Bloedluis is de meest voorkomende parasiet bij kippen. Elke kippenliefhebber kan er wel over meepraten. Bloedluis bij kippen is niet alleen heel vervelend, maar ook erg gevaarlijk voor kippen. De bloedluis kan schadelijk zijn voor de gezondheid en zelfs dodelijke gevolgen hebben voor de kippen.

Wat is bloedluis?

De naam bloedluis klopt eigenlijk niet: het beestje is geen luis, maar een mijt. Bloedluis is een mijt/paraciet en staat ook wel bekend onder de naam Dermanyssus Gallinae of de rode vogelmijt. Deze mijten nemen flink bloed af van kippen of andere vogels, zoals duiven. De beestjes zijn rood van kleur en tussen de 0,1 en 1 mm groot. Daarnaast zijn ze lichtschuw, waardoor ze vooral in de nacht aan het werk gaan.

Hoewel het kleine, onschadelijke beestjes lijken, kan de bloedluis grote gevolgen hebben voor jouw kippen. Het antwoord op de vraag: kan een kip sterven van bloedluis? Is dan ook ja, jouw kip kan door de bloedluis zo ziek worden, dat ze van de besmetting kunnen sterven.

Hoe raken kippen besmet met bloedluis?

Vogels komen vaak op kippenhokken af voor voedsel. Hierbij kunnen ze vogelmijten zoals bloedluis meenemen. Pas ook op met vogelnesten en nestkastjes in de buurt van het kippenhok: bloedluizen kunnen zich in vogelnesten en nestkasten verschuilen en vermeerderen en zich van daaruit verplaatsen. Bloedluizen hebben geen speciale voorkeur voor grote stallen met veel kippen, hoewel ze daar het meeste voedsel vinden. Maar ook bij de kleinschalige houders komen ze voor, als deze tenminste een hok hebben waar de kippen ’s nachts op stok gaan.

Symptomen van bloedluis bij kippen

Wanneer jouw kippen worden gebeten door een bloedluis zullen ze erg rusteloos zijn. Daarnaast kan het zijn dat ze het kippenhok gaan vermijden. Andere symptomen van kippen die last hebben van bloedluis kunnen zijn:

  • De eierproductie neemt af
  • Ze vermijden de nesten en leggen de eieren ergens op de grond of in de kippenren
  • Het eigeel wordt bleek
  • De kam en of lellen worden lichter van kleur
  • Het energieniveau gaat omlaag
  • De kip die het laagste staat in de pikorde wordt steeds gedwongen om vlakbij de bloedluizen te gaan zitten

Wanneer jouw kippen dus een of meerdere van bovenstaande kenmerken vertoont, is de kans groot dat ze last hebben van bloedluizen.

Hoe kan ik bloedluizen vinden?

Om bloedluis bij kippen te vinden, is het belangrijk om regelmatig een controle op bloedluis te doen. Zoals je al weet zijn de bloedluizen vaak in de nacht actief, daarom kun je deze controle het beste doen wanneer het donker is. Neem een zaklamp mee naar het kippenhok en een witte tissue of doek, veeg vervolgens de zitstokken, de randen aan de binnenzijde van het kippenhok en alle overige kieren en hoeken af. Wanneer er rode vegen of puntjes op jouw doek verschijnen, zijn er bloedluizen aanwezig in het kippenhok.

Er is een simpele methode om de besmetting in het hok te meten: een opgerold stukje golfkarton, in een kunststof pijpje. Rick van Emous, onderzoeker pluimveehouderij ASG Wageningen heeft het bedacht. Bloedluizen verstoppen zich er graag in, is zijn ervaring.

Preventie van bloedluis

Preventie is het toverwoord in de strijd tegen bloedluis. Omdat bloedluizen zich overdag schuil houden in kieren en naden (ze hebben een hekel aan licht), is het van groot belang alles goed dicht te smeren. Hieronder een aantal tips om bloedluis te voorkomen:

  • Houd het kippenhok schoon en geef deze wekelijks een schoonmaakbeurt, vergeet hierbij ook niet de grondige schoonmaakbeurt eens in de 6 maanden.
  • Doe regelmatig de bloedluis inspectie in de nacht in het kippenhok.
  • Houd het gedrag van jouw kippen goed in de gaten.
  • Controleer regelmatig de veren van jouw kippen en vergeet hierbij niet het kontje en de onderkant van de vleugels.
  • Zorg er dus voor dat er een plek in de kippenren of tuin is waar ze zichzelf kunnen wassen in een stofbad.
  • Voeg kruiden of planten toe rondom en in het kippenhok en de kippenren. Boerenwormkruid, varens, tabakstelen of lavendel zijn hier perfect voor.
  • Schaf diatomeeënaarde poeder aan en gebruik dit regelmatig op de kippen en in het hok. Let op, dat bij gebruik van dit poeder roofmijten ook kunnen overlijden, die je juist ook kan inzetten als bestrijding.
  • Gebruik witkalk in het kippenhok om kieren en gaten te dichten. Dit zijn namelijk plekken waar bloedluizen zichzelf schuil houden.
  • Zet preventief Androlis roofmijten in die jou op een natuurlijke wijze helpen om bloedluizen te bestrijden. Deze roofmijten zullen achter de bloedluizen aanjagen en ze in ieder kiertje en gaatje vinden en opeten. Let op, dat deze dieren niet tegen diatomeeënaarde kunnen. Zorg er dus voor dat je dit eerst verwijdert uit het kippenhok, voordat je de diertjes in het hok plaatst.

