Gierst is een graanproduct dat van nature glutenvrij is en daardoor een uitstekend alternatief voor rijst, couscous of pasta. Het heeft een zachte, nootachtige smaak en een licht korrelige textuur, waardoor het goed combineert met zowel hartige als zoete smaken.

In Nederland is gierst nog vrij onbekend, maar het wordt steeds populairder. Het hoort bij de graangewassen en heeft kleine gele korrels. Qua structuur en smaak lijkt het een beetje op couscous en het is superlekker. Gierst is enorm goed verteerbaar, dus ideaal om mee te starten als je vertering in de knoop zit.

Waar is gierst te koop?

Gelukkig is gierst nu in Nederland ook steeds makkelijker verkrijgbaar. Onder andere bij Jumbo en ook biosupermarkten zoals Ekoplaza en de Tuinen. Bij de Jumbo verkopen ze zelfs gewone en gepofte gierst.

Hoe kook je gierst?

Gierst koken is een eenvoudige manier om een voedzame en veelzijdige graansoort op tafel te zetten. Hieronder vind je een basisrecept om gierst perfect te koken in een pan:

Benodigdheden:

  • 200 gram gierst
  • 400 milliliter water
  • 1 theelepel zout
  • Optioneel: 1 eetlepel olijfolie of een klontje boter

Bereiding:

  1. Gierst spoelen: Doe de gierst in een fijne zeef of vergiet en spoel het onder koud stromend water. Dit helpt om eventueel stof en een bittere smaak te verwijderen. Laat de gierst goed uitlekken.
  2. Koken: Breng in een pan 400 milliliter water aan de kook. Voeg het zout en de gierst toe zodra het water kookt. Roer even door om te voorkomen dat de korrels aan elkaar plakken.
  3. Zet het vuur laag, dek de pan af en laat de gierst ongeveer 10 tot 15 minuten zachtjes koken. Controleer af en toe of het water is opgenomen en de gierst gaar is.
  4. Haal de pan van het vuur en laat de gierst vijf minuten staan met de deksel erop. Dit zorgt ervoor dat het graan de laatste restjes vocht opneemt en lekker luchtig wordt.
  5. Opdienen: Roer de gierst los met een vork of garde. Voeg naar smaak olijfolie, boter of kruiden toe en serveer het als basis voor je gerecht.

Alternatieve bereidingswijzen

Naast het koken in een pan, kun je gierst ook op andere manieren bereiden:

  • Grill of barbecue: Maak gierst zoals hierboven beschreven en laat het volledig afkoelen. Vorm kleine burgertjes van de gekookte gierst, bestrijk ze licht met olie en gril ze ongeveer drie tot vier minuten per kant op een hete grill of barbecue.
  • Airfryer: Maak gierstburgertjes en plaats ze in de mand van de airfryer. Bak ze op tweehonderd graden Celsius gedurende tien minuten, tot ze knapperig zijn.
  • Magnetron: Combineer tweehonderd gram gierst met vierhonderd milliliter water in een magnetronbestendige schaal. Dek af en kook op hoge stand gedurende twaalf tot vijftien minuten, tussendoor roeren.
  • Frituren: Maak een stevig beslag van afgekoelde gierst en een ei. Vorm balletjes en frituur deze in olie van honderdtachtig graden Celsius tot ze goudbruin zijn, ongeveer drie tot vier minuten.

Variaties op het basisrecept

Er zijn talloze manieren om je gekookte gierst op smaak te brengen:

  • Kook de gierst met een laurierblad, een kaneelstokje of een scheutje bouillon voor extra smaak.
  • Gebruik afgekoelde gierst als basis voor een salade met tomaat, komkommer, feta en olijven.
  • Voeg melk, honing en fruit toe voor een warme ontbijtpap.
  • Gebruik gierst als bindmiddel in soepen en stoofschotels.
  • Vul paprika’s, courgettes of tomaten met gekookte gierst en je favoriete groenten voor een heerlijk ovengerecht.

Recepten met gierst

Gierst is veelzijdig en kan in allerlei gerechten worden gebruikt. Hier zijn enkele ideeën:

Gierst met broccoli en gehakt

Dit recept van Rice and Bread is voor een gierstgerecht met broccoli en gehakt, maar het kan ook naar eigen smaak worden samengesteld. Houd er wel rekening mee dat je ‘droge’ groenten gebruikt, groenten die (bijna) geen vocht afgeven.

Ingrediënten:

  • Gierst
  • Broccoli (of asperges, spitskool, bloemkool)
  • Gehakt
  • Sojasaus (2 soorten)
  • Olie
  • Peper
  • Knoflook
  • Wortel
  • Kippenbouillon

Bereiding:

  1. Maak de marinade voor het gehakt: meng de twee soorten sojasaus, 1 eetlepel van de olie en voeg een snuf peper toe.
  2. Bereid de gierst zoals aangegeven op de verpakking. Let op dat je gierst net als quinoa voor het koken even afspoelt, om een gekke smaak te voorkomen. Je kunt gierst het beste kort aanbakken in een koekenpan met een eetlepel olie tot er een paar zaadjes openbreken, omdat de gierst anders minder water opneemt. Kook de gierst vervolgens in 15-20 minuten gaar in een halve liter kokend water (of bouillon).
  3. Verhit de overige eetlepel olie in een hete koekenpan of wok. Fruit de knoflook een minuutje en voeg het gemarineerde gehakt toe.
  4. Voeg de wortel en broccoli toe aan het gehakt, samen met de helft van de kippenbouillon.
  5. Voeg vervolgens de gierst toe aan het gehakt-groentemengsel en hussel lekker. Aan de hand van de droogte of natheid van gerecht voeg je nog wat kippenbouillon toe, of juist niet.
  6. Laat de pan ongeveer vijf minuten staan zodat de smaken goed in kunnen trekken.

Gierstsalade

Meng gekookte gierst met geroosterde paprika, stukjes komkommer, wat fijn gesneden lente-ui, een handvol peterselie en een citroendressing. Serveer lauw of op kamertemperatuur, eventueel met wat gegrilde kip of feta erbij. Het vult goed, zonder zwaar te zijn.

Gevulde groenten

Gierst doet het uitstekend als vulling in groenten. Denk aan gevulde paprika’s of tomaten: vul ze met gierst, fijngehakte ui, wat gehakte olijven, kruiden zoals tijm of oregano en een beetje geraspte kaas. Even in de oven zetten en je hebt een smaakvolle maaltijd die ook nog eens vegetarisch is.

Gierst in soepen en stoofpotten

In soepen en stoofpotten kun je gekookte gierst toevoegen als bindmiddel of om het gerecht meer body te geven. Voeg een paar lepels toe aan een tomatensoep, linzensoep of groentestoof, zodat het een stevige basis krijgt. De gierst slorpt smaken goed op en maakt de structuur voller.

Zoete gierstgerechten

Gekookte gierst werkt ook verrassend goed in zoete gerechten. Denk aan een ontbijtkom met gierst, kaneel, appelstukjes, rozijnen en een scheutje melk of plantaardige drank. Even opwarmen en je hebt een voedzaam begin van de dag, dat je makkelijk naar eigen smaak kunt variëren. Ook in baksels zoals koekjes of energierepen kun je gekookte gierst verwerken, als voedzaam en glutenvrij alternatief voor andere granen.

Alternatieven voor gierst

Wanneer gierst niet voorhanden is, zijn er gelukkig meerdere goede alternatieven die qua structuur en toepassing overeenkomen:

  • Quinoa: Glutenvrij, lichte nootachtige smaak.
  • Couscous: Niet glutenvrij, maar wel snel klaar en vergelijkbare korrelgrootte.
  • Bulgur: Iets grover dan gierst, maar wel makkelijk te bereiden en voedzaam.
  • Gekookte gerst of spelt: Meer bite en een wat uitgesprokenere graansmaak.
  • Boekweit: Uitgesproken smaak, glutenvrij en voedzaam.

Bewaren van gekookte gierst

Gekookte gierst is in een luchtdichte verpakking ongeveer drie tot vier dagen houdbaar in de koelkast. Je kunt gekookte gierst ook invriezen. Verdeel het in porties en bewaar het tot drie maanden in de vriezer. Laat het ontdooien in de koelkast of warm het direct op in een pan of magnetron.

Voedingswaarde van gierst

Gierst staat bekend om zijn indrukwekkende voedingsprofiel. Het is rijk aan complexe koolhydraten, vezels, eiwitten en essentiële voedingsstoffen. Gierst is met name een goede bron van magnesium, fosfor, ijzer en B-vitamines, zoals B6 en niacine. Gierst bevat vergeleken met andere graan- en pseudo graansoorten de meeste mineralen en sporenelementen en is met name rijk aan ijzer magnesium en silicium.

Belangrijke voedingstoffen in gierst:

  • Magnesium: Een belangrijk mineraal voor heel veel processen in ons lichaam waaronder en goede werking van de spieren en het zenuwstelsel.
  • Silicium: Een sporenelement en is nodig voor onze nagels, haren, huid, bindweefsel, botten en bloedvaten. Dit sporenelement houdt deze onderdelen van ons lichaam stevig, sterk en veerkrachtig.
  • B-vitamines: Zoals thiamine, riboflavine, biotine en foliumzuur (B11).
  • Vitamine E: Een belangrijke anti-oxidant, die ontstekingen remt in ons lichaam.
  • Béta-glucan: Ondersteunt ons immuunsysteem.

Gierst ontbijt

Net zoals voor havermout geldt, is een gierst ontbijt een lekker vullend en voedzaam begin van de dag. Het bereiden van een gierst ontbijt duurt iets langer (een minuut of 10) dan het maken van havermout, dus je moet wel iets meer tijd uittrekken.

Bereiding:

  1. Je doet de gierst en de amandelmelk in een pannetje en zet het voor 20 minuten op een heel zacht vuurtje.
  2. Wij eten het erg graag en we kunnen ons voorstellen dat we straks in de zomer een heleboel lekkere frisse varianten gaan bedenken.

Gierstmeel

Van meel van gierst kunt u namelijk heerlijke koekjes en cake bereiden. Daarbij kunt u denken aan koekjes of cake met een zoete smaak, maar u kunt natuurlijk ook een hartige variant bedenken met kaas of pittige kruiden. Wilt u zoete koekjes bakken van gierstmeel? Kies u dan bijvoorbeeld naast suiker of zoete ingrediënten voor de kruiden kaneel, vanille, gember, anijs of kruidnagel. Wilt u hartige koekjes of cake bereiden van gierst meel? Kies dan voor minder of geen zoete ingrediënten en gebruik wat kerrie, tijm, rozemarijn of dille, en wellicht wat meer zout. Koekjes van gierst hebben een heerlijke, losse, korrelige structuur, perfect voor heerlijke zandkoekjes.

labels: #Koken

Zie ook: