De plastic soep is een groeiend en complex milieugevaar, direct het gevolg van ons consumptiegedrag. Meer dan 150 miljard kilo plastic drijft er wereldwijd in zee. Per uur belandt er een hoeveelheid plastic in zee waarmee je 11 olympische zwembaden zou kunnen vullen. Plastic is echt overal. De Koraaldriehoek is een verzamelplek voor plastic.

Het effect daarvan is verwoestend. Walvishaaien en zeeschildpadden kunnen stikken, verhongeren of verstrikt raken. Koraalriffen raken erdoor beschadigd. De Koraaldriehoek is voor veel zeedieren een plek om te paren en jongen te krijgen. Het koraal is voor hen onmisbaar, omdat het een geweldige, voedselrijke schuilplaats is.

Daarom zetten we alles op alles om plasticvervuiling te stoppen. We kunnen niet zonder een gezonde oceaan. Het is onze klimaatbuffer, onze zuurstofleverancier en zorgt voor voedsel voor miljoenen mensen.

Het zwerfvuil in zee (plasticsoep) komt voor een deel via zwerfafval uit de rivieren. Zwerfafval bestaat voor een belangrijk deel uit kunststofafval. Elk jaar wordt het zwerfafval op land en zwerfafval op stranden gemeten. Zwerfafval ontsiert het straatbeeld en is voor veel mensen een grote ergernis.

De Impact van Plastic Soep

Plastic is een grote bron van vervuiling voor oceanen, dieren en via de voedselketen ook voor mensen. Wereldwijd ondervinden meer dan 600 soorten dieren de gevolgen hiervan. Ze raken verstrikt in het plastic afval en kunnen stikken of verdrinken. Plastic afval is één van de grootste doodsoorzaken bij zeeschildpadden. Ze eten plastic zakken, omdat deze lijken op de kwallen die ze normaal eten. Zeevogels worden ook zwaar getroffen. Ze voeren bijvoorbeeld plastic dopjes aan hun jongen.

De schadelijke stoffen uit microplastic komen ook terecht op ons bord. In 2015 is menselijk afval teruggevonden in vis en schaaldieren te koop op de markt. De plastic soep heeft duidelijk gevolgen voor de gezondheid van mens en milieu.

Plastic in zee breekt niet of heel langzaam af. Het valt uit elkaar in kleine stukjes, die steeds giftiger worden. Door al die kleine deeltjes plastic in het water veranderen de oceanen in een plastic soep. Plastic doodt of schaadt zeeleven én is schadelijk voor ons. Net uit het ei moeten zeeschildpadden zich al een weg banen door plastic afval.

Oplossingen om de Plastic Soep te Stoppen

Om het probleem van de plastic soep aan te pakken, moet de productie, het gebruik en weggooien van plastic efficiënter en milieuvriendelijker. De meest voor de hand liggende manier om de plastic soep op te lossen, is om te stoppen met het gebruiken van plastic. Een leven zonder plastic is echter onmogelijk. Hierom moeten we andere oplossingen zoeken voor de plastic soep. Op de korte termijn moeten die oplossingen de negatieve effecten van plastic vervuiling te reduceren.

Lange termijn veranderingen in consumptie en productie moeten worden gestimuleerd vanuit de politiek en economie. Omdat de plastic soep een wereldwijd probleem is, waar iedereen aan bijdraagt, zijn we ook allemaal nodig om dit probleem op te lossen. Hierdoor zullen we met zijn allen moeten kijken naar mogelijke oplossingen.

Wat Kun Je Zelf Doen?

Tegelijkertijd kan ook jij meehelpen:

  1. Gebruik zeep in plaats van douchegel in plastic flessen: Koop zeep, onverpakt of alleen in papier. Tegenwoordig kan je ook shampoo en conditioner in zeepvorm verkopen, als 'bar'.
  2. Gebruik een waterfilter: Water uit de kraan op campings is vaak prima. Schaf een waterfilter aan. Op die manier heb je altijd en overal goed drinkwater.
  3. Kies voor een herbruikbaar scheermes: Koop in plaats van plastic wegwerpscheermesjes een mesje dat je leven lang meegaat.
  4. Vervang je plastic tandenborstel: Is je plastic tandenborstel klaar om vervangen te worden? Koop er dan eentje van bamboe.
  5. Gebruik een percolator voor koffie: Ben jij 's ochtends onaanspreekbaar als je niet op tijd een kopje koffie krijgt? En worden daar capsules voor gebruikt? Schaf een percolator aan, een Italiaans koffiepotje.

De 4 R's van Afvalvermindering

Maak gebruik van de 4 R’s van afvalvermindering: Refuse, Reduce, Reuse, Recycle - in die volgorde. Kies voor een stuk zeep in plaats van douchegel, bijv. Help ook de vervuiling van de oceanen tegen te gaan: laat de 4 R’s van afvalvermindering los op jouw plastic-consumptie.

Zie consuminderen daarom als een proces en begin klein. Kies één tip uit de lijst om mee te beginnen. Gewoonteverandering gaat niet van de ene op de andere dag. Niet consumeren, maar consuminderen!

Initiatieven tegen de Plastic Soep

Gelukkig zijn er diverse organisaties die de plastic soep bestrijden. Elke grote actie begon klein, vaak in de directe omgeving. Maar echt goede ideeën kunnen veel verder komen dan de eigen buurt of stad. Sommigen bereiken de hele wereld en hebben een enorme impact. Hier zijn enkele voorbeelden van initiatieven die de plastic soep bestrijden:

  • The Ocean Cleanup: Boyan Slat ontwikkelde een 600-meter lang vangnet dat duizenden kilo's oceaanplastic opvist.
  • Waste Free Oceans: Dit bedrijf ontwikkelde de Trash Catcher, een vaartuig dat in stromend water plastic opvist met hulp van lokale vissers.
  • Shoreliner: Een plasticvangsysteem ontwikkeld door Tauw in opdracht van Havenbedrijf Rotterdam om vervuiling in havens tegen te gaan.
  • Plastic Whale: Dit bedrijf vist afval uit de Amsterdamse grachten en maakt er circulair kantoormeubilair van.
  • The Great Bubble Barrier: Een systeem waarbij een scherm van luchtbellen afval in rivieren afvangt voordat het de zee bereikt.
  • VanPlestik: Met een 3D-printer maakt VanPlestik circulaire producten van plastic afval, waardoor lokaal recyclen mogelijk is.
  • Wasteboard: Dit Amsterdamse bedrijf tovert kunststof doppen om tot kleurrijke skateboards.
  • Polytential: Gebruikt data om bedrijven te ondersteunen in het recycling proces met een machine die afval analyseert.

WWF probeert samen met verschillende landen rondom de Koraaldriehoek het gebruik van plastic te verminderen, recycling te stimuleren en ervoor te zorgen dat het afval goed wordt opgeruimd, via vuilophaaldiensten en inleverstations. Daarnaast wordt de troep die er nu ronddobbert weggehaald met behulp van rivierarmen die plastic opvangen voor het in zee komt en lokale clean-ups.

Wetgeving en Overheidsmaatregelen

De Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM) verplicht landen een mariene strategie vast te stellen. Bijvoorbeeld het programma Schone Stranden. Nederland werkt samen met andere landen om zwerfvuil in zee terug te dringen.

Vanaf 1 januari 2023 zijn verpakkingsproducten verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van hun verpakkingen die in het bedrijfsafval terechtkomen. Deze verantwoordelijkheid gold al voor huishoudelijk afval.

Vanaf 5 januari 2023 zijn producenten van bepaalde kunststofproducten (bijvoorbeeld ballonnen, vochtige doekjes, tabaksproducten, tasjes en drinkbekers) ook verplicht mee te betalen aan het opruimen van zwerfafval. Ook worden deze producenten verplicht consumenten aan te sporen om zwerfafval te voorkomen. Met deze verplichting neemt de hoeveelheid (plastic) zwerfafval af. En worden de schadelijke effecten voor milieu en gezondheid beperkt.

Plastic moet uit de grond en baggerspecie worden verwijderd. Op kleine plastic flesjes zit sinds 1 juli 2021 statiegeld van € 0,15. Er mag vanaf 2019 minder plastic zitten in grond en baggerspecie (grond die wordt afgegraven voor de aanleg van wegen en dijken en het ondieper maken van plassen).

Microplastics: Een Verborgen Gevaar

Een aparte categorie kunststofafval zijn de microplastics. Dit zijn hele kleine stukjes kunststof met een doorsnee van minder dan 5 millimeter. Microplastics ontstaan door de afbraak van grotere stukken plastic afval. Zwerfafval is een belangrijke bron van microplastic. Daarom informeert de overheid autobezitters over het belang van de juiste bandenspanning en het kiezen van de beste band. De overheid zet zich in voor een Europees verbod op toevoeging van microplastics in cosmetica en schoonmaakmiddelen.

De kennis over microplastics is nog volop in ontwikkeling. Het is duidelijk dat microplastics in het milieu en in het menselijk lichaam terechtkomen. Daar horen ze niet thuis. De overheid vindt het belangrijk dat er methodes komen om de hoeveelheid microplastics in het milieu te kunnen meten.

Maatregelen uit de Europese Single-use plastic richtlijn (SUP-richtlijn), zoals een verbod op de verkoop van bepaalde plastic wegwerpproducten. Het gaat onder andere om plastic bordjes, bestek, roerstaafjes, rietjes en wattenstaafjes. Dit verbod geldt vanaf 3 juli 2021.

labels: #Soep

Zie ook: