Een van de meest gebruikte manieren om koffie te zetten in Italië, is koffiezetten met de moka, ofwel het Italiaanse pruttelpotje. Met de moka kun je op een makkelijke manier op het gasfornuis (of andere warmtebron), een Italiaans huis-espressootje maken.
Wat is een Moka Pot?
De Moka pot is een metalen brouwer, die je direct op een fornuis gebruikt. De Moka pot staat symbool voor de Italiaanse koffiecultuur. Het patent van de Moka pot staat op naam van Alfonso Bialetti, die de zetmethode uitvond in 1933. Waar koffie voorheen enkel werd geconsumeerd in openbare bars en in de elitekringen, maakte Bialetti met de Moka pot ook thuis koffiedrinken toegankelijk voor ieder inkomen.
Een Bialetti is een Italiaans ontwerp waarmee men koffie kan maken. Het ontwerp van Alfonso Bialetti is sinds 1933 niet meer veranderd en is in bijna ieder Italiaans huishouden terug te vinden. Het espressopotje wordt ook wel percolator, mokkapot, moka, koffiepotje, caffettiera, Italiaans koffiepotje en Moka Express Bialetti genoemd. Meestal is de Moka van het merk Bialetti. Bialetti is zelfs uitvinder hiervan!
De Techniek Achter de Moka Express
De techniek van de Moka Express - zoals de koffiepot vaak genoemd wordt - is heel simpel. Het water bevindt zich in een afgesloten ruimte en door het toenemen van de warmte wordt het omhoog geduwd via de trechter waar de koffie zich bevindt naar het bovenste reservoir, waar je uiteindelijk de koffie zult aantreffen. Hieronder vind je een duidelijke weergave van de techniek.
Verschil tussen Percolator en Mokapot
Percolator en mokapot, is dat nou één pot nat of verschillen ze? De termen worden vaak door elkaar gebruikt. Best logisch ook, want ze lijken op het eerste gezicht erg op elkaar. Maar verschillen zijn er wel degelijk.
De Italiaan Alfonso Bialetti was de man die de techniek van de percolator in 1933 perfectioneerde. Hij noemde het apparaat toen de Moka Express, in de volksmond ook wel ‘mokapot’. De percolator zag er vanaf toen uit zoals we ‘m tegenwoordig kennen, met het bekende achthoekige design. Een mokapot werkt met druk en maakt gebruik van stoom om heet water door de gemalen koffie te persen.
De percolator heeft net een wat ander mechanisme. In dit apparaat wordt heet water meerdere keren door de gemalen koffie gepompt, totdat de gewenste sterkte is bereikt. De koffie wordt dus meerdere keren geëxtraheerd. In vergelijking met koffie uit de mokapot is koffie uit de percolator meestal sterker van smaak, en met een beetje pech ook bitterder. Bovendien wordt percolatorkoffie nog langzamer gezet dan mokapotkoffie.
| Mokapot | Percolator | |
|---|---|---|
| Werking | Enkele doorloop met stoomdruk | Herhaalde doorloop zonder druk |
| Smaak | Sterk en zuiver | Sterk en eventueel bitter |
| Intensiteit | Espresso-achtig | Sterker en vaker bitter |
Benodigdheden
Als het goed is bestaat je Bialetti uit drie onderdelen: het waterreservoir (de onderkant), een filter en een koffiereservoir(bovenkant). De meeste espressopotjes zijn gemaakt van aluminium of van roestvast staal.
De moka's zijn verkrijgbaar in allerlei maten, van 1 kop tot wel 18 koppen. Let bij het aanschaffen er van dat het hier niet om de kopgrootte gaat die wij in Nederland gewend zijn, maar om Italiaanse maten. Een 4 kops is ongeveer 230 ml groot, wat voor ons 3 kleine gewone kopjes zou betekenen!
Stap-voor-stap Koffiezetten met een Moka Pot
In 4 stappen leg ik uit hoe je lekkere koffie kunt zetten:
- Vul het waterreservoir: Vul het onderste gedeelte van het potje met koud water, net tot onder het veiligheidsventiel. Vul het waterreservoir met koud water tot net onder het veiligheidsventiel (het gaatje) en zet de filter erop. Vul het water tot ongeveer halverwege het overdrukventiel. Na het zien van dit filmpje doe ik altijd heet, bijna kokend water in het reservoir.
- Koffie toevoegen: Vul het potje met fijn gemalen koffie. Druk de koffie niet aan. Vul de filter tot aan de rand met (grof) gemalen koffie. Strijk met de vinger af, zó dat een egaal oppervlak ontstaat. Druk de koffie niet aan, maar strijk met je vinger de koffie glad. (De maling voor een moka zit tussen espresso en snelfiltermaling in. Veel voorgemalen Italiaanse koffie in blik bezit deze maling). Om te voorkomen dat er water via de zijkanten naar buiten stroomt, moet je ervoor zorgen dat er geen koffie achterblijft op de randen van de Bialetti. Zorg dat je gemalen espresso gebruikt met een mokamaling. Gebruik een mokamaling van een goed Italiaans koffiemerk om onaangename bitters en zuren te voorkomen. Om dezelfde reden raden wij af om een "heuvel" te maken, d.w.z. Vul het niet verder!
- Potje in elkaar zetten: Kijk of in het andere deel van de moka, de ring en het filter goed op hun plaats zitten. Schroef de bovenkant nu goed en stevig vast aan de onderkant. Draai het apparaatje stevig dicht.
- Verwarmen: Zet de moka op een laag vuurtje. Zet hem op het vuur dat heel laag moet staan. Als het water goed is opgewarmd, komt het naar boven en vult het het bovenste gedeelte van de moka.
- Opletten en genieten: Na een tijdje - een paar minuutjes - wordt de bovenkant gevuld met koffie. Wanneer de pot bijna gevuld is en de koffie een oranje kleurt begint te krijgen, moet je het potje van het vuur halen. Let wel op: het handvat kan ook warm zijn. Als de espresso eenmaal klaar is, neem het dan direct van het vuur. Wanneer de koffie stijgt en ongeveer de helft van de mokka vult, zetten we het vuur uit. We schenken de koffie er meteen in, nog voordat de mokka begint te borrelen (gorgogliare in het Italiaans).
Tip: Wij malen onze koffiebonen graag voor u (per 1 kg).
Onderhoud van je Moka Pot
Was de moka alleen de eerste keer voor gebruik in water met een zachte zeep en droog deze goed. Was de moka hierna alleen met warm water. Doe de moka niet in de vaatwasser!
Schoonmaken
Als je een aluminium Bialetti hebt mag je deze alleen schoonmaken met heet water. Dus geen zeep, afwasmiddel of iets dergelijks gebruiken! Met een roestvast stalen Bialetti hebt mag dit eventueel wel. Maar schoonmaken met heet water is ook hier voldoende.
Extra Tips
- Na het zien van dit filmpje doe ik altijd heet, bijna kokend water in het reservoir.
- Wanneer de koffie stijgt en ongeveer de helft van de mokka vult, zetten we het vuur uit. We schenken de koffie er meteen in, nog voordat de mokka begint te borrelen.
- Houd de mokka in de gaten om te weten wanneer de koffie begint te rijzen.
- Zet de Moka pot op een laag tot middelhoog vuur en laat de deksel open staan.
Waarom een Moka Pot?
Met de Moka pot krijg je een intense, sterke koffie. De koffie heeft een wat dikkere textuur dan bijvoorbeeld koffie die je zet volgens de V60 of Chemex methode. Net als bij de espressomachine passeert het water onder druk de koffie.
Toen wij hier kwamen, namen we een deel van onze traditie met ons mee. En we merkten al snel dat Italië erg populair is bij de Nederlanders. Lekker koffie maken op een ambachtelijke, klassieke manier?
labels:
Zie ook:
- Amersfoort Koffie met Gebak: Beste Adressen
- Koffie Recepten Boek: Ontdek de Beste Koffiecreaties!
- Koffie en Gebak Zwolle: De Beste Adressen!
- Speciale Koffie Recepten: Van Latte Art tot Exotische Melanges
- Ontdek Onmisbare Tips en Tricks voor Koken op Inductie: Perfect voor Beginners!
- Ontdek Het Ultieme Recept Voor Gegrilde Witte Asperges Uit De Oven – Verrukkelijk & Makkelijk!