Kijk ook naar de zitstokken. Zijn die aan de wand bevestigd, maak ze dan los, zaag er een stukje vanaf en zet ze weer vast met behulp van een hoekijzer, zodanig dat het licht erbij kan. Of maak gebruik van zogeheten ‘’antibloedluis-zitstok-houders’’ of van de zogeheten bloedluisbadjes. Bevestig deze op de zitstokken en plaats daar op nieuwe zitstokken. Effectieve voorzorgsmaatregel is ook het aanbrengen van een vettige substantie (olie of vaseline) op plekken die de bloedluizen moeten passeren om de kippen te bereiken.

Haal eventueel de zitstokken van de wand en maak een constructie met horizontale stokken die rusten op een frame waarvan de verticale delen worden geplaatst in badjes gevuld met olie.

Zijn de legnesten niet uitneembaar? Dan is er ook werk aan de winkel. Uitneembare legnesten kunnen geregeld worden gecontroleerd en gemakkelijk worden schoongemaakt en behandeld tegen bloedluis. Handig zijn de uitneembare legnesten van kunststof.

Belangrijk kenmerk van de bloedluis is dat deze mijten erg hardnekkig zijn en lastig te bestrijden. Wie denkt een uitbraak onder controle te hebben ziet ze, zodra de omstandigheden weer goed zijn, direct weer. Dit alles vergt een speciale aanpak met nadruk op preventie en het geregeld herhalen van maatregelen.

Bloedluis bestrijden

Ondanks alle bovengenoemde tips en tricks kan het alsnog voorkomen dat de bloedluizen zich hebben gevestigd in jouw kippenhok en dus in de nacht jouw kippen gaan bijten om vervolgens het bloed te drinken. Het is een grondig en onprettig klusje, maar bij het vinden van bloedluizen is het noodzaak om deze zo snel mogelijk te bestrijden bij jouw kippen en in het kippenhok.

Bloedluis bestrijden bij kippen

Zitten de bloedluizen op jouw kippen, dan is het belangrijk om jouw kippen te behandelen. De kippen behandelen tegen bloedluis doe je door voedingssupplementen aan te schaffen die je door het voer en het water mengt. Deze voedingssupplementen maken het bloed van jouw kippen onverteerbaar waardoor de bloedluizen zich niet meer op jouw kippen kunnen voortplanten. Laat je voor het juiste voedingssupplement inlichten bij een dierenspeciaalzaak of kippenfokker.

Grondige reiniging om bloedluis te bestrijden

Naast het bestrijden van bloedluis bij de kippen is het ook van belang om een grondige schoonmaakbeurt te geven aan het kippenhok en de kippenren.

  • Verwijder alle losse onderdelen, zoals zitstokken, voer-en drinkbakken en de legnesten in en rondom het kippenhok en stop deze in een afvalzak, die je vervolgens goed dicht knoopt. Wij raden aan de items weg te gooien en opnieuw aan te schaffen, zodat je zeker bent dat de bloedluizen in de losse artikelen weg zijn.
  • Maak het kippenhok grondig schoon met een hogedrukspuit en geef extra aandacht aan de kieren en gaten in het hok. Want dit zijn plekken waar de bloedluizen graag leven.
  • Ben je klaar met het grondig reinigen? Wacht dan een aantal minuten en inspecteer dan de kieren en gaten nogmaals. Grote kans dat je nog meer bloedluizen naar buiten ziet komen.

Herhaal bovenstaande stappen tot je geen bloedluizen meer naar buiten ziet komen. Om eventueel achtergebleven bloedluizen geen kans meer te geven om door te leven, kun je de Diatomeeënaarde gebruiken. Deze aarde is gemaakt van gedroogde algen uit de zee, wat lijkt op een kiezelachtig materiaal, en bevat veel mineralen. Wanneer de bloedluizen met deze aarde in aanraking komen, schuren ze zich kapot en gaan ze vervolgens dood.

Los van het feit dat niet toegelaten middelen verboden zijn, is er nog een nadeel aan een simpele bestrijding. De mijten keren na verloop van tijd in alle hevigheid weer terug.

Verwijder alle kippen uit het kippenhok en zet ze apart in een tijdelijk kippenverblijf. Maak het hok grondig schoon.

Ter ondersteuning van een grondige aanpak, kunnen uiteraard wel hulpmiddelen worden ingezet, zoals middelen met siliciumdioxide. Deze stof onttrekt vet en vocht aan de mijt, waardoor de parasieten verdrogen. Inademing moet worden vermeden. De behandeling moet maandelijks worden herhaald. Ook vormen opgedroogde parasieten op zich weer een schuilplaats voor nieuwe bloedluis.

Ook zijn er supplementen voor door het voer en het drinkwater op basis van kruiden. Dit zorgt ervoor dat het bloed van de kippen onverteerbaar is voor bloedluis. Bloedluis kan hierdoor het bloed niet omzetten in nieuwe eitjes.

Datzelfde geldt voor het middel diatomeeënaarde. Een biologisch middel met een sterk absorberend vermogen. Het is gebaseerd op amorfe silica, werkt snel en is niet giftig. Inademing moet wel worden vermeden. Er is een speciale stof aan toegevoegd voor een hechting aan de te behandelen oppervlakten. Doordat de bloedluizen door het middel heen lopen, drogen ze uit en sterven ze.

Ander natuurlijk middel in de strijd tegen bloedluis is de roofmijt. Deze zogeheten Dutchy’s (merknaam van Refona) doen vooral hun werk bij temperaturen tussen de 15 en 25 graden. Temperaturen onder nul overleven ze niet. Wie voor deze bestrijdingsmethode kiest moet dus nog even wachten totdat het weer wat warmer wordt en de winterperiode vooral benutten voor preventieve maatregelen.

Een betrekkelijk nieuw middel, met als werkzaam bestanddeel Spinosad, is een derivaat van een natuurlijk voorkomende bodembacterie, de zogenaamde Saccharopolyspora spinosa. Het werkt in op het zenuwstelsel van de boedluis. Dit middel is minder giftig dan andere insecticiden, minder slecht voor het milieu en het kan worden toegepast terwijl de kippen in het hok zitten.

Sommigen adviseren tabaksstelen. Tabakstelen zijn in de handel te verkrijgen. Ze zitten ingepakt in dozen van 1,5 Kg.Worden in steeltjes geknipt van ongeveer 3cm. Ze kunnen wellicht voorkomen dat er bloedluizen in het hok komen.

Alternatief zijn de zogeheten bloedluisbakjes of oliebadjes. Een goedkope en duurzame oplossing. Ze zijn eenvoudig te monteren onder de zitstokken. Als de zitstok nog contact maakt met een wand, werken de oliebadjes niet.

Bloedluizen gaan dood als ze minimaal gedurende 48 uur worden bloot gesteld aan temperaturen boven de 45 graden.

Wat heel goed helpt is witkalk (Welkoop). Poeder aanmaken met water en hiermee de muren, het plafond, de nestkasten en de zitstok in-kwasten. Ook de mooie luizenbakjes kun je ermee vullen. Kalk onttrekt vocht en hier kunnen de bloedluizen niet tegen. Wel blijven controleren en zo nodig opnieuw kalk aanbrengen.

Wat ook goed schijnt te werken is lavameel. Dit is een heel fijn gemalen vulkanisch gesteente. Het wordt verkocht in zakken van 20 kilo en wordt voornamelijk gebruikt als biologische meststof. Het heeft de handige bijwerking dat het bij insecten in de tracheeën, de ademhalingsbuisjes, gaat zitten.

Wekelijks, bij het schoonmaken van het kippenhok, strooi ik wat lavameel losjes in alle hoeken, rond de voederbak en het legnest, op de zitstokken en op de bodem van het legnest. Het is opvallend dat het lavameel, omdat het zo fijnpoederig is, de neiging heeft in alle spleten en kieren te kruipen. Dit is niet bepaald fijn voor de bloedluis, die juist graag in die verborgen plekken zit.

Bij het schoonmaken blijft een deel van het oude lavameel achter in hoeken en spleten van het hok, waardoor het in feite zuinig in het gebruik is. Het wekelijks verwijderde lavameel kan met de rest van het kippenstrooisel op de composthoop. Aangezien lavameel gewoonlijk als meststof wordt verkocht, is het zelfs een verrijking van de composthoop.

Lavameel heeft nog een voordeel: het kost zo’n €1,20 per kg en is dus aanzienlijk goedkoper dan bijvoorbeeld diatomeeënaarde.

Lang is bloedluis vooral bestreden met chemische middelen. De meeste middelen zijn inmiddels verboden. Toch is de wanhoop bij kippenhouders soms zo groot dat er naar gif wordt gegrepen. Denk nog maar even terug aan het drama met het illegale middel fipronil.

Wil je weten of een bepaald middel is toegestaan? Kijk dan of er een registratie is voor gebruik in Nederland en/of de Europese Unie bij pluimvee. Het registratienummer is o.a. te vinden op de verpakking. De in Europa toegelaten diergeneesmiddelen zijn te vinden in de databank van de European Medicine Agency (EMA). Je kunt zoeken op Dermanyssus AND gallinae AND chicken.

Toegestane acariciden tegen vogelmijt zijn te vinden in de toelatingendatabank van het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).

Bloedluis kippen schadelijk voor mensen

Maak je niet al te veel zorgen, bloedluizen kunnen zich niet voortplanten met het bloed van mensen. Het kan voorkomen dat je toch eens door een bloedluis gebeten wordt, waardoor je last kan krijgen van lichte huidirritaties.

Eieren eten van kippen met bloedluis

Wanneer je chemische middelen hebt ingezet voor de bestrijding van bloedluis, kunnen deze ook in de eieren zitten. Het beste is om de eieren niet meer te eten, totdat de bloedluizen bestreden zijn.

Tips kippenhouders

Bijna iedere kippenhouder krijgt er wel mee te maken: bloedluis in het kippenhok.

  • Houd het hok grondig schoon. Goede hygiëne verkleint de kans op besmetting.
  • Schakel een natuurlijke vijand in: plaats roofmijten.
  • Zorg ervoor dat het kippenhok weinig verstopplekken kent. Kit zoveel mogelijk naden en kieren dicht. Dit zijn aantrekkelijke plekken waar de bloedluis zich kan verstoppen.
  • Gebruik uitneembare legnesten. Hierdoor kan je gemakkelijk controleren of er bloedluizen aanwezig zijn. Daarnaast zijn de legnesten gemakkelijk schoon te maken.
  • Vervang regelmatig het strooisel wat in het hok ligt.

Wat te doen bij een bloedluisplaag

Om de bloedluis in het kippenhok onder controle te krijgen raden wij je aan de volgende drie stappen te doorlopen. Op die manier heb je binnen een paar weken de bloedluis onder controle. Kippen blij, jij blij!

  1. Met een bloedluistest kun je zien hoeveel het er zijn en om welke luizen het gaat. Dit is handig omdat je hiermee je bestrijdingsplan kunt opstellen. Daarover bij punt twee meer. Met een bloedluistest zoals die van Finecto & Refona krijg je eenvoudig inzicht. Je plaats de test in de buurt van de slaapplek van de kippen. Nadat bloedluizen gegeten hebben verstoppen ze zich in de gaten en kieren van het hok. Zo ook in het testbuisje.
  2. Je kunt het bestrijden aanpassen op verschillende plekken in het kippenhok. Door testbuisjes te gebruiken kan je meten hoeveel last je kippen hebben van bloedluizen. Bekijk na een week hoeveel bloedluizen er in het testbuisje zitten.Nadat je gemeten hebt hoe groot de plaag is kan je beginnen met de bestrijding ervan. Kies via welke weg je de bloedluis wilt gaan bestrijden. Natuurlijk, chemisch of met roofmijten. Bestrijden kan via het hok, op de kip of in de kip (of allemaal tegelijk).
    • Bestrijden in het hok: Maak het hok licht en droog met een witkalk zoals Klaxo of diatomeeënaarde. Versper de weg met bloedluisbakjes onder de zitstokken en slaapplekken. Creëer zo min mogelijk verstopplekken door kieren dicht te kitten of bij de bouw gladde panelen te gebruiken. Legnesten van kunststof hebben geen kieren en zijn gemakkelijk schoon te houden. Gebruik middelen om de wanden en kieren in te spuiten om de bloedluis te bestrijden. In het bijzonder kunnen we diatomeeeënaarde in het kippenhok aanraden.
    • Bestrijden via de kip: Probeer altijd de weg van de bloedluis naar de kip te versperren. Lukt dat niet dan zijn er voldoende middelen om het bloed van de kippen minder aantrekkelijk te maken of de kip anders te laten ruiken.
    • Roofmijten: Minimaal de kippen storen en toch bloedluis bestrijden kan met het gebruik van roofmijten. Dit is uiteraard ook een middel dat je in het hok toepast maar we noemen deze apart. Dit omdat je met bovenstaande bestrijdingsmethodes ook de roofmijten zelf zult bestrijden. Bij het gebruik van roofmijten heb je geen andere middelen nodig.
  3. Als het goed is heb je de bloedluis onder zo onder controle! Zo niet, herhaal de procedure van het bestrijdingspakket nog een keer. Toch nog vragen?

Bloedluis voorkomen is lastig omdat het voornamelijk wordt meegenomen door wilde dieren die langs het kippenhok komen.

labels: #Kip

Zie ook: