram Dun stokbrood
Gros Pain 400 gram Groot stokbrood

labels: #Brood

Zie ook: